شاید بارها به این موضوع فکر کرده باشیم که چگونه بعضی از آدمها خود جوش هستند و خیلی زود با دیگران صمیمی میشوند و اصطلاحا جای خود را در دل آنان باز می کنند؛ اما برخیها هم تمایلی به ارتباط با دیگران ندارند و در گوشهای ساکت مینشینند و از پذیرش دیگران و جوشش با آنان هراس دارند.
گفته میشود که جاذبههای انسانها نسبت به یکدیگر متفاوت هستند و برخی از الگوهایی نیز که در رفتار انسانها وجود دارند، در جذب و دفع اطرافیان موثر هستند.
یکی از عوامل جذب، نزدیکی یا Proximity است.هر اندازه که فاصله جغرافیایی کسی به ما نزدیکتر است، به او احساس دوستی بیشتری میکنیم و آن که دورتر، کمتر وی را به خاطر میآوریم. در گفتگوهای دوستانه خودمان نیز به هنگام گلایه از دوستانمان گاهی به زبان میآوریم که «از دل برود هر آن که از دیده برفت».
پژوهشگران در بررسی هاییاین موضوع را به اثبات رسانده اند. آنان دریافتهاند که اکثر افراد علاقهمند هستند که با کسانی ازدواج کنند که فاصله محل اقامت آنها با محل اقامت و یا محل کار و یا دانشگاه و… خودشان نزدیک باشد.
آقای «تابز» و « ماس» میگویند که در اثر دوری، رابطهها تا حدودی کمتر میشود و بتدریج به فراموشی میگراید. «هابز» معتقد است که هر اندازه فاصله فیزیکی افراد از یکدیگر کمتر باشد، امکان دوستی و صمیمیت بیشتر است. وی میگوید افراد در این حالت، به سوی یکدیگر جلب و جذب میشوند و با افزایش فاصله فیزیکی، فاصله روانی نیز پدید میآید.
یکی از نظر پردازان میگوید: «اگر ما کسی را بشناسیم، سعی در نزدیک شدن فیزیکی نسبت به وی میکنیم.»
کار کردن در کنار افراد مختلف، یا در همسایگی کسی، ما را بر آن میدارد که نسبت به وی برخوردی مطلوبتر داشته باشیم. شاید این امر از نوعی ادب و فرهنگ و رعایت احترام دیگران، خصوصا آشنایان سبب شده باشد، اما این نظریه پرداز معتقد است که در چنین حالتی، انسانها بیشتر به نقاط قوت و جنبه های مثبت توجه میکنند تا به نکات منفی شخص. یعنی به خاطر آشنایی و همسایگی، انسانها دست به گزینش ادراکی (Selectine Attention) میزنند. یعنی از بین جملاتی که رد وبدل میشود،فرد سعی میکند که مطلوب ترینها و بهترینها را برگزیده و کلمات و جملات و یا رفتارهای نا مناسب را نادیده بگیرد و وارد فراگرد ارتباطی خود نکند.
اندیشمند دیگر نیز معتقد است که خود «نزدیکی» از لحاظ فیزیکی، موجب افزایش علاقهمندی میشود.چرا که فرصتهای ارتباطی مناسبی برای آنان فراهم میشود .
«تابز» معتقد است که نزدیک بودن موجب ایجاد صمیمیت میشود و انسانها چه در محیط کار، محل تحصیل، همسایگی و… نسبت به یکدیگر اعتماد بیشتری کسب میکنند و بهنگام بروز دشواریها، بیشتر مددکار یکدیگر خواهند بود.
«زاجونک» Zajonc هم از اندیشمندانی است که در مورد فاصله انسانها دیدگاه خود را بیان کرده است: وی معتقد است که انسانها ،کسانی را که زیاد میبینند و ارتباط مداومی با او دارند، رفته رفته احساس مثبتی نسبت به آن پیدا میکنند، بهطوریکه رفته رفته، او را دوست میدارند. زاجونک معتقد است که «آشنایی خود سبب دوست داشتن میشود».
دکتر مجید مجدنیا دارای مدرک دکترای تخصصی ارتباطات، کارشناس علوم اجتماعی دانشگاه علامه طبابایی، مدرس، مترجم و پژوهشگر علوم ارتباطات هستند. وی ۲۰ سال تجربه مدیریت در حوزه آموزش و پژوهش در سیستم بانکی و ۱۵ سال تجربه تدریس در دانشگاههای ایران را داراست.
در مقالات دیگر از دکتر مجید مجدنیا به بحث ارتباطات بیشتر خواهیم پرداخت.
وبسایت ایشان: www.majdnia.ir
اپکتایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر میشود.
