مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه هفتم خرداد (۲۸ مه) اعلام کرد ایالات متحده روند باطل کردن ویزای دانشجویان چینی، از جمله افرادی را که حزب کمونیست چین (حکچ) ارتباط دارند آغاز خواهد کرد.
روبیو در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آمریکا باطل کردن ویزای دانشجویان چینی را آغاز خواهد کرد؛ از جمله آنهایی که با حزب کمونیست چین در ارتباطاند یا در حوزههای حساس تحصیل میکنند.»
وزارت خارجه آمریکا این اقدام را در بیانیهای کوتاه تأیید کرد و اعلام کرد که با همکاری وزارت امنیت داخلی، «ویزاها را با قاطعیت باطل خواهد کرد.» همچنین معیارهای صدور ویزا بازنگری میشود و «نظارت بر تمام درخواستهای آتی ویزا» از چین و هنگکنگ تشدید خواهد شد.
اپک تایمز برای دریافت توضیحات بیشتر با وزارت خارجه آمریکا تماس گرفته است.
بر اساس اظهارات وزارت خارجه، رژیم چین دانشجویان چینی را تحت نظر دارد و آنها را از طریق انجمن دانشجویان و پژوهشگران چینی (CSSA) به کار میگیرد. برخی شعبههای CSSA در ایالات متحده بهصراحت اعلام کردهاند که تحت هدایت، حمایت یا تأمین مالی کنسولگریهای چین فعالیت میکنند. این دانشجویان در مواردی تلاش کردهاند برنامهها یا سخنرانیهای گروههای مخالف حکومت چین را در دانشگاههای آمریکا لغو کنند.
افبیآی نیز در وبسایت خود هشدار داده که حزب کمونیست چین از دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و پژوهشگران پسادکترا در رشتههایی مانند مهندسی، علوم پایه و ریاضیات بهعنوان «جمعآورندگان غیررسمی مالکیت فکری» استفاده میکند.
افبیآی اعلام کرده است: «چین بزرگترین ناقض مالکیت فکری در جهان است. هزینه سالانه کالاهای تقلبی، نرمافزارهای دزدیشده و سرقت اسرار تجاری برای اقتصاد آمریکا بین ۲۲۵ میلیارد تا ۶۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود.»
اعلامیه مارکو روبیو دو ماه پس از آن منتشر میشود که جمهوریخواهان مجلس نمایندگان آمریکا در تاریخ ۱۴ مارس مسئله ویزای دانشجویان چینی را مطرح کردند.
این اقدام، که بخشی از آن به ابتکار رایلی مور، نماینده جمهوریخواه از ویرجینیای غربی انجام شد، در قالب لایحهای تحت عنوان «قانون توقف جاسوسی حزب کمونیست چین از طریق حمایت از امنیت فکری در دانشگاهها، مصوب ۲۰۲۵» یا بهاختصار «قانون توقف ویزای حکچ ۲۰۲۵» ارائه شد. این لایحه اعطای ویزای دانشجویی به شهروندان چین را بهدلیل نگرانیهای امنیتی مرتبط با حزب کمونیست چین ممنوع میکند.
مور در بیانیهای به اپک تایمز گفت: «ما هر سال به حدود ۳۰۰ هزار تبعه چینی اجازه میدهیم با ویزای دانشجویی وارد آمریکا شوند. ما عملاً از حزب کمونیست چین دعوت کردهایم تا از ارتش ما جاسوسی کند، مالکیت فکریمان را بدزدد و امنیت ملیمان را تهدید کند.»
این لایحه با حمایت نمایندگانی چون برندون گیل (از تگزاس)، اسکات پری (از پنسیلوانیا)، ادیسون مکداول (از کارولینای شمالی)، اندرو اوگلز (از تنسی)، تروی نهلز (از تگزاس)، اونز برجس (از یوتا) و مری میلر (از ایلینوی) همراه بوده است.
گیل نیز در بیانیهای به اپک تایمز گفت: «حزب کمونیست چین اساساً با ارزشهای آمریکایی ما مخالف است؛ با این حال ما صدها هزار ویزای دانشجویی به اتباع چینی دادهایم که بسیاری از آنها جاسوسان تحت حمایت دولت چین هستند.»
پروندههای اخیر
برخی از اتباع چینی که با ویزای دانشجویی وارد ایالات متحده شدهاند، در سالهای اخیر در مرکز پروندههای قضایی مرتبط با امنیت ملی قرار گرفتهاند.
در سال ۲۰۲۰، یه یانچین، ستوان ارتش چین که از اکتبر ۲۰۱۷ تا آوریل ۲۰۱۹ در قالب یک برنامه تبادل دانشجو در دانشگاه بوستون تحصیل میکرد، از سوی دادستانهای فدرال متهم شد که خدمت فعال خود در ارتش چین را در فرم درخواست ویزا پنهان کرده است. او طبق ادعای مقامات، «ماموریتهای متعددی» برای ارتش چین انجام داده، از جمله ارسال اسناد آمریکایی به چین و دستیابی به اطلاعات نظامی ایالات متحده.
در اکتبر ۲۰۲۴، پنج تبعه چینی که به عنوان دانشجو در دانشگاه میشیگان و در قالب برنامهای مشترک با دانشگاه شانگهای جیاو تانگ تحصیل میکردند، پس از آنکه درباره سفر خود به یک منطقه نظامی دورافتاده در ایالت میشیگان به بازرسان اطلاعات نادرست داده و برای حذف عکسها از تلفنهای همراهشان توطئه کرده بودند، مورد کیفرخواست قرار گرفتند.
در دسامبر ۲۰۲۴، ون شنگهوا، تبعه چینی، در ایالت کالیفرنیا به اتهام ارسال محمولههای نظامی به کره شمالی بازداشت شد. او همچنین مدت اقامت مجاز خود با ویزای دانشجویی را پشت سر گذاشته بود و به صورت غیرقانونی در کشور مانده بود.
تغییرات بیشتر در سیاست ویزا
این خبر تنها یک روز پس از آن منتشر شد که یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا به اپک تایمز تأیید کرد که یک پیام داخلی به سفارتخانههای آمریکا در سراسر جهان ارسال شده که بر اساس آن، از تاریخ ۲۷ مه، مصاحبههای ویزای دانشجویی بهطور موقت متوقف شدهاند.
طبق این پیام، بخشهای کنسولی تا اطلاع ثانوی اجازه ندارند هیچ وقت مصاحبهای برای ویزاهای دانشجویی یا بازدیدهای تبادلی اضافه کنند. این اقدام در راستای تقویت روند بررسی پیشینه متقاضیان، بهویژه در زمینه بررسی سوابق شبکههای اجتماعی، انجام شده است.
روبیو در اسفند گذشته به خبرنگاران گفته بود: «هیچکسی حق قطعی برای دریافت ویزای دانشجویی ندارد. همانطور که میتوانیم یک ویزا را صادر نکنیم، میتوانیم آن را نیز لغو کنیم. و ما در مواردی که لازم بدانیم، این کار را خواهیم کرد.»
این اعلامیه تنها چند ساعت پس از آن منتشر شد که روبیو از اعمال محدودیتهای جدید برای اعطای ویزا به اتباع خارجیای خبر داد که در سانسور آزادی بیان شهروندان آمریکایی نقش داشتهاند.
او در پیامی در ایکس نوشت: «سالهاست که آمریکاییها به خاطر استفاده از حق آزادی بیان خود از سوی مقامهای خارجی جریمه، آزار و حتی متهم شدهاند. امروز سیاست جدیدی در خصوص محدودیت ویزا اعلام میکنم که شامل مقامها و افرادی خواهد شد که در سانسور شهروندان آمریکایی نقش داشتهاند. آزادی بیان بخش جداییناپذیر از شیوه زندگی آمریکایی است—و هیچ دولت خارجیای اختیار دخالت در آن را ندارد.»
