یک مطالعه جدید نشان میدهد که وسیلههای آرایشی مو باعث میشوند میلیاردها نانوذره مضر به شکل مستقیم به ریهها نفوذ پیدا کنند.
آن ۲۰ دقیقهای که با اتو مشغول آراستن موهای خود بودید، میلیاردها نانوذره سمّی را در هوای اطراف شما پراکنده کرده است. براساس یک مطالعه جدید، سطح آلودگی ناشی از اتوی مو با گیر کردن در ترافیک پشت اتوبوس شهری برابری میکند.
نسرت جونگ، نویسنده اصلی مطالعه و استادیار مهندسی عمران در دانشگاه پردو، به اپک تایمز گفت: «یافتههای این مطالعه از نیاز به بازنگری در مقررات مربوط به کیفیت هوا و ایمنی محصولات حکایت دارد.»
او افزود: «ترکیب حرارت و بعضی از مواد باعث تشکیل نانوذرات معلق در هوا میشود که نگرانیهایی درباره طیف وسیع روشهای آرایشی و محصولات مراقبت از مو ایجاد میکند.»
چیزهایی که باعث میشوند موهای شما خوب جلوه کنند
آراستن موها با استفاده از محصولات آرایشی باعث آلودگی هوا میشود؛ در حدی که میتوان آن را با آلایندگیهای ناشی از ترافیک و بخارات آشپزی برابر دانست.
محققان در یک آزمایشگاه کوچک خانگی، که برای کنترل گردش هوای داخلی طراحی شده بود، روتینهای آرایش مو را مورد بررسی قرار دادند. هفت داوطلب در این آزمایش از دستگاه فرکننده، اتوی صافکننده و موجدهنده به همراه کرمها، سرمها، لوسیونها و اسپریهای محبوب مو استفاده کردند. شدت حرارت، طول مو و تهویه هوا نیز از سوی تیم تحقیقاتی تحت کنترل بود. مانیتورها افزایش ذرات و بخارات را در لحظه رهگیری کرده و مسیر احتمالی ورود این ذرات نامرئی به داخل بینی، گلو یا ریهها را به کمک مدلسازی کامپیوتری بررسی کردند.
مطالعه جدید نشریه علوم و فناوری محیطزیست نشان میدهد که استفاده از محصولات آرایشی مو به همراه دستگاههای حرارتی باعث آزاد شدن سریع میلیاردها نانوذره میشود که تراکم آنها به دهها تا صدها هزار ذره در هر سانتیمتر مکعب میرسد.
جونگ گفت: «کوچک بودن و محدودیت فضا شرایط را برای ورود نانوذرات معلق در هوا به ریهها مهیا میکند. دوز این ذرات حتی در یک روتین مختصر نیز به شکل شگفتانگیزی بالا خواهد بود.»
خیلیها موهای خود را در فضایی با تهویه ضعیف آرایش میکنند که باعث میشود تراکم ذرات به سرعت افزایش پیدا کند. آیدن شارون، مدیر رویداد روز جهانی زمین، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «برخلاف آلایندگیهای خارجی که به واسطه باد و فضای باز رقیق میشوند، آلایندگیهای داخلی جایی برای فرار ندارند.»
گرما باعث افزایش آزادسازی ذرات میشود
ترکیبات موجود در محصولات آرایشی معمولاً در دمای اتاق بهصورت معلق درنمیآیند، اما تحت حرارت تبخیر میشوند و نانوذراتی را تشکیل میدهند که با چشم غیرمسلح قابل رؤیت نیستند.
نانوذرات معلق در هوا برای سلامتی مضر هستند، زیرا وارد ریهها میشوند و به واکنشهای زیستی مانند تنش اکسایشی دامن میزنند. این نانوذرات بهطور مستقیم باعث تضعیف سلامتی نمیشوند، اما مواجهه طولانیمدت با آنها باعث میشود که ریهها تحت فشار قرار بگیرند.
تشدید گرما- حدود ۱۸۰ درجه سانتیگراد- باعث تشکیل ذراتی بهمراتب کوچکتر میشود. این ذرات میکروسکوپی از نانوذرات مضرتر هستند، زیرا به عمق ریهها نفوذ میکنند، به مجاری هوایی میچسبند و وارد کیسههای هوایی میشوند.
این ذرات فوقریز در داخل کیسههای هوایی التهاب ایجاد میکنند و بعضاً وارد جریان خون میشوند و به سایر اندامها نفوذ میکنند. ذرات بزرگتر در مجاری هوایی بزرگتر یا بینی و گلو به دام میافتند و عمدتاً از طریق سرفه، عطسه یا مخاط دفع میشوند.
تحقیقات نشان میدهند که این ذرات با پیامدهای سخت و دردناک مانند تحریک تنفسی و امراض مزمن مانند آسم و مشکلات قلبیعروقی همراهند.
شارون گفت: «برای اینکه موهایتان بوی نارگیل و سیب بدهد، باید ترکیبات شیمیایی زیادی مصرف کنید.»
رایجترین ترکیبات شیمیایی که در فرایند آرایش موها آزاد میشود، سیلوکسانها هستند.
از D4، D5 و D6، که بهعنوان سیلوکسانهای حلقوی شناخته میشوند، به طور گسترده در محصولات و لوازم آرایشی مو استفاده میشود. این ترکیبات نقش نرمکننده و حالتدهنده را برعهده دارند و موهای شما را ابریشمی و کمچرب جلوه میدهند. این محصولات موی شما را تحت کنترل درمیآورند، وز مو را به حداقل میرسانند و موهای شما را درخشانتر میکنند، اما روی پوست و مو بهجا نمیمانند.
استفاده از D5 و D6 در اتحادیه اروپا به دلیل نگرانی از پایداری و انباشت آنها در بدن ممنوع شده است. مطالعات حیوانی نشان دادهاند که دوز بالای این ترکیبات باعث التهاب ریه و آسیبهای کبدی شود. با اینحال، این ترکیبات در آمریکا ممنوعیت ندارند. مطالعه مستقل سازمان غذا و داروی آمریکا نشان داده که سیلوکسانهای حلقوی در مقادیر کنونی بیخطر هستند.
ارزیابی ریسک دولت کانادا نیز نشان داده که استفاده از D5 و D6 در سطوح فعلی هیچ خطری برای سلامت انسان یا محیطزیست ندارد.
نیاز به مقررات بهتر
سازمان غذا و داروی آمریکا قبل از ورود محصولات به بازار هیچ اقدامی درخصوص بررسی یا تأیید مواد تشکیلدهنده لوازم آرایشی مو صورت نمیدهد، مگر آنکه پای رنگهای افزودنی در میان باشد. در عوض، شرکتها تحت قانون فدرال غذا، دارو و لوازم آرایشی به لحاظ قانونی مسئول تضمین ایمنی محصولات خود هستند.
بررسی مستقل این سازمان نشان داد که سیلوکسانهای حلقوی در مقادیر کنونی بیخطر هستند، اما منتقدان میگویند ارزیابیهای ایمنی اغلب بر مصرف کوتاهمدت متمرکز هستند و از مواجهه شغلی، اثرات محیطی و خطرات بلندمدت چشمپوشی میکنند.
در عینحال، آژانس حفاظت محیطزیست آمریکا به شکل مجزا به ارزیابی خطر سیلوکسانهای حلقوی پرداخته و اثرات زیستمحیطی، مواجهه داخلی و خارجی و نگرانیهای مربوط به انباشت ترکیبات در بدن را مورد بررسی قرار داده است.
کارشناسان برای کاهش مواجهه با این ترکیبات چند راهکار ارائه کردهاند:
- از مشکل اجتناب کنید: درصورت امکان موهای خود را بدون حرارت آرایش کنید یا از محصولات آرایشی حاوی سیلوکسان استفاده نکنید.
- تهویه هوا را بهبود دهید: از هواکش استفاده کنید، پنجرهها را باز بگذارید یا موهای خود را بهجای فضای بسته توالت در فضایی آرایش کنید که از تهویه مناسب برخوردار باشد.
- محصولات ایمنتر را انتخاب کنید: دنبال محصولات فاقد سیلوکسان و اقلامی باشید که مواد اولیه کمتر و شناختهشدهتری داشته باشند.
- برچسب محصولات را به دقت بخوانید: از محصولاتی که حاوی D4، D5 یا D6 هستند اجتناب کنید، بهویژه اگر از ابزارهای حرارتی استفاده میکنید.
