کرول مجیو از چند دهه پیش به مراجعان سالن زیبایی خود آموزش میدهد که با تمرین دادن عضلات صورت جلوی پیشرفت علائم پیری را بگیرند.
آگونیستهای گیرنده پپتید شبهگلوکاگون ۱ جای آسیب ناشی از آفتاب را گرفتهاند و به دلیل اصلی تمرین دادن عضلات صورت تبدیل شدهاند. مجیو در سالن خود با مراجعانی مواجه شده که متعاقب مصرف داروهای لاغری دچار علائم «چهره اوزمپیک» شدهاند که از جمله میتوان به افتادگی پوست، گود افتادن گونهها و چشمها و ظهور چین و چروکهای عمیق اشاره کرد.
او از تعداد پرشمار افرادی گفته که صرفاً میخواستند ۵ کیلو وزن کم کنند، اما درنهایت ۳۰ کیلو کم کردند.
مجیو به اپک تایمز گفت: «آنها وارد این ماجرا میشوند و تصور میکنند که هرچه بیشتر وزن کم کنند بهتر است، اما درنهایت پیرتر به نظر میرسند.»
کارشناسان میگویند همه میتوانند با کاهش وزن تدریجی جلوی ظهور علائم «چهره اوزمپیک» را بگیرند.
چند راهکار غیرتهاجمی هم وجود دارد که از جمله میتوان به روش پیشنهادی مجیو و استفاده از فیلرها اشاره کرد که از افتادگی پوست جلوگیری کرده و باعث ترمیم آن میشوند.
چه عاملی باعث ظهور «چهره اوزمپیک» میشود؟
مطالعهای که در نشریه جراحی گوش و حلق و بینی انتشار یافته و پدیده چهره اوزمپیک را مورد بررسی قرار داده است، نشان میدهد بیمارانی که آگونیستهای گیرنده پپتید شبهگلوکاگون ۱ مصرف میکنند، بهطور متوسط بهازای هر ۱۰ کیلو کاهش وزن ۷ درصد از حجم صورت خود را از دست میدهند که عمدتاً به بافت چربی در ناحیه میانی صورت از جمله گونهها و اطراف بینی، دهان و شقیقهها مربوط میشود. چربی باعث میشود که صورت جوانتر به نظر برسد.
تغییر فرم صورت تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که از جمله میتوان به کاهش سریع مواد مغذی، ویتامینها و اسیدهای چرب اشاره کرد که عامل تولید کلاژن و الاستین هستند و از فرم و استحکام صورت محافظت میکنند. آگونیستهای گیرنده پپتید شبهگلوکاگون ۱ عملکرد سد پوستی را مختل میکنند و پوست را خشک و بیروح جلوه میدهند.
نویسندگان افزودند که در کارآزماییهای بالینی مربوط به آگونیستهای گیرنده پپتید شبهگلوکاگون ۱ که برای کاهش وزن مصرف میشوند، بهندرت از کاهش چربی صورت بهعنوان یک عارضه جانبی نام برده شده است.
از اینرو، پزشکانی که این داروها را تجویز میکنند، به احتمال زیاد قبل از درمان درباره احتمال بروز تغییرات نامطلوب در ناحیه صورت به بیماران هشدار نمیدهند.
تشخیص «چهره اوزمپیک»
دکتر جان برنز، جراح پلاستیک، میگوید چهره اوزمپیک میتواند تأثیر قابلتوجهی بر کل صورت بگذارد. علائم رایج به شرح زیر هستند:
- افزایش خطوط و چین و چروک در ناحیه اطراف چشم، پیشانی و دهان
- گود افتادن یا فرورفتگی چشمها
- گود افتادن گونهها یا شقیقهها
- افتادگی و شل شدن پوست در ناحیه فک و چانه
- عمیقتر شدن خطوط بین بینی و دهان و خطوط اندوه
- باریکتر شدن لبها و کشیده شدن لب بالایی
- برجسته شدن استخوانهای صورت و تحلیل رفتن حجم یا گردی صورت
- نمایان شدن ماهیچه پوستی صورت و گردن
اسم و رسم جدید، مشکل قدیمی
دکتر بروک جفی، متخصص پوست، میگوید: «افتادگی و گود افتادن صورت و ظهور چین و چروک موضوع جدیدی نیست، بلکه صرفاً به دلیل افزایش مصرف آگونیستهای گیرنده پپتید شبهگلوکاگون ۱ اسم و رسم جدیدی پیدا کرده است.»
او به اپک تایمز گفت: «این تغییرات همچنین در کسانی که به کمک روشهای دیگر از جمله جراحی چاقی در زمان کوتاه وزن کم میکنند مشاهده میشود.»
چهره اوزمپیک با یک پدیده جهانشمول در رقابت است: سالخوردگی.
برنز گفت: «با افزایش سن، کلاژن و الاستین پوست تحلیل میروند. حالا اگر کاهش چربی صورت و انعطاف عضلانی را هم به آن اضافه کنید، تغییر قابلتوجهی رخ خواهد داد. میزان کاهش وزن اهمیت دارد. اینکه کسی ۲۰ کیلو وزن کم کند یک چیز است و اینکه ۱۰۰ کیلو وزن کم کند یک چیز دیگر.»
رفع علائم «چهره اوزمپیک»
راهکارهای متنوعی برای رفع علائم «چهره اوزمپیک» وجود دارد که شامل روشهای غیرتهاجمی و جراحی پلاستیک میشود:
تمرین صورت
مجیو مراجعان خود را به انجام ۱۳ تمرین تشویق میکند که درمجموع روزانه ۱۴ دقیقه از وقتشان را میگیرد.
این تمرینات برای رفع ۷ نشانه سالخوردگی اعم از افتادگی پلک و ابرو، نواقص بینی، افتادگی فک، غبغب، باریک شدن لبها و گود افتادن و صاف شدن گونهها طراحی شدهاند که در افراد دارای «چهره اوزمپیک» دیده میشوند. مجیو به مراجعان خود آموزش میدهد که از انگشتهای دست بهعنوان وزنه استفاده کنند و عضلات صورت را تا احساس سوزش ناشی از ترشح اسید لاکتیک ماساژ دهند تا صورتشان فرم پیدا کند و عضلات آن سفتتر شوند.
برای نمونه:
- لیفت گونه: ماهیچه شیپوری را تمرین میدهد، باعث لیفت صورت شده و حجم آن را افزایش میدهد
- بزرگ کردن چشم: ماهیچه حلقوی چشم و ماهیچه بالابرنده پلک بالا را منقبض میکند؛ عضلاتی که اگر شل و ضعیف باشند، شما را خوابآلود جلوه میدهند
- فرمدهی لب: عضلات دهان را برای صاف کردن خطوط لب و حجیم کردن لبها درگیر میکند
- لیفت کنج لب: کنج دهان را لیفت میکند
تمرینات صورت باعث از بین رفتن چربی نمیشوند، اما از تحلیل رفتن عضلات جلوگیری میکنند. به گفته برنز، تقویت عضلات صورت به افزایش حجم ماهیچهها نیز کمک میکند.
«به نظرم به حرکت درآوردن صورت و فشار آوردن به این عضلات مؤثر خواهد بود.»
فیلرها
افرادی که به دنبال تغییر فوری هستند، میتوانند از فیلرهای تزریقی مختلف برای احیای حجم صورت استفاده کنند.
به گفته دکتر رابرت بانلز، جراح پلاستیک، تأثیر فیلرهای مصنوعی ممکن است کوتاهمدت باشد و ۶ تا ۱۸ ماه پابرجا بماند. محرکهای زیستی نیز باعث میشوند که بدن کلاژن و بافت التیامی تولید کند که نتیجه آن ۲ تا ۳ سال و حتی بیشتر دوام خواهد داشت.
فیلرهای رایج عبارتند از:
- هیالورونیک اسید: یکی از ترکیبات پوستی که باعث حجیم و مرطوب ماندن پوست میشود. هیالورونیک اسید بهصورت ژل تزریق میشود و نتایج آن ۶ تا ۱۲ ماه پابرجا میماند.
- هیدروکسیآپاتیت کلسیم: بهطور عمده در استخوانها یافت میشود، غلیظتر از هیالورونیک اسید است و تأثیر آن تا ۱۲ ماه پابرجا میماند.
- پلیمتیلمتاکریلات: یک ترکیب مصنوعی و زیستسازگار مانند پلیلاکتیک اسید است که به شکل توپکهای زیرپوستی دیده میشود. این ترکیب در همه حال محافظ پوست بوده و حاوی کلاژن است.
پلیلاکتیک اسید
پلیلاکتیک اسید یک ترکیب مصنوعی زیستتجزیهپذیر اما زیستسازگار است و استفاده از آن هیچ خطری برای بدن ندارد. یکی از سازوکارهای اصلی پلیلاکتیک اسید این است که به بازسازی طبیعی کلاژن کمک میکند و بعد از چند روز مثل بخیههای جذبی جذب بدن میشود. ژل پلیلاکتیک اسید با نام تجاری اسکالپترا عرضه میشود.
برخلاف فیلرهایی که تأثیرشان به سرعت از بین میرود، محرکهای زیستی بدن را به تولید کلاژن بیشتر وادار میکنند و تأثیر طولانیتری دارند. خود پلیلاکتیک اسید نیز معمولاً بعد از ۶ تا ۸ هفته قابل تشخیص نخواهد بود و با بافت طبیعی بدن جایگزین میشود.
تزریق چربی داخلی
اگر بخواهیم به تهاجمیترین راهکار اشاره کنیم، باید از تزریق چربی داخلی بگوییم که نیاز به جراحی دارد، اما نتایج آن تا چند سال پابرجا میماند. در این روش از لیپوساکشن برای برداشت چربی از نقاط مختلف بدن استفاده میشود که تصفیه شده و به شقیقهها، گونهها، زیر پلکها و دیگر نقاط تزریق میشود.
بانلز به اپک تایمز گفت: «این روش اغلب نتیجه خوبی به ارمغان میآورد، مگر اینکه فرد با کاهش وزن شدید مواجه شود و چربی زیادی از دست بدهد. از اینرو، چربی تزریقی نیز با ادامه کاهش وزن از بین خواهد رفت.»
او افزود: «افرادی که هنوز در حال کاهش وزن هستند یا وزنشان تثبیت نشده است، از تزریق فیلر سود بیشتری میبرند.»
لیفت صورت اغلب به همراه تزریق چربی یا فیلر انجام میگیرد، زیرا لیفت به تنهایی نمیتواند کاهش حجم صورت را جبران کند و صرفاً پوست شل را سفت میکند. تثبیت وزن قبل از انجام جراحی تهاجمی مؤثر خواهد بود.
جفی گفت لیفت صورت شما را مجبور میکند که برای حفظ نتیجه عمل زندگی سالمتری در پیش بگیرید.
او گفت: «اگر میخواهید نتیجه عمل پابرجا بماند، باید مراقب خود باشید. زندگی سالم لزوماً آسان نیست و بعضاً مستلزم اخذ تصمیمات دشوار است.»
زندگی سالم، صورت سالم
از آنجا که «چهره اوزمپیک» میتواند نتیجه کاهش سریع مواد مغذی، ویتامینها و اسیدهای چرب باشد، که همگی لازمه حفظ کلاژن و الاستین هستند، جراحان پلاستیک توصیه میکنند که برای کاهش خطر سراغ رژیمهای مغذی و سرشار از پروتئین، ویتامین ث، آنتیاکسیدانها و مواد معدنی بروید.
کارشناسان توصیه میکنند که برای جلوگیری از پیری زودرس از مواجهه افراطی با آفتاب و مصرف دخانیات اجتناب کنید، آب کافی بنوشید، ورزش کنید و غذاهای کامل و مغذی بخورید.
برنز گفت اجتناب از غذاهای بستهبندیشده با حاوی مواد نگهدارنده باید جزئی از سبک زندگی باشد. «نوشابههای رژیمی مضر هستند. نوشیدنیهای قندی نیز هیچ فایدهای ندارند. هرچه سالمتر باشید، پوستتان نیز بهتر خواهد شد و واکنش بهتری به کاهش وزن نشان خواهد داد.»
مجیو افزود که داشتن روتین پوستی مناسب و پاکسازی ملایم با محصولات لایهبردار که حاوی رتینول هستند و تولید کلاژن را افزایش میدهند مؤثر خواهد بود. او به مراجعان خود توصیه میکند که مشکل استرس و کمخوابی را برطرف کنند، زیرا هردو باعث پیری صورت میشوند.
کارشناسان معتقدند که تنها راه احتمالی جلوگیری از «چهره اوزمپیک» این است که سرعت و میزان کاهش وزن خود را به حداقل برسانید. با اینحال، روش مشخصی برای پیشبینی واکنش صورت به کاهش وزن وجود ندارد.
برنز گفت: «من عقیده دارم که روشهای بیخطری برای کاهش وزن وجود دارد. آگونیستهای گیرنده پپتید شبهگلوکاگون ۱ به شما کمک میکنند موانع را پشت سر بگذارید، اما بهطور کلی باید بتوانید وزن ایدهآل خود را به کمک برنامه غذایی مناسب و ورزش ثابت نگهدارید.»
