دولت دونالد ترامپ در حال بررسی لغو روادید و اعمال ممنوعیت سفر برای کارکنان دیوان کیفری بینالمللی (ICC) و همچنین تشدید تحریمها علیه این نهاد و سازمانهای وابسته به آن است.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد کارزاری را برای «از بین بردن تهدیدی که دیوان کیفری بینالمللی علیه حاکمیت ایالات متحده ایجاد کرده است» آغاز میکند؛ اقدامی که از جمله با هدف سلب توانایی این دادگاه برای هدف قرار دادن نظامیان و مقامهای آمریکایی انجام خواهد شد.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای که ۱۳ ژوئیه (۲۲ تیر) منتشر شد، اعلام کرد از جمله اقدامات در دست بررسی، تماس مقامهای آمریکایی با کشورهای دیگر برای برجسته کردن آنچه «سوءاستفادههای دیوان کیفری بینالمللی» و خطرات این نهاد برای سایر کشورها خوانده شده و همچنین ترغیب آنها به خروج از عضویت در این دادگاه است.
دولت ترامپ همچنین در حال بررسی لغو روادید و اعمال ممنوعیت سفر برای کارکنان دیوان کیفری بینالمللی (ICC)، تشدید تحریمها علیه این دادگاه و نهادهای وابسته به آن و افزایش فشار بر کشورهایی است که با وجود اتکا به کمکهای آمریکا، از رد احکام این دادگاه خودداری میکنند.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: «در کارزار برای از میان برداشتن تهدیدی که دیوان کیفری بینالمللی علیه آمریکاییها ایجاد کرده است، هیچ گزینه دیپلماتیکی از دستور کار، خارج نخواهد بود.»
دیوان کیفری بینالمللی در سال ۲۰۰۲ برای رسیدگی به پروندههای نسلکشی، جنایتهای جنگی و جنایت علیه بشریت تأسیس شد. این دادگاه زمانی خود را صالح به رسیدگی میداند که یک کشور عضو، توانایی یا اراده لازم برای پیگرد این جرایم را نداشته باشد.
ایالات متحده هرگز عضو دیوان کیفری بینالمللی نبوده است؛ با این حال، اساسنامه این دادگاه به آن اختیار میدهد جرایمی را که در قلمرو کشورهای عضو توسط اتباع کشورهای غیرعضو، از جمله شهروندان آمریکایی، ارتکاب یافته است، مورد پیگرد قرار دهد.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد: «دیوان کیفری بینالمللی تهدیدی غیرقابلقبول علیه حاکمیت ایالات متحده است؛ این دادگاه مدعی است که اختیار دارد نظامیان و مقامهای آمریکایی را که در راستای منافع ملی آمریکا فعالیت میکنند، تحت پیگرد قرار دهد و حتی زندانی کند.»
این وزارتخانه افزود: «آمریکاییها هرگز چنین چیزی را نپذیرفتهاند و همه رؤسایجمهور آمریکا از زمان تصویب اساسنامه دیوان همواره تاکید کردهاند که این دادگاه بر شهروندان آمریکایی صلاحیت قضایی ندارد.»
اوریان مایه، سخنگوی دیوان کیفری بینالمللی گفت این دادگاه در این مرحله درباره این موضوع اظهارنظری نخواهد کرد.
مخالفت دونالد ترامپ با دیوان کیفری بینالمللی به نخستین دوره ریاستجمهوری او بازمیگردد. او و دیگر مقامهای آمریکایی سالهاست میگویند این دادگاه نباید اختیار تحقیق و محاکمه شهروندان آمریکا، بهویژه اعضای نیروهای مسلح این کشور را داشته باشد.
در مارس ۲۰۲۰ دادستانهای این دیوان کیفری، تحقیقاتی را درباره افغانستان آغاز کردند که شامل بررسی احتمال ارتکاب جرایم از سوی نیروهای نظامی آمریکا نیز میشد. با این حال، از سال ۲۰۲۱، دیوان رسیدگی به نقش آمریکا را در اولویت پایینتری قرار داده و تمرکز خود را بر جرایم ادعایی طالبان و حکومت طالبان گذاشته است.
«آنها علیه کشور ما جنگ به راه انداختهاند»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در پیام ویدیویی که ۱۳ ژوئیه منتشر شد، گفت: «در همین لحظه، دیوان کیفری بینالمللی و حامیانش، علیه کشور ما در حال جنگ هستند؛ نه با گلوله و موشک، بلکه با قوانین، معاهدات و آنچه قانون بینالمللی مینامند.»
روبیو گفت هنگامی که این دادگاه تأسیس شد، اعلام میکرد که تنها به جدیترین جرایم رسیدگی خواهد کرد.
او اضافه کرد: «اما واقعیت این بود که این نهاد چیزی بسیار افراطیتر و رادیکالتر بود؛ یک دادگاه جهانی که توسط بوروکراتهای جهانیِ غیرمنتخب اداره میشود و مدعی است اختیاراتش تقریبا نامحدود است.»
روبیو ادامه داد که اختیارات این دادگاه همواره گسترش یافته است و ایالات متحده نباید دست روی دست بگذارد و اجازه دهد قضاتی که هزاران کیلومتر دورتر زندگی میکنند، درباره موضوعاتی بسیار فراتر از حوزه صلاحیت خود تصمیمگیری کنند.
او گفت: «مردم آمریکا هرگز با چنین چیزی موافقت نکردهاند و هرگز هم موافقت نخواهند کرد.»
روبیو افزود: «متن اعلامیه استقلال آمریکا را بخوانید. ما علیه قدرتی خارجی انقلاب کردیم که مردم ما را برای محاکمه به اتهامهای ساختگی، به آن سوی دریاها میفرستاد. استقلال حق مسلم ماست و هرگز اجازه نخواهیم داد بوروکراتهای خارجی، این حق را از ما بگیرند.»
وزارت خارجه آمریکا در دسامبر ۲۰۲۵، دو قاضی دیوان کیفری بینالمللی را به اتهام مشارکت در «هدف قرار دادن نامشروع» اسرائیل تحریم کرد.
او در آن زمان گفت که نه ایالات متحده و نه اسرائیل عضو اساسنامه رم، معاهده بینالمللی تأسیسکننده دیوان کیفری بینالمللی، نیستند و بنابراین صلاحیت این دادگاه را به رسمیت نمیشناسند.
روبیو در بیانیه ۱۸ دسامبر خود گفت: «دیوان کیفری بینالمللی همچنان به اقدامات سیاسی علیه اسرائیل ادامه داده است؛ اقدامی که سابقهای خطرناک برای همه کشورها ایجاد میکند. ما سوءاستفاده این دادگاه از قدرت را که حاکمیت ایالات متحده و اسرائیل را نقض میکند و شهروندان آمریکایی و اسرائیلی را بهنادرست در حوزه صلاحیت این دادگاه قرار میدهد، تحمل نخواهیم کرد.»
