طب سنتی چینی میگوید بهجای اینکه بدن را به سمزدایی وادار کنیم، بهتر است با تنظیم زمان غذاخوردن، خواب و ورزش از ریتم طبیعی بدن حمایت کنیم.
سمزدایی بهواسطه تعریق، فستینگ، ماساژ یا دیگر روشهای سختگیرانه باعث پاکسازی بدن میشود. اما طب سنتی چینی میگوید بهجای اینکه بدن را به سمزدایی وادار کنیم، بهتر است با تنظیم زمان غذاخوردن، خواب و ورزش از ریتم طبیعی بدن حمایت کنیم.
براساس طب سنتی چینی، نیاز بدن در طول روز دستخوش تغییر میشود. در ساعت زیستی بدن برای هرکدام از دوازده مریدین اصلی یک بازه زمانی دوساعته در نظر گرفته شده که از آنها برای تعیین زمان غذاخوردن، خواب و ورزش استفاده میشود.
برای نمونه، مریدین مثانه از ساعت ۳ تا ۵ عصر در فعالترین حالت ممکن است. از آنجا که مریدین مثانه از پشت بدن میگذرد، چن جونرو، متخصص طب سنتی چینی، توصیه میکند از این بازه زمانی برای انجام حرکت سوپرمن استفاده کنید که عضلات پشت را درگیر میکند.
سمزدایی در طب سنتی چینی به چه معناست؟
چن، مدیر کلینیک طب سنتی چینی جینگهه در تایپه، به اپک تایمز گفت: «مفهوم سمزدایی در حوزه سلامت و تندرستی به درمان سنتی مشخصی اشاره ندارد.»
طب سنتی چینی با مفاهیمی مانند «پاکسازی گرما» و «دفع سموم» سروکار دارد، اما مفهوم «سم» در چارچوب طب سنتی معنای گستردهتری داشته و با عوامل بیماریزایی گره خورده که تعادل بدن را برهم میزنند. عوامل محیطی خارجی و ناهماهنگیهای درونی بدن جزو همین عوامل هستند.
متخصصان طب سنتی چینی بهجای تجویز یک برنامه واحد به پیشزمینه و شرایط خاص مراجعان توجه میکنند. فرایند درمان ممکن است بر احیای جریان طبیعی چی، خون و مایعات بدن یا تقویت سازوکارهای طبیعی مانند تعریق، ادرار و اجابت مزاج متمرکز شود.
از اینرو، سمزدایی چیزی نیست که همه بخواهند آن را در دستور کار خود قرار دهند. بهتر است آن را جزئی از سازوکار طبیعی بدن برای حفظ تعادل، تبدیل مواد مغذی و دفع ترکیبات زائد بدن بدانیم.
متخصصان طب سنتی چینی از طب سوزنی، گیاهان دارویی، رژیم غذایی، ورزش و تغییر عادات روزانه برای تقویت سازوکار طبیعی بدن کمک میگیرند. زمانبندی از جمله عواملی است که در انتخاب روش درمان اهمیت دارد.
چرا زمانبندی در طب سنتی چینی حائز اهمیت است؟
براساس طب سنتی چینی، چی در دوازده مریدین اصلی بدن جریان دارد و هرمریدین در یک بازه زمانی دوساعته به اوج فعالیت خود میرسد.
پزشکان باستان در تعیین زمان مناسب برای طب سوزنی، درمان گیاهی، وعدههای غذایی، استراحت و ورزش به این بازهها توجه میکردند. متخصصان امروزی هم از ساعت زیستی مریدینها برای کمک به تنظیم عادات روزانه مراجعان استفاده میکنند.
برای نمونه، بازه زمانی ۷ تا ۹ صبح با مریدین معده ارتباط دارد. این بازه براساس طب سنتی چینی به تغذیه بدن پس از فستینگ شبانه اختصاص دارد. خوردن یک صبحانه متعادل و پروتئینه به توزیع متعادل پروتئین دریافتی کمک میکند و در حفظ عضلات و انجام فعالیتهای روزانه هم مؤثر است.
بازه زمانی ۱۱ شب تا ۳ بامداد با اوج فعالیت مریدینهای کیسه صفرا و کبد همراه است. براساس سنت طب سنتی چینی، این بازه زمانی به استراحت و ترمیم بدن اختصاص دارد. از اینرو، توصیه میشود یک برنامه خواب منظم برای خود دستوپا کنید و در صورت امکان قبل از ساعت ۱۱ شب بخوابید.
بازه زمانی ۳ تا ۵ عصر به مریدین مثانه اختصاص دارد. این مریدین از گوشه داخلی چشم شروع میشود، از بالای سر میگذرد و از دو سمت ستون فقرات بهسمت پایین حرکت میکند، از باسن و پشت پاها عبور کرده و در انگشت کوچک پا به آخر راه خود میرسد.
از آنجا که بخش زیادی از مسیر این مریدین از پشت بدن میگذرد، چن توصیه میکند در این بازه زمانی سراغ تمریناتی بروید که عضلات پشت را تقویت میکنند. حرکت سوپرمن جزو تمرینات ساده و کاربردی است.
این تمرین را میتوانید در زمانهای دیگر هم انجام دهید. تمرین منظم و صحیح برای خیلیها بیش از رعایت برنامه زمانی دقیق اهمیت دارد.
تقویت عضلات پشت با حرکت سوپرمن
حرکت سوپرمن عضلات پشتی بدن از جمله عضلات راستکننده ستون فقرات، عضلات قسمت فوقانی کمر، عضلات سرینی و همسترینگ را درگیر میکند. عضلات شکم هم در طول این حرکت به تثبیت میانتنه کمک میکنند.
اگر ساعتهای طولانی پشت میز مینشینید یا با صفحهنمایش کار میکنید، این تمرینات به مقابله با ضعف عضلانی ناشی از نشستن طولانیمدت، افتادگی شانهها و جلو آمدن سر کمک میکنند. این تمرینات همچنین در بهبود ثبات ستون فقرات و اصلاح وضعیت بدن مؤثر هستند.
چهار تمرین زیر با یک حرکت ساده شروع شده و بهتدریج دشوارتر میشوند.
۱. سوپرمن ثابت
این حرکت عضلات تحتانی کمر، عضلات سرینی و عضلات مرکزی را تقویت میکند و باعث بهبود ثبات کلی ستون فقرات میشود.
مرحله ۱: روی شکم دراز بکشید، پاها را صاف نگهدارید و دستها را در دو سمت بدن بگذارید تا بدنتان بهشکل حرف «دبلیو» دربیاید.
مرحله ۲: نفس بگیرید، عضلات مرکزی، سرینی و تحتانی کمر را منقبض کرده و سینه، دستها و پاها را بهآرامی از روی زمین بلند کنید.
مرحله ۳: حدود ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید و سپس بالاتنه و پاها را بهآرامی به حالت اول برگردانید. این حرکت را تکرار کنید.
۲. حرکت سوپرمن در حالت «دبلیو»
این حرکت با درگیرکردن قسمت فوقانی پشت و عضلات جانبی کتف باعث تقویت عضلاتی میشود که برای حفظ فرم مناسب بدن ضروری هستند.
مرحله ۱: روی شکم دراز بکشید، پاها را صاف نگهدارید و دستها را در دو سمت بدن بگذارید تا بدنتان بهشکل حرف «دبلیو» دربیاید. سینه، دستها و پاها را بهآرامی از روی زمین بلند کنید.
مرحله ۲: درحالیکه بدنتان در هوا معلق مانده است، کتفها را جمع کنید و دستها را بالاتر ببرید. عضلاتِ درگیر را شل کنید و به حالت اول برگردید. این حرکت را چند مرتبه تکرار کنید.
۳. کشش دستها به جلو
انجام این حرکت زحمت بیشتری دارد و با بردن دستها به بالای سر میتواند فشار بیشتری به شانهها، قسمت فوقانی کمر و عضلات مرکزی وارد کند.
مرحله ۱: روی تشک یوگا بهشکل دمر دراز بکشید، پاها را صاف نگهدارید و دستها را در دو سمت بدن بگذارید تا بدنتان بهشکل حرف «دبلیو» دربیاید. سینه، دستها و پاها را بهآرامی از روی زمین بلند کنید.
مرحله ۲: درحالیکه بدنتان در هوا معلق مانده است، دستها را بهسمت جلو بکشید و سپس به حالت اول برگردید. این حرکت را چند مرتبه تکرار کنید.
۴. بالا آوردن پا در حالت دمر
این حرکت که بیشتر بر پایینتنه تمرکز دارد، عضلات سرینی و تحتانی کمر را هدف میگیرد و به تقویت ثبات لگن و عضلات مرکزی کمک میکند.
مرحله ۱: روی تشک یوگا بهشکل دمر دراز بکشید، پاها را صاف نگهدارید، دستها را روی زمین قفل کنید و سرتان را روی آن بگذارید.
مرحله ۲: عضلات مرکزی و سرینی را منقبض کنید و پاها را از روی زمین بردارید. حدود ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید و پاها را به حالت اول برگردانید.
اگر کمردرد شدید دارید، ستون فقراتتان آسیب دیده، با پوکی استخوان شدید دستبهگریبان هستید یا مشکلی دارید که با کشآمدن ستون فقرات تشدید میشود، قبل از انجام تمرین با پزشک یا فیزیوتراپ خود مشورت کنید. اگر انجام این تمرینات باعث درد شدید، بیحسی یا مورمورشدن بدن میشود، از ادامه تمرین دست نگهدارید.
براساس طب سنتی چینی، حمایت از بدن در پاکسازی فراگیر و مقطعی خلاصه نمیشود. این فرایند مستلزم حفظ عادات منظم از جمله وعدههای غذایی متعادل، خواب کافی و فعالیت بدنی مناسب است؛ عادتهایی که کمک میکنند ریتم و تعادل طبیعی بدنتان را حفظ کنید.
