راهنمای درمان میگرن در آمریکا، بعد از ۱۴ سال بهروزرسانی شده و بازه زمانی مشخصی برای شروع درمان پیشگیرانه تعیین کرده است.
هربار که میگرن گریبانگیرتان میشود، سراغ راهکارهای تکراری میروید: مسکّن میخورید، به یک اتاق تاریک پناه میبرید، صبر میکنید تا درد برطرف شود و به زندگی ادامه میدهید.
راهنمای جدید بهجای اینکه فقط نقش مسکّن را ایفا کند، به بیماران توصیه میکند برای پیشگیری دست به کار شوند. بیماران میتوانند دارو مصرف کنند یا سبک زندگیشان را هم در کنار دارو اصلاح کنند؛ بهویژه آنهایی که بیش از چهار مرتبه در ماه دچار میگرن میشوند.
دکتر ربکا برچ، از نویسندگان راهنمای جدید و استاد دانشکده پزشکی دانشگاه ورمانت آمریکا، به اپک تایمز گفت: «هرکسی که در این حد دچار سردرد یا میگرن میشود، باید با پزشک خود مشورت کند تا ببیند درمان پیشگیرانه در مورد او جواب میدهد یا خیر.»
مهمترین بخش راهنمای جدید به چند داروی اختصاصی میگرن مربوط میشود. از زمان انتشار آخرین راهنما در سال ۲۰۱۲ فقط آنتاگونیستهای پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین مجوز فروش دریافت کردهاند. این داروها شانس بیماران را برای پیشگیری از حملات میگرن افزایش میدهند و این امکان را فراهم میکنند که درمان مورد نظرشان را با توجه به اولویتهای خود انتخاب کنند. بعضیها به دنبال کاهش عوارض جانبی هستند و بعضی دیگر ترجیح میدهند هزینه درمان را به حداقل برسانند یا درگیرِ قرصهای روزانه نشوند.
این راهنما برای نخستینبار در ۱۴ سال گذشته بهروزرسانی شده است. راهنمای جدید میگرن در روز ۳۱ اوت از سوی آکادمی نورولوژی آمریکا و انجمن سردرد آمریکا در مجله نورولوژی منتشر شد.
چه زمانی باید به فکر پیشگیری باشیم؟
برخلاف راهنمای قبلی که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد، راهنمای جدید برای شروع فرایند پیشگیری از میگرن بازه زمانی تعیین کرده است.
میگرن فراتر از یک سردرد شدید است. میگرن جزو بیماریهای ناتوانکننده عصبی است که میتواند شما را ساعتها یا حتی روزها با سردرد، سرگیجه، تهوع و حساسیت به نور و صدا گرفتار کند.
دکتر متیو اس. رابینز، مدیر انجمن سردرد آمریکا و متخصص مغز و اعصاب مرکز پزشکی ویل کورنل، در بیانیهای گفت: «میگرن شایعترین علت مراجعه افراد به متخصص مغز و اعصاب است. همچنین تعداد زیادی بهدلیل میگرن به مراکز مراقبتهای اولیه مراجعه میکنند.»
براساس راهنمای جدید، درمان پیشگیرانه به بزرگسالانی پیشنهاد میشود که چهار مرتبه در ماه یا بیشتر دچار میگرن یا سردردهای متوسط تا شدید میشوند یا افرادی که میگرن آنها را از کار و زندگی میاندازد؛ حتی اگر دفعات سردرد آنها در محدوده طبیعی باشد.
مداخلات پیشگیرانه با این هدف انجام میگیرند که بیمار قبل از شروع میگرن با مصرف دارو یا اصلاح سبک زندگی جلوی تکرار یا شدت حملات را بگیرد. اگر صرفاً به فکر درمان با مسکّن باشید، ممکن است بهدلیل مصرف بیشازحد دارو سردرد بگیرید؛ وضعیتی که باعث میشود سردردها بیشتر و ماندگارتر شوند.
پیشگیری از میگرن خطر تبدیل میگرن موقتی به میگرن مزمن را به حداقل میرساند. میگرن مزمن زمانی رخ میدهد که پانزده روز در ماه یا بیشتر درگیرِ سردرد باشید.
برچ گفت: «یکی از اهداف راهنمای جدید این است که معلوم شود چه افرادی واجد شرایط درمان پیشگیرانه هستند. واقعیت این است که تعداد افراد واجد شرایط بیش از افرادی است که تحت درمان پیشگیرانه قرار میگیرند.»
عرضه داروهای جدید باعث تغییر گزینههای درمانی شده است
بزرگترین تحولی که از سال ۲۰۱۲ تاکنون شاهدش بودهایم، عرضه آنتاگونیستهای پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین بوده است.
برخلاف داروهای قدیمی از جمله داروهای ضدافسردگی و داروهای فشار خون، آنتاگونیستهای پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین از همان اول با هدف پیشگیری از میگرن تولید شدهاند. این داروها با مهار آنتاگونیستهای پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین یا گیرنده آن از بروز درد و دیگر علائم میگرن جلوگیری میکنند.
آنتاگونیستهای پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین چند نوع مختلف دارند. برخی از آنها تزریقی هستند و بهصورت ماهانه یا هرسه ماه یکبار تزریق میشوند که از جمله میتوان به ارنوماب، گالکانزوماب و فرمانزوماب اشاره کرد. شکل خوراکی این دارو جپانت نام دارد که با اسامی آتوجپانت و ریمجپانت عرضه میشود. این داروها بهصورت روزانه یا یک روز در میان مصرف میشوند.
این داروها در زمان تدوین راهنمای قبلی در سال ۲۰۱۲ در دسترس نبودند.
داوطلبان در کارآزماییهای بالینی هیچ مشکلی با آنتاگونیستهای پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین نداشتهاند، اما مدت زمان مطالعه آنها بهاندازه داروهای قدیمیتر نبوده و اینکه داروهای جدید ممکن است هزینه بیشتری داشته باشند. عوارض جانبی آنتاگونیستهای تزریقی شامل ایجاد درد، قرمزی یا خارش در محل تزریق است. برخی از بیماران بهویژه بعد از مصرف ارنوماب دچار یبوست میشوند. آنتاگونیستهای خوراکی هم اغلب باعث تهوع، مشکلات گوارشی و خوابآلودگی میشوند.
سازوکار داروهای قدیمی پیشگیری از میگرن چندان روشن نیست. این داروها دراصل برای درمان بیماریهای دیگر تولید شده بودند و بعدها معلوم شد که به رفع میگرن هم کمک میکنند. این داروها ایمنی قابلقبولی دارند، اما ممکن است عوارضی به بار بیاورند که بعضیها قادر به تحمل آنها نباشند.
قرص پروپرانولول، که جزو داروهای مسدودکننده بتا بهشمار میرود، روزانه مصرف میشود و مناسب افرادی است که باید همزمان فشار خون یا ضربان قلبشان را پایین بیاورند، اما ممکن است باعث خستگی شود.
توپیرامات، که ضدتشنج است، به درد افرادی میخورد که درگیرِ وزن خود هستند، اما ممکن است باعث خوابآلودگی و احساس گزگز شود و در دوزهای بالاتر با قرصهای ضدبارداری تداخل پیدا کند.
والپروات، که آن هم ضدتشنج است، در دوران بارداری میتواند رشد عصبی جنین را به خطر بیاندازد و با سندرم تخمدان پلیکیستیک هم ارتباط دارد.
داروی ضدافسردگی آمیتریپتیلین برای افرادی که همزمان از فیبرومیالژیا یا مشکلات خواب رنج میبرند سودمند است، اما اغلب باعث افزایش وزن و خوابآلودگی میشود.
داروهای میگرن دورهای و میگرن مزمن در راهنمای جدید از هم تفکیک شده و شواهد علمی مربوط به هرکدام از آنها در اختیار بیماران قرار گرفته است.
اصلاح سبک زندگی هم میتواند بهعنوان مکمل در دستور کار قرار بگیرد. ورزش میتواند تعداد روزهای ابتلا به میگرن را به حداقل برساند، درحالیکه آرامسازی، درمان شناختیرفتاری و بازخورد زیستی دفعات میگرن را کاهش میدهند.
راهنمای جدید برای دوران بارداری
بارداری میتواند روند میگرن را دستخوش تغییر کند. حملات میگرن در بسیاری از موارد و اغلب بعد از سهماهه نخست بارداری کاهش مییابد. اما شدت میگرن همیشه فروکش نمیکند و درمان آن در دوران بارداری پیچیدگیهای خود را دارد، زیرا برخی از داروها ممکن است برای جنین خطرناک باشند و باعث بروز ناهنجاریهای مادرزادی، بستهشدن عروق قلب یا کاهش وزن جنین شوند. دامنه این خطرات به داروی مصرفی بستگی دارد.
اگر باردار هستید و میخواهید میگرنتان را کنترل کنید، توصیه میشود با روشهای غیردارویی مانند ورزش منظم، درمانهای رفتاری و مهار عوامل محرک شروع کنید.
اگر نیاز به دارو دارید، راهنمای جدید گزینههای مختلفی را پیشنهاد میکند. نیفیدیپین، که برای کنترل فشار خون تجویز میشود، یکی از گزینههای پیشنهادی راهنمای جدید است که ارزیابیهای تخصصی نشان داده مصرف آن در دوران بارداری هیچ مشکلی ندارد. افراد مبتلا به میگرن مزمن میتوانند در موارد خاص از بوتاکس استفاده کنند. البته مطالعات چندانی درباره استفاده از بوتاکس در دوران بارداری انجام نگرفته است.
برخی از داروهای پیشگیرانه از جمله والپروات و توپیرامات ممکن است تکامل عصبی جنین را مختل کنند. از اینرو، بهتر است از مصرف آنها اجتناب کنید.
داروهای پیشگیرانه در مقادیر مختلف وارد شیر مادر میشوند. از اینرو، در راهنمای جدید به مادران شیرده توصیه شده که درباره خطرات و مزایای درمان با پزشکشان صحبت کنند.
سؤالاتی که باید از پزشک خود بپرسید
اگر فکر میکنید درمان پیشگیرانه به شما کمک میکند، به پزشک مراجعه کنید. تعداد روزهای سردردتان را ثبت کنید. برای این کار میتوانید از دفترچه یادداشت یا اپلیکیشنهای موبایلی استفاده کنید. داروهای مصرفی قبلی، داروهای فعلی و دفعات مصرف آنها را هم ثبت کنید.
داروهای پیشگیرانه باید دستکم ۸ تا ۱۲ هفته با دوز مناسب مصرف شوند تا بتوانیم اثربخشی آنها را ارزیابی کنیم. ارزیابی تأثیر بوتاکس به زمان بیشتری نیاز دارد و راهنمای جدید توصیه میکند که ارزیابی این روش بعد از ۲۴ هفته یا حدود شش ماه انجام شود.
برچ گفت: «راهنمای جدید با این هدف منتشر نشده که یک سری دارو را جایگزین داروهای دیگر کند. وجه تمایز راهنمای جدید در این است که روشهای درمانی را براساس اولویتها و دغدغههای متفاوت بیماران دستهبندی کرده است.»
