منابع آگاه گفتهاند که پکن در پی مذاکره با واشنگتن درباره تجارت و هوش مصنوعی است و همزمان خود را برای مدیریت دیگر مسائل مورد اختلاف، از جمله تایوان و خاورمیانه آماده میکند.
شی جینپینگ، رهبر حزب کمونیست چین قرار است این هفته در واشنگتن با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا دیدار کند.
به گفته یکی از منابع آگاه، مقامهای چینی همچنین تلاش میکنند مانع از آن شوند که تایوان به یکی از موضوعات برجسته دیدار دو رهبر تبدیل شود.
به گفته یک منبع نزدیک به حکومت چین که از تدارکات این سفر اطلاع دارد، انتظار میرود وزارت خارجه چین طی چند روز آینده سفر شی را اعلام کند.
این منبع گفت پکن میخواهد از این دیدار برای نشان دادن حسننیت به ترامپ و ایجاد چارچوبی برای روابط بعدی آمریکا و چین استفاده کند.
این نشست دومین دیدار شی با ترامپ در سال جاری خواهد بود. ترامپ در ماه مه به پکن سفر کرد و سفر برنامهریزیشده شی، دیداری متقابل خواهد بود.
براساس گزارش خبرگزاری دولتی شینهوا، وزارت خارجه چین اعلام کرد وانگ یی، وزیر خارجه چین و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در روز پنجشنبه ۲۶ شهریور یک گفتوگوی تلفنی مفصل با تمرکز بر تبادلات سطح بالا میان دو کشور داشتند.
وانگ گفت دو طرف در حال آماده شدن برای مرحله بعدی تبادلات سطح بالا هستند.
هان ییژو، پژوهشگر چینی روابط آمریکا و چین که در اروپا مستقر است، به اپک تایمز گفت: «آنها ناگزیر با یکدیگر چانهزنی خواهند کرد، اما در مجموع، این بار شی میخواهد هدیه بزرگی به ترامپ بدهد.» هان گفت که شی در پی ارائه امتیازهای تجاری به ترامپ برای کاهش تنشها است.
هان خاطرنشان کرد که این ادبیات بازتابدهنده دیدار چهارشنبه ۳۱ تیرماه، وانگ و روبیو در مانیل بود.
روبیو پس از این دیدار به خبرنگاران گفت: «ما درباره سفر در ماه سپتامبر بسیار صحبت کردیم و در واقع محور اصلی گفتوگو همین بود. هدف صرفا فراهم کردن زمینه برای یک سفر مثبت دیگر بود. فکر میکنم رئیسجمهور شی هنگامی که به واشنگتن بیاید، سفر بسیار مثبتی خواهد داشت.»
اظهارات علنی پکن و واشنگتن مشخص نکردهاند که در نهایت چه موضوعاتی در دیدار دو رهبر مطرح خواهد شد.
یک منبع در داخل حزب کمونیست چین به اپک تایمز گفت انتظار میرود هوش مصنوعی یکی از موضوعات اصلی گفتوگو باشد.
این منبع حزب کمونیست چین گفت: «هدف این است که نخست، جنگ تجاری دیگری به راه نیفتد و همکاری شود. دوم، درباره مسئله هوش مصنوعی، بهطور مشترک با ایالات متحده قواعدی تدوین شود.»
او گفت پکن و واشنگتن از آن جهت که شی و ترامپ هر دو از توسعه هوش مصنوعی حمایت کردهاند، نقاط مشترکی دارند، اما به اختلافات قابلتوجهی درباره دسترسی به فناوری اشاره کرد.
این منبع حزب کمونیست چین گفت: «ترامپ از طرف چینی میخواهد که دست از تقطیر مدلهای بزرگ هوش مصنوعی آمریکا بردارد، در حالی که طرف چینی از ایالات متحده خواهد خواست دسترسی به تراشههای پیشرفته و فناوریهای مرتبط را باز کند. اگر مدلهای پیشرفته در دسترس نباشند، چین برای دستیابی به مدلهای میانرده تلاش خواهد کرد.»
ترامپ در پستی در روز دوشنبه ۲۳ شهریور در تروث سوشال از توسعه هوش مصنوعی و مراکز داده حمایت کرد و گفت مقررات بیشتر برای هوش مصنوعی تنها به نفع چین خواهد بود.
ترامپ نوشت: «ما همین حالا نیز قدرت کیفری و نظارتی عظیمی بر این شرکتها داریم! یک توطئه بیمارگونه علیه هوش مصنوعی و مراکز داده در جریان است و تنها کسی که از آن خوشحال است، چین است. هرکس در هوش مصنوعی پیروز شود، پیروز است!»
تایوان احتمالا محور اصلی نخواهد بود
تایوان موضوع دیگری است که در ارتباطات دیپلماتیک پیشین چین با واشنگتن جایگاه برجستهای داشته است، اما پیامهای علنی اخیر پکن در این زمینه کمتر مشخص بودهاند.
وانگ در بیانیهای که پس از تماس تلفنی در روز سهشنبه ۹ تیر با روبیو منتشر شد، گفت تایوان «موضوعی بسیار حساس» است که میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد و از ایالات متحده خواست در مسائل مرتبط با تایوان «نهایت احتیاط» را به خرج دهد.
وزارت خارجه آمریکا پس از این تماس بیانیه کوتاهی منتشر کرد که در آن تامی پیگوت، سخنگوی این وزارتخانه، گفت روبیو درباره «اهمیت ایجاد یک رابطه سازنده مبتنی بر ثبات راهبردی، بر پایه انصاف و عمل متقابل، همانگونه که رئیسجمهور ترامپ ترسیم کرده است» گفتوگو کرده است.
در روایت علنی چین از تماس تلفنی پنجشنبه ۲۶ شهریور وانگ و روبیو، به تایوان بهطور جداگانه اشاره نشده است. وانگ در عوض بهطور کلی از «احترام به منافع اساسی یکدیگر» سخن گفت.
یک منبع آگاه دیگر به اپک تایمز گفت که نباید بیانیه وزارت خارجه چین را گزارشی کامل از این گفتوگو تلقی کرد.
او گفت: «این بار، بیانیه بر اختلافات مشخص تاکید نکرد، بلکه بر دیپلماسی در سطح سران کشورها، تقویت ارتباطات و کنترل اختلافات تمرکز داشت.»
این منبع افزود: «این نشان میدهد که طرف چینی در جریان مذاکرات با ترامپ بر مسئله بهاصطلاح حاکمیت تایوان تاکید نخواهد کرد. البته به آن اشاره خواهد کرد، اما از ترامپ نخواهد خواست در اینباره موضعگیری کند.»
یک منبع نزدیک به امور دیپلماتیک چین به اپک تایمز گفت که لحن این دیدار ممکن است با لحن دیدار شی و ترامپ در بوسان کره جنوبی در سال گذشته متفاوت باشد.
او گفت: «این با موضع کنونی حزب کمونیست چین همخوانی دارد که نیاز این کشور به ایالات متحده بیشتر از رقابتش با ایالات متحده است.»
مسئله خاورمیانه
وزارت خارجه چین اعلام کرد وانگ و روبیو همچنین در تماس تلفنی خود در روز پنجشنبه ۲۶ شهریور «درباره وضعیت خاورمیانه و دیگر مسائل تبادل نظر کردند.»
وانگ یک روز پیش از آن در پکن با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی دیدار کرده بود.
براساس اعلام وزارت خارجه چین، وانگ از جمهوری اسلامی و ایالات متحده خواست منطقی و خویشتندار باقی بمانند و سازوکار مذاکراتی را برای گفتوگوهای اساسی درباره نگرانیهای دو طرف از نو ایجاد کنند. او همچنین خواستار اتخاذ تدابیری برای بازگشایی تنگه هرمز و حفظ امنیت مسیرهای کشتیرانی جهانی شد.
منبع نزدیک به امور دیپلماتیک چین همچنین گفت که ممکن است مسئله خاورمیانه در دیدار شی و ترامپ مطرح شود.
او افزود: «این موضوعی خارج از روابط دوجانبه در دیدار شی و ترامپ است. طرف آمریکایی آن را مطرح کرده و امیدوار است که طرف چینی از جمهوری اسلامی حمایت نکند تا جنگ هرچه زودتر پایان یابد.»
این منبع همچنین بیان کرد: «برای طرف چینی، این موضوع نیز به یک ابزار چانهزنی در مذاکرات با ایالات متحده تبدیل شده است.»
او گفت بعید میداند پکن میان واشنگتن و تهران میانجیگری دیپلماتیک انجام دهد.
