کارشناسان در نشستی در تایوان گفتند دومین دیدار دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ هیچ تغییر بنیادینی در رقابت راهبردی میان واشنگتن و پکن یا سیاست آمریکا در قبال تایوان ایجاد نکرد.
آن‌ها در نشست روز سه‌شنبه ۲۹ سپتامبر (۷ مهر) استدلال کردند که اختلافات میان دو قدرت همچنان آن‌قدر عمیق است که تایوان نمی‌تواند به ابزاری برای معامله تبدیل شود.
این ارزیابی در یک سمینار بین‌المللی درباره پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی دیدار ترامپ و شی مطرح شد که انجمن غیرانتفاعی الهام‌بخش تایوان برگزار کرده بود.
تان یائو-نان، رئیس گروه مشاوره آی‌ان‌پی، مدیریت این گفت‌وگو را بر عهده داشت و شرکت‌کنندگان شامل چن فانگ-یو، دانشیار علوم سیاسی در دانشگاه سوچو، لای یی-چونگ، مشاور اندیشکده تایوان و لای جونگ-وی، مدیر اجرایی انجمن الهام‌بخش تایوان بودند.
تان گفت چارچوب بنیادین رقابت راهبردی آمریکا و چین و سیاست دیرینه «چین واحد» واشنگتن اساسا تغییر نکرده است و بر صلح و ثبات در دو سوی تنگه تایوان و مخالفت با اعمال زور تاکید کرد.
گزارش کاخ سفید از سفر ماه سپتامبر شی به تایوان اشاره‌ای نکرد، در حالی که روایت چین از دیدار رهبران در ۲۴ سپتامبر به تایوان اشاره داشت.
کاخ سفید گفته است که دو رهبر درباره تجارت، سرمایه‌گذاری و چند موضوع ژئوپلیتیکی گفت‌وگو کردند، اما در برگه اطلاعاتی آن اشاره‌ای به تایوان نشده بود.
مقام‌ها و قانون‌گذاران آمریکایی نیز همچنان سیاست ایالات متحده در قبال تایوان را بدون تغییر توصیف کرده‌اند. قانون روابط تایوان همچنان بخشی از قوانین ایالات متحده است و تلاش‌های کنگره در سال ۲۰۲۶ شامل طرح‌هایی برای تبدیل «شش تضمین» به قانون بوده است.
چن گفت این‌که پس از نشست هیچ تحول منفی عمده‌ای برای تایوان رخ نداد، به‌خودی‌خود اهمیت داشت و افزود: «برای تایوان، بی‌خبری خوش‌خبری است.»
او این نتیجه را تا حدی به ارتباط نزدیک و مستمر میان تیم‌های دیپلماتیک و امنیت ملی تایوان و ایالات متحده پیش از این دیدار نسبت داد.
او همچنین به تحولاتی از جمله همکاری گاردهای ساحلی و رزمایش‌های دفاعی مشترک به‌عنوان شواهدی اشاره کرد که نشان می‌دهد همکاری عملی میان آمریکا و تایوان همچنان در حال توسعه است.
خود این نشست در زمینه موضوعاتی که واشنگتن و پکن را از یکدیگر جدا می‌کنند، دستاوردهای عمده اندکی داشت.
کاخ سفید گفت دو کشور درباره تجارت و سرمایه‌گذاری به توافق‌هایی دست یافتند که شامل نحوه اعمال تعرفه بر برخی کالاها، خرید زغال‌سنگ و سازوکارهایی برای گفت‌وگو درباره سرمایه‌گذاری و فناوری‌های نوظهور بود.
لای یی-چونگ گفت اهمیت نمادین این نشست بیش از دستاوردهای عملی آن بود. او با مقایسه برگه اطلاعاتی آمریکا با روایت چین از این دیدار گفت دو طرف همچنان بر سر موضوعاتی از جمله کنترل تسلیحات هسته‌ای، صادرات عناصر خاکی کمیاب، ارتباطات در شرایط بحران نظامی و نقش سازوکارهای تجاری دوجانبه فاصله زیادی با یکدیگر دارند.
لای گفت ترامپ هیچ تعهدی به پکن برای تغییر سیاست آمریکا در قبال تایوان نداد.
او همچنین به فعالیت‌های دیپلماتیک با مشارکت دیگر متحدان آمریکا پیش از این نشست اشاره کرد و گفت بیانیه‌های ایالات متحده، ژاپن و کره جنوبی و پس از آن مواضع بریتانیا، فرانسه، آلمان، لهستان، نیوزیلند و استرالیا، نشان‌دهنده ادامه توجه بین‌المللی به امنیت در تنگه تایوان بود.
شورای امور سرزمین اصلی تایوان نیز پس از این نشست اعلام کرد که رقابت راهبردی آمریکا و چین و سیاست واشنگتن در قبال تایوان اساساً تغییر نکرده است. شن یو-چونگ، معاون وزیر، گفت پکن تلاش کرده بود مسئله تایوان را در چارچوب گسترده‌تری از «ثبات راهبردی سازنده» میان آمریکا و چین بگنجاند، اما واشنگتن این چارچوب را نپذیرفت.
محدودیت‌های بده‌بستان میان آمریکا و چین
لای جونگ-وی گفت مذاکرات آینده آمریکا و چین را می‌توان با تفکیک موضوعاتی که به‌آسانی قابل مذاکره هستند از موضوعاتی که به منافع راهبردی بنیادین دو کشور مربوط می‌شوند، ارزیابی کرد.
او توافق‌های احتمالی را به سه دسته تقسیم کرد: کالاهای مصرفی و تجارت، موضوعات مرتبط با فناوری‌های راهبردی یا دارای کاربرد دوگانه نظامی و غیرنظامی، و موضوعاتی که با قدرت بنیادین ملی دو کشور ارتباط دارند. او دسته سوم را عملا غیرقابل مذاکره توصیف کرد و تایوان و تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی را در این دسته قرار داد.
او گفت نشست‌های آینده ترامپ و شی، از جمله دیدارهای مورد انتظار در اجلاس اپک در شنژن در ماه نوامبر و اجلاس گروه ۲۰ در میامی در ماه دسامبر، تا حدی می‌توانند بر اساس این موضوع ارزیابی شوند که آیا دامنه مسائل قابل مذاکره میان دو کشور تغییر می‌کند یا خیر.
لای جونگ-وی همچنین استدلال کرد که ملاحظات سیاسی داخلی با توافق‌های اقتصادی حاصل‌شده میان دو کشور ارتباط دارند.
او گفت خرید کالاهای آمریکایی از سوی چین می‌تواند بر تورم در آمریکا و انتخابات میان‌دوره‌ای پیش رو تاثیر بگذارد، در حالی که پکن نیز دلایل داخلی برای تلاش در جهت حفظ ثبات پیش از پنجمین نشست عمومی آتی حزب کمونیست چین در اواخر این ماه دارد.
او همچنین استدلال کرد که پکن در تلاش‌های خود برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی آمریکا، میان دولت ترامپ، جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها، کنگره، شرکت‌های آمریکایی و گروه‌های مختلف رای‌دهندگان تمایز قائل می‌شود.
سخنرانان همچنین درباره روایت‌های رقیب پیرامون روابط آمریکا و تایوان هشدار دادند.
چن گفت تایوان باید از این‌که به پکن اجازه دهد چارچوب تاریخی و حقوقی پیرامون وضعیت تایوان را تعریف کند، خودداری کند و در عوض بر نقش خود به‌عنوان شریک آمریکا در زمینه فناوری و دیگر حوزه‌ها تاکید کند.
سخنرانان همچنین درباره آنچه تلاش‌های پکن برای ایجاد تردید درباره روابط آمریکا و تایوان توصیف کردند، گفت‌وگو کردند.
تان گفت تایوان باید انتظار ادامه پیام‌هایی را داشته باشد که این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا ایالات متحده شریکی قابل اعتماد است یا آیا تایوان می‌تواند از خود دفاع کند.
تان گفت: «به همین دلیل است که روایت‌ها و گفتمان اهمیت دارند.»
شرکت‌کنندگان در این نشست در نهایت استدلال کردند که دیدار ترامپ و شی باید در چارچوب گسترده‌تر روابط آمریکا و چین دیده شود.
در حالی که واشنگتن و پکن درباره چند موضوع اقتصادی و دیپلماتیک به توافق‌هایی دست یافتند، بیانیه‌های رسمی نشان می‌دهند که اختلافات بر سر تایوان و دیگر مسائل راهبردی همچنان باقی است.
تان گفت واکنش تایوان باید بر تقویت تاب‌آوری اقتصادی، توانایی‌های دفاعی، نقش آن در زنجیره‌های تامین حیاتی و نهادهای دموکراتیک متمرکز باشد و در عین حال به توسعه حوزه‌های دارای منافع راهبردی و اقتصادی مشترک با ایالات متحده ادامه دهد.
