مکالمه کوتاه با غریبهها بیش از آنچه که انتظارش را داریم لذتبخش است.
جیلیان سندستروم سالها از حرف زدن با غریبهها خودداری میکرد، تا اینکه روزی در مترو با زنی روبهرو شد که کاپکیکی زیبا در دست داشت. سندستروم جرأت به خرج داد و از او پرسید کاپکیک را از کجا خریده است. آندو تا پایان مسیر با هم صحبت کردند.
سندستروم به اپک تایمز گفت: «واقعاً لذتبخش بود!»
این تجربه آنقدر برای سندستروم خوشایند بود که این روانشناس درونگرا موضوع تحقیقاتش را تغییر داد و به بررسی اهمیت حرف زدن با غریبهها پرداخت.
تجربه او چیز عجیبی نیست. مکالمه کوتاه با غریبهها در قطار، پشت پیشخوان کافه یا فروشگاه مواد غذایی میتواند بیش از آنچه که انتظارش را داریم لذتبخش باشد. مطالعهای که در سال ۲۰۲۲ در نشریه مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر شد، نشان داد که حرف زدن با افراد مختلف- خارج از دایره آشنایان- با احساس خوشحالی ارتباط مستقیم دارد.
برای استفاده از مزایای حرف زدن با غریبهها لازم نیست برونگرا باشید. پنج کارشناس برجسته حوزه ارتباطات در این مقاله از یافتههای خود درباره حرف زدن با غریبهها و راهکارهای تسلط بر هنر مکالمه دوستانه و روزمره میگویند.
مزایای مکالمههای کوتاه و خودمانی
سندستروم مدیریت مرکز پژوهشهای مهربانی ساسکس را در بریتانیا برعهده دارد. او در کتاب «روزی روزگاری غریبهای: مکالمههای بهظاهر بیاهمیت زندگی را پربارتر میکنند» بررسی میکند که مکالمه خودمانی با غریبهها با بهبود سلامت روان ارتباط دارد و باعث میشود کمتر احساس تنهایی کنیم.
تعامل کوتاه و سازنده با غریبهها باعث ترشح اندورفین و دیگر ترکیبات شیمیایی حالخوبکن در مغز میشود.
پژوهشگران در مطالعهای نشان دادند مسافرانی که دوست داشتند با غریبهها حرف بزنند، در مقایسه با کسانی که ترجیح داده بودند تنها باشند، سفر دلپذیرتری داشتند. داوطلبان هم از اینکه تا این اندازه از حرف زدن با غریبهها لذت برده بودند، شگفتزده شدند.
یکی از دلایل لذتبخش بودن تعامل با غریبهها این است که حس تازگی دارد و تجربهای جدید است. گفتوگویی کوتاه با یک غریبه گاهی چیزی به ما میدهد که در دایره آشنایان یافت نمیشود. حرف زدن با غریبهها دیدگاه ما را عوض میکند و اطلاعات جدیدی در اختیارمان میگذارد.
سندستروم میگوید برای داشتن یک مکالمه ارزشمند لازم نیست با همه دوست شوید.
او گفت: «گاهی نفسِ تعامل کفایت میکند.»
چرا از نزدیک شدن به غریبهها خودداری میکنیم؟
اگر مکالمه کوتاه با غریبهها حالمان را بهتر میکند، چرا خیلیها از این گفتوگوها خودداری میکنند؟
شاون دوپرون، کارشناس برجسته حوزه ارتباطات، به اپک تایمز گفت بخشی از مشکل به ذهنیتی برمیگردد که درباره حرف زدن با غریبهها داریم.
دوپرون گفت: «مغز ما دائما با سرعت درباره غریبهها قضاوت میکند.»
برای نمونه، ممکن است بگوییم گفتوگوی ما مایه عذاب میشود، طرف مقابل تمایلی به حرف زدن ندارد یا اینکه تنهایی حس بهتری دارد. اما این پیشبینیها اغلب غلط از آب درمیآیند.
ترس از طرد شدن هم وجود دارد. مطالعه نشریه ساینس نشان داد طرد شدن باعث فعالشدن نقاطی از مغز میشود که با پردازش درد سروکار دارند.
دوپرون گفت تلفنهای همراه، هندزفریها و خریدهای اینترنتی به تشدید این مشکل دامن زدهاند، زیرا امکان تعامل روزمره با غریبهها را به حداقل رساندهاند.
پس آیا گفتوگوی خودمانی با غریبهها به تاریخ میپیوندد؟
دوپرون میگوید لزوماً اینطور نیست.
او گفت: «مهارتهای اجتماعی مانند دیگر مهارتها به تمرین نیاز دارند.»
چگونه سر صحبت را باز کنیم؟
اگر نزدیک شدن به غریبهها برایتان دشوار است، بهتر است از جایی شروع کنید که گفتوگو بهطور طبیعی شکل میگیرد.
جان لوی دانشمند علوم رفتاری و بنیانگذار برنامه «شبی با چهرههای تأثیرگذار» است؛ برنامهای که در آن افراد موفق و غریبه دور یک میز جمع میشوند و شام میخورند.
تاکنون برندگان جایزه نوبل، مدیران ارشد شرکتها، فضانوردان و چهرههای مشهور در برنامه او حضور یافتهاند. این افراد در گروههای دوازده نفره در آپارتمان او در نیویورک گردهم میآیند و با هم شام میپزند. لوی در گفتوگو با اپک تایمز توضیح داد که همین فعالیت مشترک باعث صمیمیت آنها میشود و شرایط را برای شکلگیری گفتوگوهای خودمانی فراهم میکند.
برای داشتن چنین تجربهای لازم نیست با افراد مشهور وقت بگذرانید. لوی پیشنهاد میکند در فعالیتهای داوطلبانه، کلاسهای ورزشی گروهی یا برنامهای شرکت کنید که با شرکتکنندگان آن علایق مشترک دارید.
او گفت: «فعالیت مشترک تا حدی از فشار و اضطراب ناشی از شروع گفتوگو کم میکند.»
وقتی سر صحبت باز شد، بلافاصله سراغ سؤالات شخصی نروید. از طرف مقابل بپرسید اخیراً چه کتابی خوانده، چه فیلمی دیده یا چه کار هیجانانگیزی انجام داده است.
لوی توصیه میکند هنگام پاسخ دادن به سؤالات صادق باشید. اگر کسی از شما پرسید «حالتان چطور است؟»، مجبور نیستید بگویید «خوبم.» لازم نیست وارد جزئیات شوید. کافی است صادقانه پاسخ دهید تا طرف مقابل بتواند به گفتوگو ادامه دهد.
ونسا ون ادواردز، بنیانگذار مجموعه ساینس آو پیپل و نویسنده کتاب «گفتوگو: چگونه با دیگران ارتباط بگیریم و از هرتعاملی نهایت استفاده را ببریم»، گفت: «یکی از بزرگترین تصورات نادرست ما درباره حرف زدن با غریبهها این است که گمان میکنیم هرمکالمهای باید به نتیجه یا اتفاق خاصی منجر شود.»
او در گفتوگو با اپک تایمز گفت: «لزومی ندارد.» ارتباطهای کوتاه و گذرا لزوماً به دوستی جدید یا ردوبدل کردن شماره تلفن منجر نمیشوند.
او گفت: «گاهی هدف همین است که ارتباط برقرار کنید.»
ون ادواردز گفت: «برای داشتن مکالمه خوب لازم نیست آدم جذاب یا برونگرایی باشید. پژوهشها نشان میدهند که آدمها بیش از آنچه که تصورش را میکنیم به گفتوگو علاقه دارند؛ بهویژه اگر پیگیر باشید و مکالمه را براساس پاسخهای طرف مقابل ادامه دهید.»
ون ادواردز توصیه میکند به معذب کردن دیگران فکر کنید.
او گفت: «معذب شدن اتفاق وحشتناکی نیست. هدف این است که ارتباط بگیرید، نه اینکه نقش بازی کنید.»
به نشانهها توجه کنید. اگر کسی رو به شما میایستد، تماس چشمی برقرار میکند، لبخند میزند، سؤال میپرسد و جزئیات زیادی را داوطلبانه در اختیارتان میگذارد، یعنی به گفتوگو علاقهمند است.
اما اگر کسی نگاهش را از شما برمیگرداند و پاسخهای کوتاه میدهد، یعنی تمایلی به ادامه گفتوگو ندارد. در چنین شرایطی بهتر است به خواسته او احترام بگذارید.
برای پایان دادن به گفتوگو میتوانید بگویید «از همصحبتی با شما خوشحال شدم.» اینکه محترمانه و بدون ایجاد ناراحتی به گفتوگو پایان دهید، نشانه ضعف و ناکامی نیست. پایانبندی خوب، بخشی از مهارت گفتوگو کردن است.
رعایت ملاحظات لازم ضروری است. بهتر است با غریبهها در مکانهای عمومی تعامل کنید. اگر احساس امنیت نمیکنید، بهاجبار به کسی نزدیک نشوید.
غریبههایی که چندان هم غریبه نیستند
ملیندا بلائو، روزنامهنگار باسابقه، سالها به واکاوی افرادی پرداخته که به آنها لقب غریبههای تأثیرگذار داده است. منظور بلائو چهرههای آشنایی هستند که با آنها ارتباط نزدیک نداریم: پیشخدمتی که سفارش همیشگیمان را میداند، فردی که او را مرتب در پارک مخصوص سگها میبینیم، کسی که در باشگاه با او حرف میزنیم یا همکاری که فقط در محل کار با او ارتباط داریم.
بلائو در گفتوگو با اپک تایمز گفت: «لازم نیست تاریخ تولدشان را به خاطر بسپارید. حتی ممکن است آخرین مکالمهتان را هم به خاطر نیاورید. اما این به آن معنا نیست که رابطهتان هیچ ارزشی ندارد.»
دوستان صمیمی و اعضای خانواده اغلب آشنایان ما را میشناسند، علایق مشترک زیادی با ما دارند و از گذشتهمان مطلع هستند. یک آشنای معمولی دیدگاه متفاوتی نسبت به موضوعات مرتبط با ما خواهد داشت.
تعاملات کوچک بهویژه در میان سالمندان به گسترش دایره روابط اجتماعی آنها کمک میکنند؛ دایرهای که ممکن است به مرور زمان تغییر کرده یا کوچکتر شده باشد.
بلائوی ۸۲ ساله، که مجری و تهیهکننده پادکست «ردپای کلاغ: زندگی در گذر ایام» است، گفت: «روابط نزدیک ممکن است به مرور زمان تغییر کنند. دوستان ما به شهرهای دیگری نقل مکان میکنند یا از دنیا میروند، افراد تغییر شغل میدهند یا بچهها مستقل میشوند.»
برای گسترش دایره روابط اجتماعی لازم نیست حتماً دوست جدید پیدا کنید. میتوانید از حرف زدن با همسایهتان شروع کنید؛ کسی که از قبل با او آشنایی دارید، اما هرگز با هم صحبت نکردهاید. این ارتباط ممکن است در روزهای اول در حد یک لبخند متقابل باشد.
بلائو گفت: «همین لبخند ساده به ما یادآوری میکند که به جامعه بزرگ انسانها تعلق داریم.»

















