ممکن است بیش از آنچه فکر میکنید، بتوانید واکنش سیستم ایمنی بدنتان را کنترل کنید.
نتایج یک مطالعه نشان داد که توجه به یک تحریک خفیف پوستی میتواند میزان التهاب ناشی از آن را بهاندازه یکسوم کاهش دهد.
این نشان میدهد که واکنش سیستم ایمنی بدن لزوماً خودکار نیست و ممکن است تحت تأثیر میزان توجه ما قرار داشته باشد.
پژوهشگران از داوطلبان نخواستند مثبت فکر کنند یا بهبودی خود را متصور شوند. فقط کافی بود به احساسی که داشتند توجه میکردند.
لیرون روزنکرانتس، نویسنده ارشد این مطالعه، به اپک تایمز گفت: «حسی که نسبت به بدن خود داریم، ممکن است پیامدهای زیستی مهمتری به دنبال داشته باشد.»
میزان توجه بر سیستم ایمنی اثر میگذارد
پژوهشگران با استفاده از هیستامین و ایجاد خراشی کوچک روی بازوی داوطلبان، پوست آنها را برای مدت کوتاهی ملتهب کردند.
نتایج نشان داد افرادی که بهمدت ۲۰ دقیقه، بدون نگاه کردن به بازوی خود، بر احساس خارش و سوزش تمرکز کردند، در مقایسه با زمانی که حواسشان پرت بود، حدود یکونیم برابر تورم و قرمزی کمتری داشتند. این یافته، یک باور رایج را به چالش میکشد: اینکه سیستم ایمنی بدن بهصورت خودکار و بدون دخالت عوامل دیگر عمل میکند.
پژوهشگران میگویند توجه به این احساسات به مغز کمک میکند تا متوجه التهاب شود و از منابع لازم برای مقابله با آن استفاده کند.
توجه به این احساسات باعث شد داوطلبان خارش و سوزش شدیدتری را احساس کنند. پژوهشگران میگویند هرچه این احساسات شدیدتر باشند، مغز اطلاعات بیشتری دریافت میکند و میتواند واکنش سیستم ایمنی را با دقت بیشتری تنظیم کند.
پژوهشگران در آزمایش تکمیلی تصمیم گرفتند آزمایش خراش پوستی را با حضور ۱۷ نفر از داوطلبان آزمایش اول تکرار کنند. اینبار برای کاهش خارش از لیدوکائین استفاده شد. توجه به خارش همچنان باعث کاهش التهاب میشد، اما اثر آن در مقایسه با زمانی که حس لامسه فعال بود ضعیفتر بود.
روزنکرانتس گفت: «یافتههای ما نشان میدهند که توجه، ادراک و تنظیم واکنشهای بدن ارتباط متقابل دارند: سیگنالهایی که دریافت میکنیم، بر احساسات ما اثر میگذارند. توجه ما نحوه ادراک این سیگنالها را تغییر میدهد. درنهایت، ادراک این سیگنالها به نوبه خود بر تنظیم سازوکار درونی بدن اثر میگذارد.»
توجه کردن ممکن است از طریق فعالسازی دستگاه عصبی پاراسمپاتیک به کاهش التهاب کمک کند. دستگاه عصبی پاراسمپاتیک در ایجاد آرامش و بازیابی بدن دخیل است. زمانی که داوطلبان بر احساسات خود تمرکز میکردند، تغییرپذیری ضربان قلب افزایش مییافت. این امر از افزایش فعالیت عصب واگ حکایت دارد؛ عصبی که به کاهش التهاب کمک میکند.
روزنکرانتس گفت: «توجه کردن سازوکار کنترلی دستگاه عصبی پاراسمپاتیک را فعال میکند و تقویت سیگنالهای حسیِ دریافتی از بافت ملتهب، که بهواسطه توجه رخ میدهد، به مغز کمک میکند واکنش سیستم ایمنی را تنظیم کند.»
تمرکز کردن، بدون فکر و خیال زیاد
داوطلبان در طول آزمایش بهجای نگاه کردن به بازوی خود به یک صفحه نمایش نگاه میکردند. پژوهشگران از آنها خواسته بودند بر احساساتی مانند خارش یا سوزش ساعد تمرکز کنند، اما لازم نبود به التهاب فکر کنند، به فکر بهبودی باشند یا نوع واکنش بدن را کنترل کنند.
روزنکرانتس گفت: «ما فقط میزان توجه به احساسات فیزیکی را تغییر دادیم و از داوطلبان انتظار نداشتیم مثبت فکر کنند یا به فکر بهبودی خود باشند.»
واکنشهای ناشی از استرس مانند نگرانی و تنش درمجموع تأثیر چندانی بر واکنش سیستم ایمنی بدن نداشتند. با اینحال، افرادی که بدون نگرانی با احساسات فیزیکی خود روبهرو میشدند، کاهش بیشتری در قرمزی پوست اطراف محل التهاب داشتند.

















