دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه پس از نشست سهجانبه با شی جینپینگ، رهبر چین، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، گفت که دستیابی به توافقی با این دو کشور برای محدودسازی تسلیحات هستهای بسیار دشوار خواهد بود.
ترامپ در گفتوگوی تلفنی با رویترز، هنگام بازگشت از چین به واشنگتن با هواپیمای ویژه ریاستجمهوری، گفت: «من از ایده چنین توافقی بسیار استقبال میکنم، اما از نظر مذاکراتی، دستیابی به آن برای من بهعنوان رئیسجمهور بسیار دشوار است.»
او با اشاره به اینکه شی جینپینگ نیز با اصل محدودسازی تسلیحات هستهای موافق است، افزود: «اما در عین حال، برای کسی که چهار هزار سلاح هستهای دارد، بسیار دشوار است که بگوید نیمی از آنها را کنار میگذارد. این کار آسانی نیست.»
ترامپ تأکید کرد که همچنان برای دستیابی به چنین توافقی تلاش خواهد کرد، «زیرا این کاری است که باید انجام شود، اما از نظر روانی بسیار دشوار است.»
نشست رهبران سه کشور در شهر شنژن چین حدود ساعت ۵:۵۰ عصر به وقت محلی پایان یافت و ترامپ حدود یک ساعت بعد این شهر را ترک کرد.
این نشست نخستین دیدار مشترک رهبران سه قدرت بزرگ هستهای جهان بود. آنها در پایان مذاکرات، بیانیه صلحی چهارمادهای صادر کردند که در آن تأکید شده است جنگ هستهای هیچ برندهای ندارد و هرگز نباید آغاز شود.
رهبران سه کشور همچنین متعهد شدند گفتوگوها درباره کاهش خطرات هستهای و جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای را ادامه دهند.
موضوع خلع سلاح هستهای پیش از برگزاری نشست، یکی از اولویتهای اصلی ترامپ بود.
چین که زرادخانه هستهای آن بهمراتب کوچکتر از آمریکا و روسیه است، در سالهای اخیر در حال گسترش تسلیحات هستهای خود بوده و مدتهاست در برابر مشارکت در مذاکرات کنترل تسلیحات با واشنگتن و مسکو مقاومت میکند.
تلاشهای جدید برای دستیابی به توافق سهجانبه پس از انقضای پیمان کاهش تسلیحات راهبردی نوین، موسوم به «استارت نو»، در ماه فوریه شدت گرفته است. این پیمان آخرین توافقی بود که برای تسلیحات هستهای راهبردی مستقرشده آمریکا و روسیه محدودیت تعیین میکرد.
مقامهای آمریکایی خواستار مشارکت چین در هر توافق جایگزین هستند. بر اساس ارزیابی سال ۲۰۲۵ پنتاگون، پیشبینی میشود شمار کلاهکهای هستهای چین تا پایان دهه جاری به هزار کلاهک برسد.
نشست سهجانبه رهبران آمریکا، چین و روسیه پس از خروج خبرنگاران از محل برگزاری، نزدیک به ۹۰ دقیقه پشت درهای بسته ادامه یافت.
ترامپ همچنین در همان روز دیدارهای جداگانهای با شی جینپینگ و پوتین داشت.
رئیسجمهور آمریکا پیش از آغاز مذاکرات پشت درهای بسته گفت: «ما سه نفر موضوعات بسیار زیادی برای گفتوگو داریم و تاکنون نیز درباره مسائل فراوانی صحبت کردهایم.»
او افزود که رهبران سه کشور از بزرگترین کشورهای جهان، مسئولیت ویژهای برای حفظ گفتوگوهای باز و محترمانه درباره مسائلی دارند که بر سراسر جهان تأثیر میگذارد.
پوتین نیز از شی جینپینگ، میزبان نشست، برای برگزاری نخستین دیدار در این قالب قدردانی کرد.
رئیسجمهور روسیه گفت که سه کشور مسئولیت مشترکی در حفظ صلح و امنیت بینالمللی و تقویت نظام حقوق بینالملل مبتنی بر سازمان ملل متحد دارند.
مقامهای آمریکایی پیش از نشست تأکید کرده بودند که کنترل تسلیحات هستهای یکی از اولویتهای اصلی مذاکرات خواهد بود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در ماه ژوئیه پس از دیدار با عالیترین دیپلمات چین در مانیل، به خبرنگاران گفت: «اگر قرار است کنترل تسلیحات واقعی داشته باشیم، این توافق باید سهجانبه باشد؛ یعنی آمریکا، روسیه و چین در آن مشارکت داشته باشند.»
با این حال، دیپلماتهای چینی مدتهاست استدلال میکنند که به دلیل کوچکتر بودن زرادخانه هستهای چین، مسئولیت اصلی خلع سلاح هستهای بر عهده ایالات متحده است.
ترامپ روز ۱۵ اکتبر نیز در گفتوگو با شبکه نیوزمکس اعلام کرده بود که با رهبران چین و روسیه درباره خلع سلاح هستهای مذاکره میکند، اما در عین حال به بیمیلی پکن برای ورود به این مذاکرات اذعان کرده بود.
او هشدار داده بود که چین ممکن است ظرف پنج سال آینده از نظر توان هستهای به آمریکا و روسیه نزدیک شود.
بر اساس دادههای فدراسیون دانشمندان آمریکایی، روسیه با مجموع ۵۴۲۰ کلاهک هستهای، بزرگترین زرادخانه هستهای جهان را در اختیار دارد. آمریکا با ۵۰۴۲ کلاهک در جایگاه دوم قرار دارد و چین دارای ۶۲۰ کلاهک هستهای است.
پیمان استارت نو پس از ۱۵ سال، در پنجم فوریه منقضی شد و برای نخستین بار در چند دهه گذشته، دو زرادخانه بزرگ هستهای جهان بدون محدودیتهای الزامآور قانونی باقی ماندند.
پوتین سال گذشته پیشنهاد کرده بود که این پیمان برای یک سال دیگر تمدید شود. ترامپ ابتدا این پیشنهاد را مثبت ارزیابی کرد، اما بعدا خواستار تدوین توافقی کاملاً جدید شد.

















