
این اصطلاح استعاره از پایان دادن به جنگ، بر زمین نهادن شمشیر و یا کنار گذاشتن دشمنی است. معنای کلی آن یعنی تبدیل مسئله ای بد و ناخوشایند به امری مطلوب.
داستانی درباره ی منشاء این اصطلاح وجود دارد که در فصل اول کتاب « هوای نانزی[۱] »(淮南子) آمده است.
براساس این داستان، حدود ۴۰۰۰ سال پیش، مردی بهنام گان میزیست که پدر یویِ کبیر[۲] و رئیس قبیله ی ژیا بود. این قبیله همانند بسیاری از قبایل دیگر به دلیل سیل های ویرانکننده ی آن دوران، با مشکلات زیادی مواجه شده بود .
گان برای حفظ حکومتش، دیواری حدود ۲.۵ متر در اطراف شهر ساخت و خندقی در اطراف دیوار شهر حفر کرد. بسیاری از افراد قبیله به اقداماتِ گان معترض بودند و ایمان و اعتماد خود را به او ازدست دادند.
زمانیکه قبایل دیگر متوجه این بی علاقه گی به گان شدند، فرصتی برای حمله به قبیله ی ژیا به دست آوردند.
بعدها، یو، جانشین گان و رئیس قبیله ی ژیا شد. یو با درس گرفتن از اشتباهات پدرش، دیوارهای اطراف شهر را ویران، خندق ها را پُر، دارایی ها را دوباره تقسیم و سلاح ها را نابود کرد و ارزش های اخلاقی را به مردمش آموخت.
یو با اخلاق نیک خود، توانست مردم قبایل مختلف را متحد کند تا درجهت رفع مشکل سیل، اقدامات مشترکی انجام دهند.
یو برای مهار سیل های مداوم، بسیار تلاش کرد. به منظور دستیابی به این هدف او بهمدت ۱۳ سال، طرح های بسیاری را به اجرا درآورد و به ساخت کانال هایی پرداخت تا بتوانند آب رودخانه های بزرگ را مستقیم وارد دریا کنند.
میگویند در آن سالها، ممکن بود یو سه بار از مقابل خانه اش عبور کند، اما وارد آن نشود؛ که این امر نشانه ای از پشتکار او در کار و توجهش به بهبود زندگی مردم بود.
درپایان، یویِ کبیر موفق به مهار سیل شد و شخصیت بزرگوار و منش فداکارانه ی او، قلب مردمش را تسخیر کرد و قبیله ی ژیا تبدیل به قبیل های قدرتمند و باثبات شد.
قبایل دیگر با مشاهده ی صلح و سعادت قبیله ی ژیا، از یویِ کبیر خواستند که رهبر آنها شود. ده هاهزار نفر با یشم و ابریشم به نزدش رفتند تا احترام و دوستی خود را به قبیله ی ژیا نشان دهند.
اصطلاح «عوض کردن سپر و تبر با یشم و ابریشم» برگرفته از این داستان است و معادل فارسی آن «پایان دادن جنگ و دشمنی» است.
[۱] کتاب هوای نان زی در سال ۱۳۹ پیش از میلادی، در زمان سلسله ی هان غربی نگاشته شده است. این کتاب دارای متنی کلاسیک است که دربردارنده ی مکاتب دائو، کنفوسیوس و فلسفه ی قانون زدگی است و دارای ۲۱ فصل می باشد که به موضوعات اسطوره شناسی، تاریخ، نجوم، جغرافیا، فلسفه، علم، متافیزیک، طبیعت و سیاست می پردازد. فصل اول آن با نام یوان دائو جون (原道訓) درباره ی مذهب دائو است.
[۲] یو کبیر، از نوادگان امپراطور زرد و جانشین امپراطور شون (حدود ۲۲۰۵ پیش از میلاد) بود. او به خاطر مهربانی ها و توانایی هایش و همچنین دستاوردهایی که برای مهار سیل های مداوم در آن دوران به دست آورده بود، شهرت داشت.











