در نتایج گزارش تحقیقی که در سامانه نشر مجلات دانشگاه تهران منتشر شده، آمده است که ترکیه با تکمیل پروژه سدسازی «داپ» و جلوگیری از ورود آب به سایر کشورهای حوضه رودخانه ارس قصد دارد تا ۸۳ درصد پتانسیل این رودخانه را به نفع خود مصادره کند.
وبسایت «دیدهبان ایران» با پرداختن به این گزارش نوشته است که سیاستهای آبی خصمانه ترکیه در قبال کشورهای همسایه در حوضه دجله و فرات و در حوضه رودخانه ارس در قالب پروژههای «گاپ» و «داپ» دنبال میشود.
در این گزارش آمده است که ترکیه قصد دارد تا با ساخت سدهای متعدد، حقابه کشورهای پاییندست این رودخانهها را پایمال کرده و از آب به عنوان ابزار قدرت در منطقه استفاده کند.
طبق دادههای این پژوهش، کشور ترکیه تا قبل از سال ۲۰۰۰ میلادی، تنها چهار سد با مجموع ظرفیت ۶۲۱ میلیون مترمکعب در حوضه رودخانه ارس به بهرهبرداری رسانده بود، اما طی دو دهه بعد، یعنی تا سال ۲۰۲۰ با ساخت پنج سد دیگر با مجموع ظرفیت ۸۴۶ میلیون مترمکعب، قادر به مهار یک میلیارد و ۴۶۸ میلیون مترمکعب از آب رودخانه ارس شده است.
این در حالی است که مناقشات آبی بر سر رودخانههای مرزی در منطقه خاورمیانه زمینهساز ایجاد تنش شده است. در این گزارش تصریح شده که عملکرد منفعلانه مسئولان حکومت ایران در بحث «دیپلماسی محیطزیست» به کشورهایی همچون افغانستان و ترکیه اجازه داده تا از موقعیت خود سوءاستفاده کرده و موضوع آب را به اهرمی جهت تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی تبدیل کنند.
پژوهشگران در این گزارش با اشاره به سیاست آب به جای نفت که در بسیاری از کشورهای فاقد منابع نفت و گاز دیده میشود، عنوان کردهاند که ترکیه در تأمین انرژی مورد نیاز خود وابسته به کشورهای منطقه است و به همین دلیل این کشور درصدد است تا در کنار سیاست به حداقل رساندن وابستگی به واردات نفت، تولید انرژی برقآبی خود و درنتیجه آن کنترل بر حوزه آب را افزایش دهد.
محققان این مطالعه در پایان گزارش خود خواستار شناسایی و به کارگیری «ابزارهای نوین دیپلماسی آب» توسط مسئولان جمهوری اسلامی شدهاند.
