اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، با اشاره به تغییر رویکرد تهران در مواجهه با تحولات اخیر در برابر آمریکا گفت جمهوری اسلامی در سیاست خارجی اکنون «ترکیبی» از بازی شطرنج و پوکر را دنبال میکند.
بقایی روز دوشنبه، دوم شهریور در نشست خبری و در پاسخ به پرسشی درباره این ارزیابی که جمهوری اسلامی در سالهای اخیر از الگوی «شطرنج و صبر راهبردی» به سمت الگویی شبیه «پوکر» و نمایش ریسکپذیری بیشتر حرکت کرده است، گفت: «ما که از دیرباز شطرنجباز بودهایم، در سالهای اخیر پوکرباز هم شدهایم و اکنون مدتی است که به صورت ترکیبی بازی میکنیم.»
او در بخش دیگری از سخنان خود درباره اثرات تحریمها گفت که تحریمها تاثیر خود را بر روی زندگی شهروندان ایران میگذارد. مقامهای اعمالکننده تحریمها این نکته را میدانند.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: «حتما جمهوری اسلامی ایران از همه ظرفیتهای چندجانبه برای مقابله با تحریمها استفاده خواهد کرد» و مدعی شد که تهران از قبل پیشبینیهای لازم را در این زمینه انجام داده است.
بقایی: تهران آغازکننده جنگ نبوده است
بقایی همچنین با خودداری از پاسخ واضح به سوالی درباره اظهارات اخیر مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی، درباره پایان دادن به جنگ با آمریکا گفت که جمهوری اسلامی آغازکننده جنگ نبوده است، اما اجازه نمیدهد که پایان جنگ براساس شروط آمریکا باشد.
به گفته بقایی، پزشکیان پیشتر نیز مواضع خود را درباره «تسلیمناپذیری ایران» اعلام کرده است. او تاکید کرد که اظهارات رئیسجمهوری اسلامی باید در کلیت خود مورد توجه قرار گیرد و نباید بخشهایی از آن به صورت مجزا ارزیابی شود.
مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی روز جمعه ۳۰ مرداد خواستار پایان جنگ با آمریکا شده و مدعی شده بود که در تفاهم نامه اسلام آباد، بندی که نشاندهنده «وادادگی» ایران باشد وجود ندارد و تعهدات در تفاهمنامه بر عهده آمریکا قرار گرفته است.
سخنگوی وزارت خارجه در بخش دیگری از نشست خبری، درباره احتمال حضور جمهوری اسلامی در «ائتلاف مکه» گفت که تهران دعوتنامه رسمی دریافت نکرده، اما پیشنهادهایی در این زمینه مطرح شده است.
مساله تنگه هرمز
بقایی اظهارات مقامهای آمریکایی درباره باز بودن تنگه هرمز را بخشی از «جنگ روانی و رسانهای» طرف مقابل خواند.
او با اشاره به آمارهای متفاوت درباره میزان تردد از این مسیر گفت: «پنج میلیون تا ۱۶ میلیون، تفاوتش را ببینید.» بقایی سپس افزود که به گفته او، ادعاهای مطرحشده درباره وضعیت تنگه هرمز با واقعیت مطابقت ندارد.
براساس گزارش رویترز کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، بارها گفته است که حجم نفت خام عبوری از تنگه هرمز بسیار بیشتر از میزانی است که تحلیلگران ردیابی کشتیها، از جمله شرکت کپلر اعلام میکنند.
او اخیرا بیان کرده است که حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه هرمز خارج شده است.
با این حال، خدمات ردیابی کشتیها برآورد کردهاند که حدود ۵ میلیون بشکه در روز نفت از تنگه هرمز خارج شده است. این رقم شامل عبور کشتیهای موسوم به ناوگان «تاریک» و همچنین انتقال کشتیبهکشتی محموله از شناورهای کوچکتر به نفتکشهای بزرگتر در دریای عمان نیز میشود.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره آنچه «محاصره دریایی ایران» خواند، گفت که جمهوری اسلامی در برابر این وضعیت «دست بسته» نخواهد بود.
بقایی مدعی شد که «محاصره دریایی ایران مصداق عمل تجاوزکارانه است» و تشدید آن پیامدهایی خواهد داشت. او همچنین گفت که از دیدگاه تهران، براساس حقوق بینالملل کشورهای دیگر مجاز به همکاری با ایالات متحده در این زمینه نیستند.
سفر عاصم منیر و وزیر خارجه عمان به تهران
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه درباره سفر عاصم منیر به تهران گفت که این سفر در چارچوب روابط ایران و پاکستان انجام میشود.
به گفته او، روابط دو کشور «یکی از بهترین مراحل خود را طی میکند» و تهران و اسلامآباد درصدد گسترش مناسبات در حوزههای مختلف هستند.
بقایی همزمانی این سفر با سفر وزیر خارجه عمان را اتفاقی دانست و گفت این دو سفر ارتباطی با یکدیگر ندارند.
او افزود که در جریان سفر وزیر خارجه عمان، علاوه بر روابط دوجانبه، درباره موضوعات مرتبط با امنیت تنگه هرمز و مسیرهای تردد نیز گفتوگو خواهد شد.
تنش دیپلماتیک با فرانسه و وضعیت سفارتخانهها در تهران
بقایی در بخش دیگری از نشست خبری به اقدام فرانسه در اخراج رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی پرداخت و گفت که پیش از این، تهران علیه دو کارمند سفارت فرانسه اقدام کرده بود.
او مدعی شد این دو کارمند اقداماتی «خارج از وظایف قانونی» خود انجام داده بودند و پس از هشدار تهران، سفیر فرانسه نیز احضار و اعتراض جمهوری اسلامی به صورت کتبی و شفاهی به او ابلاغ شده بود.
بقایی اقدام فرانسه را در اخراج رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی، «غیرقانونی» خواند و مدعی شد که پاریس واقعیت ماجرا را «وارونه» نشان داده است.
او همچنین درباره تعطیلی سفارت شیلی در ایران مدعی شد که این تصمیم دولت شیلی با هدف صرفهجویی اتخاذ شده و به معنای قطع روابط دیپلماتیک میان دو کشور نیست.
سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به گزارشهایی درباره تعطیلی سفارت بریتانیا در تهران نیز گفت: «سفارتشان باز است؛ ظاهرا برای تعطیلات رفته بودند.»
وضعیت شهروندان ایرانی بازداشتشده در کویت و خلبانان در قطر
بقایی درباره آخرین وضعیت چهار شهروند ایرانی بازداشتشده در کویت گفت که پس از پیگیریهای تهران، سفیر جمهوری اسلامی توانسته است با این افراد دیدار کند.
او از دولت کویت خواست درباره وضعیت آنها پاسخگو باشد و ابراز امیدواری کرد که این چهار نفر هرچه زودتر آزاد شوند.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره وضعیت خلبانان ایرانی در قطر گفت تا زمانی که وضعیت آنها روشن نشده باشد، مطالبه تهران در این زمینه پابرجا خواهد ماند.
بقایی در پایان با بازگشت به موضوع تحریمها گفت اعمالکنندگان تحریمها «به خوبی میدانند» که اثر این محدودیتها متوجه شهروندان است و جمهوری اسلامی برای مقابله با آنها از ظرفیتهای چندجانبه استفاده خواهد کرد.
