مارک کارنی، نخستوزیر کانادا میگوید کشورش قصدی برای پیگیری توافق تجارت آزاد با چین ندارد؛ اظهاراتی که پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد در صورت «معامله کانادا با چین»، کالاهای کانادایی مشمول تعرفه ۱۰۰ درصدی آمریکا خواهند شد.
کارنی روز ۲۵ ژانویه (۵ بهمن) پیش از نشست فراکسیون حزب لیبرال در اتاوا به خبرنگاران گفت که کانادا بر اساس تعهدات خود ذیل توافق آمریکا-مکزیک- کانادا موظف است «بدون اطلاعرسانی قبلی، بهدنبال توافق تجارت آزاد با اقتصادهای غیربازاری نرود… ما هیچ قصدی برای انجام چنین کاری با چین یا هر اقتصاد غیربازاری دیگری نداریم. آنچه با چین انجام دادهایم، حلوفصل برخی مسائل است که طی یکی دو سال گذشته ایجاد شده بود.»
او برای توصیف توافقهای کانادا با چین در حوزه خودروهای برقی، کشاورزی، محصولات شیلاتی و سایر محصولات غذایی، از عبارت «بازگشت به آینده» استفاده کرد و گفت تفاوت امروز با گذشته در وجود «حفاظتهای اضافی» است؛ از جمله سقفگذاری برای واردات خودروهای برقی چینی.
کارنی افزود: «این کاملاً با [توافق آمریکا-مکزیک- کانادا] و تعهدات ما که بهشدت به آنها پایبندیم سازگار است و همچنان به همین شکل پیش خواهیم رفت.»
کارنی در جریان سفرش به چین از ۱۳ تا ۱۷ ژانویه (۲۳ تا ۲۷ دی) با شی جینپینگ در پکن دیدار کرد و مجموعهای از توافقها را امضا کرد؛ از جمله کاهش تعرفه واردات خودروهای برقی چینی از ۱۰۰ درصد به ۶٫۱ درصد برای نخستین ۴۹ هزار دستگاه، در ازای کاهش تعرفه چین بر کانولای کانادا از ۸۵ درصد به ۱۵ درصد، دستکم تا پایان سال.
کارنی در جریان سفرش به چین گفت اتاوا با پکن در یک «شراکت راهبردی» قرار دارد و این رابطه وارد «دورانی جدید» شده است. او همچنین اظهار کرد پیشرفتی که در این «شراکت» با چین حاصل شده، «ما را برای نظم نوین جهانی بهخوبی آماده میکند».
در ابتدا، ترامپ توافق جدید کارنی با چین را کماهمیت جلوه داد و ۱۶ ژانویه (۲۶ دی) به خبرنگاران گفت: «برای او خوب است که یک توافق تجاری امضا کند. اگر میتواند با چین به توافق برسد، باید این کار را بکند.» اما اعضای کابینه ترامپ نسبت به توافقهای کانادا با چین ابراز نگرانی کردند. وزیر حملونقل آمریکا، گفت کانادا «روزی را که اجازه داد حزب کمونیست چین بازار را با خودروهای برقی خود اشباع کند، پشیمان خواهد شد.»
ترامپ بعدتر خود نیز به منتقدان پیوست و در پستی در تروث سوشال در ۲۴ ژانویه (۴ بهمن) نوشت اگر کانادا «با چین معامله کند»، کالاهای صادراتی کانادا به آمریکا مشمول تعرفه ۱۰۰ درصدی خواهند شد. او نوشت: «اگر فرماندار کارنی فکر میکند میتواند کانادا را به یک پایانه تخلیه برای چین تبدیل کند تا کالاهایش را به آمریکا بفرستد، سخت در اشتباه است. چین کانادا را خواهد بلعید؛ کاملاً نابودش میکند، از کسبوکارها گرفته تا بافت اجتماعی و شیوه زندگی عمومی.»
استفاده ترامپ از واژه «فرماندار» بازتاب دیدگاه اوست که کانادا باید بخشی از ایالات متحده باشد. او پیشتر این عنوان را برای نخستوزیر سابق، جاستین ترودو، به کار برده بود؛ اما تا پیش از این، آن را درباره مارک کارنی استفاده نکرده بود. روابط دو طرف تا زمانی نسبتاً دوستانه بود که کارنی در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس در ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) از سیاستهای آمریکا انتقاد کرد.
ترامپ در پست دیگری در همان روز نوشت: «آخرین چیزی که جهان به آن نیاز دارد، این است که چین کانادا را در اختیار بگیرد. این اتفاق نخواهد افتاد و حتی نزدیک به وقوع هم نخواهد بود.»
در همین حال، دومینیک لبلانک، وزیر تجارت کانادا–آمریکا، در بیانیهای در ۲۴ ژانویه (۴ بهمن) که اندکی پس از پیامهای ترامپ منتشر شد، بر اهمیت روابط اتاوا–واشینگتن تأکید کرد و یادآور شد که کانادا بهدنبال توافق تجارت آزاد با چین نیست.
