براساس مطالعه کارشناسیشدهای که در روز ۷ نوامبر در نشریه لنست منتشر شد، شمار مبتلایان به بیماری کلیوی مزمن در سراسر جهان به حدود ۸۰۰ میلیون نفر رسیده و این بیماری نهمین عامل اصلی مرگومیر در جهان به شمار میآید.
این بیماری به کلیهها آسیب میزند و آنها را در تصفیه طبیعی خون ناتوان میکند که باعث انباشت مایعات و مواد زائد در بدن شده و به بروز بیماری قلبی، کمخونی، کاهش سطح کلسیم و افسردگی منجر میشود.
وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا اعلام کرده که فشار خون بالا و دیابت شایعترین علل بیماری کلیوی مزمن در بزرگسالان هستند. از دیگر علل این بیماری میتوان به نارسایی حاد کلیه، چاقی مفرط، عفونتها، مصرف داروهایی که باعث مسمومیت کلیه میشوند، بعضی از سرطانها و سنگ کلیه با عوارض جانبی اشاره کرد.
مطالعه حاضر با هدف برآورد شمار مبتلایان به بیماری کلیوی مزمن در سراسر جهان انجام گرفته و بر دادههای مربوط به افراد ۲۰ سال به بالا از ۲۰۴ کشور و منطقه در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ تمرکز داشته است.
پژوهشگران برآورد کردند که در سال ۲۰۲۳ تعداد ۷۸۸ میلیون نفر از افراد ۲۰ سال به بالا به این بیماری مبتلا بودهاند؛ رقمی که نسبت به آمار ۶۲۷ میلیون نفری سال ۲۰۱۳ بیش از ۲۵ درصد و نسبت به آمار ۳۷۸ میلیون نفری سال ۱۹۹۰ بیش از ۱۰۸ درصد افزایش داشته است.
چین در سال ۲۰۲۳ با ۱۵۲ میلیون مبتلا بیشترین شمار بیماران را داشت و هند با ۱۳۸ میلیون نفر در رتبه دوم بود. کشورهایی مانند آمریکا، اندونزی، ژاپن، برزیل، روسیه، مکزیک، نیجریه، پاکستان، بنگلادش، ایران، فیلیپین، ویتنام، تایلند و ترکیه هرکدام بالغ بر ۱۰ میلیون بیمار کلیوی بزرگسال دارند.
درمجموع، در سال ۲۰۲۳ یک میلیون و ۴۸۰ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر بیماری کلیوی مزمن جان خود را از دست دادهاند.
در این گزارش آمده است: «بیماری کلیوی مزمن در سال ۲۰۲۳ نهمین علت مرگومیر جهان بود. از بین ده علت عمده دیگر تنها نرخ مرگومیر ناشی از آلزایمر و دیابت از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ افزایش یافته است.»
نرخ شیوع جهانی بیماری کلیوی مزمن در سال ۲۰۲۳ به ۱۴.۲ درصد رسید که نسبت به سالهای ۲۰۱۳ و ۱۹۹۰ افزایش یافته است.
مناطقی مانند شمال آفریقا، خاورمیانه، جنوب آسیا، آفریقای جنوب صحرا و آمریکای لاتین و حوزه کارائیب بالاترین نرخ شیوع این بیماری را به خود اختصاص دادهاند.
در مقابل، کشورهای با درآمد بالا کمترین نرخ ابتلا را دارند. این کشورها همچنین بالاترین نرخ دیالیز و پیوند کلیه را به خود اختصاص دادهاند.
اگر تعداد مرگومیرها را براساس سن در نظر بگیریم، بالاترین نرخ به السالوادور، مصر، تووالو، موریس، عربستان سعودی، نائورو، نیکاراگوئه، جزایر ماریانای شمالی، جزایر مارشال و ساموآی آمریکا تعلق میگیرد.
بیماری کلیوی مزمن علاوه بر آنکه در سال ۲۰۲۳ نهمین علت اصلی مرگومیر جهان بود، هفتمین علت مرگومیر ناشی از بیماریهای قلبیعروقی هم به شمار میرفت. از این حیث بیماری کلیوی مزمن بعد از فشار خون سیستولیک بالا و رژیم غذایی نامناسب و قبل از قند خون و شاخص توده بدنی بالا قرار میگیرد که همگی از عوامل خطر بیماری کلیوی هستند.
در بیانیه ۷ نوامبر مرکز پزشکی لانگون هلث دانشگاه نیویورک، که پژوهشگران آن در انجام این مطالعه مشارکت داشتند، اعلام شد که بیشتر مبتلایان به بیماری کلیوی مزمن در مراحل ابتدایی بیماری بودند.
جوزف کورش، از نویسندگان ارشد مطالعه حاضر، گفت که این نکته اهمیت بسیاری دارد، زیرا درمان بهموقع با تغییر سبک زندگی و مصرف دارو بیماران را از مداخلات پرهزینه و سنگین مانند دیالیز یا پیوند کلیه بینیاز میکند.
او افزود: «مطالعه ما نشان میدهد که بیماری کلیوی مزمن بسیار شایع و مهلک بوده و وضعیت آن بهعنوان یکی از چالشهای مهم سلامت عمومی رو به وخامت است. یافتههای حاضر از قرار دادن این عارضه در کنار سرطان، بیماری قلبی و اختلالات روانی بهعنوان اولویت مهم سیاستگذاران جهانی حمایت میکند.»
این مطالعه با حمایت مالی بنیاد گیتس، مؤسسه ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا و بنیاد ملی کلیه آمریکا انجام گرفت. شماری از نویسندگان این مطالعه از وجود تضاد منافع گفتند و اعلام کردند که از شرکتهای فعال در حوزه سلامت بودجه دریافت کردهاند.
شیوع و علائم بیماری کلیوی مزمن
گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا در مه ۲۰۲۴ نشان داد که بالغ بر یکهفتم بزرگسالان آمریکایی با بیماری کلیوی مزمن دستبهگریبان هستند، اما ۹ نفر از هر ۱۰ نفر هیچ اطلاعی از بیماری خود ندارند.
این مرکز اعلام کرد: «بیماری کلیوی مزمن درجات مختلفی دارد و معمولاً به مرور زمان وخیمتر میشود. البته شروع درمان میتواند روند پیشرفت آن را کندتر کند. این بیماری ممکن است به تضعیف کلیه یا نارسایی کامل کلیه منجر شود و خطر ابتلا به بیماری قلبی و سکته مغزی را افزایش میدهد.»
وقتی کلیهها از کار میافتند، بیمار برای ادامه حیات به دیالیز یا پیوند کلیه نیاز پیدا میکند. عارضهای که با دیالیز یا پیوند درمان میشود، نارسایی کامل کلیه نام دارد. البته همه بیماران کلیوی دچار نارسایی کامل کلیه نمیشوند.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها در رابطه با علائم بیماری اعلام کرد که بیماران کلیوی مزمن ممکن است در مراحل آغازین هیچ نشانه یا ناراحتی خاصی نداشته باشند. تنها از طریق آزمایش خون و نمونه ادرار میتوان این بیماری را تشخیص داد.
بنیاد ملی کلیه در سپتامبر ۲۰۲۳ در یادداشتی به همه توصیه کرد که سیگار و دیگر محصولات دخانی را کنار بگذارند، زیرا مصرف سیگار روند پیشرفت بیماری کلیوی را تسریع کرده و خطر نارسایی کلیه را دوچندان میکند.
این بنیاد بر ورزش منظم، خواب کافی، کاهش وزن و یافتن راهی برای کنترل یا کاهش استرس تأکید دارد.
براساس گزارش محققان دانشگاه کنتاکی که در آوریل ۲۰۲۱ منتشر شد، تقریباً نیمی از بزرگسالان آمریکایی با فشار خون بالا دستوپنجه نرم میکنند که یکی از علل اصلی بیماری کلیوی مزمن به شمار میآید.
در این گزارش آمده است: «افرادی که چاق هستند یا اضافهوزن دارند، باید وزن خود را بین ۷ تا ۱۰ درصد کم کنند، زیرا کاهش وزن نقش بسزایی در تقویت تندرستی دارد.»
