به گفته ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده، حمله بمبافکن رادارگریز بی-۲ به تأسیسات غنیسازی اورانیوم فردو در ایران، نتیجه بیش از ۱۵ سال مطالعه و برنامهریزی بوده است.
ژنرال کین روز ۲۶ ژوئن (۵ تیر) همراه با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در یک نشست خبری حاضر شد. وزیر دفاع در این نشست گفت که مأموریت بمباران ۲۱ ژوئن «موفقیتی چشمگیر» بوده و برنامه هستهای ایران را «چندین سال» به عقب رانده است.
کین در این جلسه جزئیاتی از برنامهریزی نظامی ارائه داد که از سال ۲۰۰۹ آغاز شده بود؛ با هدف طراحی روش خاصی برای نابود کردن تأسیسات فردو؛ تأسیساتی که در اعماق کوههای ایران قرار گرفته است.
جلسهای در اتاق امن
ژنرال کین نقش «آژانس کاهش تهدیدات دفاعی» (DTRA) را روشنتر کرد؛ نهادی که وظیفه آن طراحی راهحلهای خاص برای نابودی اهداف بسیار حساس، از جمله سلاحهای کشتار جمعی در حال ظهور است.
او گفت: «آژانس کاهش تهدیدات دفاعی وظایف متعددی برای کشور ما انجام میدهد، اما این سازمان بزرگترین مرجع تخصصی جهان در زمینه اهداف زیرزمینی و عمیقاً مدفونشده است.»
کین افزود: «در سال ۲۰۰۹، یکی از افسران «آژانس کاهش تهدیدات دفاعی» به یک اتاق امن در مکانی نامعلوم برده شد و اطلاعاتی درباره فعالیتی در ایران به او ارائه شد.» او از ذکر نام این افسر خودداری کرد.
این افسر به همراه یک عضو دیگری که نام او نیز فاش نشده مأمور شدند تا با جامعه اطلاعاتی آمریکا همکاری کنند و ساختوساز تأسیسات فردو را مورد بررسی قرار دهند.
ژنرال کین گفت: «بیش از ۱۵ سال، این افسر و همکارش زندگی خود را وقف یک هدف واحد کردند: فردو؛ عنصری حیاتی در برنامه پنهانی تسلیحات هستهای ایران.»
این دو کارمند آژانس کاهش تهدیدات دفاعی سالها در حال بررسی همه چیز بودند؛ از زمینشناسی منطقه اطراف فردو گرفته تا مصالح ساختمانی و تجهیزات واردشده به این تأسیسات، تا بتوانند تصویری دقیق از ساختار آن ترسیم کنند و یک نقشه عملیاتی طراحی کنند.
کین گفت: «آنها شبها در خواب هم فردو را میدیدند؛ این هدف در ذهنشان نهادینه شده بود.»
بمبهای مخصوص هدف
ژنرال کین گفت که در جریان بررسی تأسیسات فردو، این دو کارمند آژانس کاهش تهدیدات دفاعی که رهبری پروژه را بر عهده داشتند، خیلی زود به این نتیجه رسیدند که ارتش آمریکا سلاحی در اختیار ندارد که بتواند بهطور مؤثر با چالشهای ناشی از استحکام و استقرار زیرزمینی تأسیسات هستهای ایران مقابله کند.
او افزود: «پس آنها راهی را آغاز کردند؛ همکاری با صنعت و کارشناسان نظامی برای طراحی بمب جیبییو-۵۷.»
بمب جیبییو-۵۷ که با نام «نفوذگر عظیم» یا اماوپی (Massive Ordnance Penetrator) نیز شناخته میشود، بمبی است که بیش از ۱۳ تن وزن دارد و برای نفوذ به اعماق زمین و انفجار در زیر سطح طراحی شده است.
برنامهریزان نظامی پس از آن، سالها صرف آزمایش این بمب کردند؛ آن هم بهطور ویژه برای هدف قرار دادن تأسیسات فردو.
کین گفت: «آنها بارها و بارها این بمب را آزمایش کردند… صدها بار شلیک آزمایشی انجام دادند و تعداد زیادی بمب در اندازه واقعی را بر اهدافی بسیار واقعگرایانه انداختند؛ تنها با یک هدف: نابودی این هدف در زمان و مکانی که کشور ما تعیین میکند.»
او توضیح داد که هر بمب جیبییو-۵۷ بهطور اختصاصی برای یک هدف مشخص طراحی میشود. به گفته او، هرکدام از بمبهایی که بر تأسیسات فردو انداخته شد، «زاویه برخورد، مسیر ورود، جهتگیری نهایی و فیوز خاص خود را داشت» که متناسب با نقش آن در مأموریت کلی تعیین شده بود.
علاوه بر آزمایشهای میدانی بمب جیبییو-۵۷، ژنرال کین گفت که برنامه توسعه این بمب سنگرشکن سنگین، مستلزم محاسبات پیچیده و گستردهای نیز بوده است.
او توضیح داد: «در آغاز توسعه این سلاح، آنقدر دکترای تخصصی روی برنامه اماوپی کار میکردند و مدلسازی و شبیهسازی انجام میدادند که ما، بهصورت محرمانه و بیسروصدا، به بزرگترین مصرفکننده ساعات کار ابررایانهها در سراسر ایالات متحده تبدیل شده بودیم.»
عملیات «پتک نیمهشب»
حملات هوایی بمبافکنهای آمریکایی به تأسیسات فردو بخشی از یک مأموریت بزرگتر با عنوان «عملیات پتک نیمهشب» بودند که تأسیسات هستهای نطنز و اصفهان را نیز هدف قرار داد.
بمبافکنهای رادارگریز بی-۲ اسپریت که مأمور حمله به سایت فردو بودند، بهطور ویژه موظف شدند بمبهای جیبییو-۵۷ خود را بر مجموعه شفتهای تهویهای بیندازند که از دل این تأسیسات زیرزمینی خارج میشدند. پیش از حمله، برنامهریزان نظامی آمریکا متوجه تغییرات لحظه آخری در سایت فردو شدند؛ از جمله قرار گرفتن درپوشهای بتنی بر روی دهانه شفتها که برای تقویت مقاومت سایت در برابر حمله طراحی شده بودند.
ژنرال کین گفت: «اولین بمبی که بر فردو انداخته شد، بهطور خاص برای از بین بردن درپوشهای بتنی محافظ شفت تهویه طراحی شده بود.» او افزود: «بمبهای دوم، سوم، چهارم و پنجم طوری طراحی شده بودند که پس از ورود به شفت، با سرعتی بیش از ۳۰۰ متر برثانیه به درون مجموعه زیرزمینی نفوذ کرده و در عمق منفجر شوند.»
ژنرال کین گفت که بمب ششم بهعنوان «سلاح انعطافپذیر» طراحی شده بود تا در صورت ناکامی یکی از پنج بمب اول در دستیابی به اثر مورد نظر، مورد استفاده قرار گیرد.
در مورد ارزیابی خسارات واقعی حمله، کین تأکید کرد که این وظیفه بر عهده جامعه اطلاعاتی آمریکا است، نه ارتش. او گفت: «ما خودمان به کار خود را نمره نمیدهیم؛ این کار را جامعه اطلاعاتی انجام میدهد.»
تیمهای دیگر، اهداف دیگر
پس از اجرای عملیات «پتک نیمهشب»، ژنرال کین گفت که با دو افسر آژانس کاهش تهدیدات دفاعی که سالها صرف طراحی نقشه حمله به فردو کرده بودند دیدار کرده و از آنها قدردانی کرده است.
در ادامه، وزیر دفاع پیت هگست بیانیههایی از سوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل، وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، جان رَتکلیف (رئیس سازمان سیا) را خواند که همگی تأیید میکردند حمله ۲۱ ژوئن آسیب گستردهای به برنامه هستهای ایران وارد کرده است.
کین گفت: «دشمنان ما در سراسر جهان باید بدانند که اعضای دیگری از تیم آژانس کاهش تهدیدات دفاعی نیز هستند که سالها صرف مطالعه اهداف دیگر کردهاند و همچنان به این کار ادامه خواهند داد.»
