سازمان اطلاعات نیوزیلند اعلام کرد تلاش رصدخانه «پرپل مانتین» چین برای نصب تجهیزات فضایی مستقر در زمین را که قابلیت جمعآوری اطلاعات با ارزش نظامی داشت، خنثی کرده است.
بر اساس گزارش سالانه ارزیابی «محیط تهدیدات امنیتی ۲۰۲۶» که از سوی سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند منتشر شده، این رصدخانه با یک شرکت نامشخص نیوزیلندی همکاری کرده بود که «احتمالاً از قابلیت اطلاعاتی این تجهیزات آگاه نبوده» و نمیدانسته دادهها در نهایت به چه کسی منتقل خواهد شد.
سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند ارزیابی کرده است که ارتباط رصدخانه پرپل مانتین با حکومت چین به این معناست که این نهاد میتواند مجبور به ارائه اطلاعات جمعآوریشده شود.
این سازمان افزود که در این مورد، دادهها با میل و رغبت در اختیار قرار میگرفت.
سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند اعلام کرد برای مختل کردن این فعالیت با دیگر نهادهای دولتی نیوزیلند همکاری کرده است.
این سازمان همچنین گفت این نخستین تلاش رصدخانه پرپل مانتین برای نصب چنین زیرساختی در نیوزیلند نبوده و احتمال دارد تلاشهای بیشتری نیز صورت گیرد.
این سازمان محل پیشنهادی نصب، نوع دقیق تجهیزات، هویت شرکت نیوزیلندی یا زمان وقوع این تلاش را فاش نکرد.
چرا نیوزیلند اهمیت دارد
زیرساخت فضایی مستقر در زمین شامل ایستگاههای زمینی و تجهیزات مرتبطی است که برای ردیابی ماهوارهها، برقراری ارتباط با آنها، پایش زبالههای فضایی و دریافت دادهها از مدار استفاده میشوند.
این فناوری کاربردهای غیرنظامی و علمی دارد، اما سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند اعلام کرد که میتواند از عملیات نظامی و جمعآوری اطلاعات نیز پشتیبانی کند.
این سازمان گفت موقعیت جغرافیایی نیوزیلند به این ایستگاهها ارزش ویژهای میبخشد. به گفته این نهاد، نیوزیلند و کشورهای جزیرهای نزدیک در اقیانوس آرام میتوانند ماهوارههایی را که از منطقه آسیا-اقیانوسیه عبور میکنند، با تداخل بسیار کم فرکانس رادیویی یا موانع بصری، رصد یا با آنها ارتباط برقرار کنند.
بر اساس اعلام سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند، برای برخی مسیرهای مداری، یک ایستگاه در نیوزیلند میتواند نخستین یا آخرین فرصت برای ردیابی یا برقراری ارتباط با ماهوارهای باشد که از منطقهای با پوشش محدود ایستگاههای زمینی عبور میکند.
نیوزیلند همچنین عضو مشارکت اطلاعاتی «فایو آیز» با ایالات متحده، استرالیا، کانادا و بریتانیا است.
رصدخانه پرپل مانتین
رصدخانه پرپل مانتین بخشی از آکادمی علوم چین است. در اسناد رسمی این رصدخانه، فعالیتهایی از جمله شناسایی و رصد اجرام فضایی، پیشبینی مدار، پایش زبالههای فضایی و تجهیزات رصد نوری توصیف شده است.
سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند این رصدخانه را نهادی مستقر در چین با ارتباطات نزدیک با حکومت چین معرفی کرده است.
این سازمان در همان گزارش سالانه اعلام کرد چندین کشور علیه نیوزیلند فعالیتهای جاسوسی انجام میدهند، اما «جمهوری خلق چین تنها کشوری است که ما انجام این فعالیتها را در مقیاس گسترده از سوی آن شناسایی کردهایم.»
نیوزیلند مقررات ایستگاههای زمینی را سختگیرانهتر کرد
نیوزیلند از ژوئیه ۲۰۲۵ مقرراتی را برای برخی زیرساختهای فضایی مستقر در زمین اجرا کرد که بر اساس آن، فعالیتهای مشمول این مقررات نیازمند مجوز هستند و دولت میتواند به دلایل امنیت ملی و دیگر منافع ملی، محدودیتهایی اعمال کند.
وزارت کسبوکار، نوآوری و اشتغال نیوزیلند اعلام کرده است که اپراتورهای موجود مشمول ترتیبات انتقالی بودند که در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ به پایان رسید.
سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند اعلام نکرده است که تلاش رصدخانه پرپل مانتین پیش از اجرای مقررات جدید، در دوره انتقال یا پس از آن رخ داده است.
بررسیهای مشابه در خارج از کشور
نگرانیها درباره دسترسی چین به ایستگاههای زمینی ماهوارهای در خارج از کشور، در نقاط دیگری نیز مطرح شده است.
در سال ۲۰۲۰، شرکت دولتی «سوئدیش اسپیس کورپوریشن» سوئد اعلام کرد که قراردادهای خود با مشتریان چینی را تمدید نخواهد کرد و هیچ قرارداد جدیدی با چین در ارتباط با شبکه ایستگاههای زمینی خود منعقد نخواهد کرد.
این شرکت به تغییر شرایط ژئوپلیتیکی اشاره کرد و سازمان پژوهش دفاعی سوئد به این نتیجه رسیده بود که چین میتواند از دسترسی به آنتنهای ایستگاه «اسرنج» برای اهداف نظامی استفاده کند.
چین این موضوع را رد کرد و گفت ماهوارههای تحت پوشش قراردادهای سوئد برای اهداف نظامی مورد استفاده قرار نمیگیرند.
در نیوزیلند، سازمان اطلاعات امنیتی این کشور اعلام نکرده است که چه تعداد از تلاشهای پیشین رصدخانه پرپل مانتین برای نصب تجهیزات را شناسایی کرده یا اینکه آیا هیچیک از آنها به مرحله بهرهبرداری رسیدهاند یا خیر.
