ما معمولاً جرم گوش را بیاهمیت میدانیم و ترجیح میدهیم که اصلاً به آن فکر نکنیم. اما این ماده که ناچیز پنداشته میشود، کارکردی فراتر از تمیز نگهداشتن گوشها دارد. محققان دریافتهاند که جرم گوش سرشار از اطلاعاتی است که از وضعیت سلامتی ما خبر میدهند و حتی میتواند به تشخیص بیماریهایی مانند دیابت و سرطان کمک کند.
«سرومن» نام علمی جرم گوش است. غدد مومی و سباسه در مجرای خارجی گوش مادهای ترشح میکنند که با عرق، مو، گردوغبار و دیگر ذرات ترکیب میشود. وظیفه سرومن این است که گوش را تمیز و مرطوب نگهدارد و با ایجاد یک سد محافظ از ورود حشرات و اجسام خارجی که به گوش آسیب میرسانند، جلوگیری کند.
یک مطالعه مهم در سال ۲۰۰۶ نشان داد که جرم گوش در افراد مختلف تفاوت دارد. محققان به یک پلیمورفیسم تکنوکلئوتیدی (اسانپی) برخوردند که نقش تعیینکنندهای در کیفیت جرم گوش افراد دارد:خشک یا مرطوب. لازم به ذکر است که اسانپی رایجترین تغییر ژنتیکی در انسانها بوده و هر اسانپی نشاندهنده تفاوت در یک واحد سازنده دیانای (نوکلئوتید) است.
مطالعات بعدی نشان دادند که نوع جرم گوش در قومیتهای مختلف متفاوت است. جرم گوش خشک در شرق آسیا رایج است و جرم گوش مرطوب بیشتر در بین اروپاییها و آفریقاییها مشاهده میشود.
جالب است بدانید که ژن مرتبط با نوع جرم گوش در ایجاد بوی زیر بغل نیز نقش دارد. افرادی که جرم گوش خشک دارند، معمولاً کمتر عرق میکنند و بدنشان بوی کمتری میدهد؛ حالتی که بیشتر در بین مردمان شرق آسیا مشاهده میشود.
توجیه علمی جرم گوش
جرم گوش در سالهای اخیر از یک منبع زیستی بکر و دستنخورده به محورِ پژوهشهای علمی بهویژه در زمینه تشخیص بیماریها تبدیل شده است.
دانشمندان در سال ۲۰۱۹ با استفاده از جرم گوش به یک روش جدید برای تشخیص سرطان دست یافتند و یافتههای خود را در مجله نیچر منتشر کردند. محققان نام این روش جدید را «سرومنوگرام» گذاشتند. در این مطالعه، از جرم گوش دو گروه نمونهبرداری شد: افرادی که به سرطان (لنفوم، کارسینوما یا لوسمی) مبتلا بودند و افرادی که فاقد سرطان بودند.
در خلال آزمایشها مشخص شد که ۲۷ نشانگر زیستی بیماران مبتلا به سرطان را با دقت صددرصدی از افراد سالم تشخیص میدهند. این آزمایش جدید میتواند بهعنوان یک تست سریع، غیرتهاجمی، کمهزینه و بسیار دقیق برای تشخیص سرطان مورد استفاده قرار گیرد.
در مطالعه بعدی که در ماه آوریل انتشار یافت، نویسندگان یافتههای خود را بسط داده و اثربخشی سرومنوگرام را در تشخیص تغییرات متابولیک مرتبط با سرطان نشان دادند.
نلسون روبرتو آنتونیوسی فیلیو، استاد شیمی دانشگاه فدرال گویاس در برزیل و از نویسندگان هردو مطالعه، درباره یافتهها و نقش آنها در تشخیص زودهنگام سرطان توضیح داده است.
آنتونیوسی فیلیو گفت که او و همکارانش در سال ۲۰۱۹ نشان دادند که میتوان از جرم گوش برای تشخیص هر نوع از سرطان در هر مرحلهای استفاده کرد؛ موضوعی که از آن زمان با بررسی بیش از هزار نمونه به تأیید رسیده است. جدیدترین تحقیق آنها نیز نشان داد که این روش میتواند مراحل پیشسرطانی را نیز شناسایی کند، اختلالات متابولیک را تشخیص دهد و تومورهای خوشخیم و بدخیم را از هم متمایز کند.
فیلیو میگوید او و همکارانش دریافتند که روش آنها زودتر از آزمایشهای سنتی یا تصویربرداریهای پرهزینه به وجود سرطان پی میبرد. از اینرو، درمان زودتر آغاز میشود، بیماری شدت کمتری پیدا میکند و فرایند درمان که اغلب پیش از گسترش بیماری انجام میگیرد، هزینه کمتری میتراشد. این مسائل شانس موفقیت درمان را به شکل قابلتوجهی افزایش میدهند. این روش در بیمارانی که در حال بهبودی هستند، لحظه دقیق درمان کامل را نشان میدهد و به اضطراب و بلاتکلیفیهای چندساله پایان میبخشد؛ وضعیتی که معمولاً تا پنج سال یا بیشتر بعد از اتمام درمان ادامه پیدا میکند.
فیلیو و تیم او در حال حاضر مطالعات خود را بر اختلالات متابولیک مانند دیابت، خشکپوستی رنگدانهای، سرطان و بیماریهای پارکینسون و آلزایمر متمرکز کردهاند. آنها اخیراً بررسی اوتیسم و افسردگی را نیز در دستور کار خود قرار دادهاند.
او در ایمیلی به اپک تایمز نوشت: «دامنه کاربرد جرم گوش با هر مطالعه ما را شگفتزده کرده و مطمئن هستیم که سرومنوگرام به یک آزمایش روتین و پرکاربرد برای ارزیابی سلامت انسان و دیگر موجودات تبدیل خواهد شد.»
دستگاه خودنمونهبرداری
در مطالعهای که در سال ۲۰۲۰ به سرپرستی دکتر آندرس هرین-ویوس، روانپزشک، پژوهشگر و مدرس کالج دانشگاهی لندن و کینگز کالج لندن انجام گرفت، از جرم گوش داوطلبان نمونهبرداری شد و میزان کورتیزول موجود در آن با کورتیزول موجود در نمونههای مو مورد مقایسه قرار گرفت. بهطور معمول، از نمونه مو جهت سنجش سطح کورتیزول در شرایط استرس مزمن یا اختلالات غدد درونریز استفاده میشود، اما نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از نمونه جرم گوش به نتایج دقیقتری میانجامد.
هرین-ویوس و تیم او در مطالعهای دیگر در سال ۲۰۲۰ با استفاده از جرم گوش دریافتند که گلوکز موجود در این نمونهها با گلوکز موجود در خون مطابقت دارد و اینکه گلوکز موجود در جرم گوش میتواند قند خون کوتاهمدت و بلندمدت شما را ۵۹ درصد دقیقتر از تست HbA1C اندازهگیری کند که آزمایشی استاندارد که برای سنجش، پایش و تشخیص دیابت است.
هرین-ویوس توضیح داد که چرا جرم گوش منحصربهفرد است و تصویر کاملتری از وضعیت جسمی مقطعی افراد ارائه میکند.
او به اپک تایمز گفت: «ما به نمونهای جدید نیاز داشتیم که بتواند سطح مزمن نشانگرهای زیستی مختلف را منعکس کند، زیرا نمونههای قبلی از جمله بزاق، ادرار یا خون قابل پایش نیستند و صرفاً تصویری لحظهای در اختیار ما میگذارند.»
برای نمونهبرداری از جرم گوش در هردو مطالعه از دستگاه خودنمونهبرداری هرین-ویوس استفاده شد؛ دستگاهی که او آن را در شرکت زیستفناوری خود، تریرز بایومارکرز، توسعه داده است. این دستگاه به بیماران اجازه میدهد که از جرم گوش خود در خانه نمونهبرداری کنند و آن را از طریق پست برای آزمایشگاه بفرستند.
هرین-ویوس میگوید آینده تحقیقات مربوط به جرم گوش و شرکت تریرز بایومارکرز بر بهبود فرایند تشخیص متمرکز است تا بیماران درمان مورد نیاز خود را دریافت کنند.
او افزود: «ما به شیوههای درمانی جدید نیاز نداریم، بلکه نیازمند تشخیص بهتر هستیم.»
این دستگاه میتواند شرایط بسیاری از بیماران مبتلا به امراض مزمن مانند دیابت را دگرگون کند، زیرا به آنها اجازه میدهد که در خانه نمونهبرداری کنند و بهطور مرتب آزمایش دهند؛ امکانی که فرایند تشخیص را آسانتر، مطمئنتر و بهمراتب ارزانتر میکند و بار مالی سنگینی را از روی دوش نظام سلامت برمیدارد.
تنها مشکلی که در رابطه با استفاده از جرم گوش وجود دارد، این است که بعضیها به اندازه کافی جرم گوش تولید نمیکنند که میتواند روند آزمایش را سختتر کند.
فیلیو گفت: «بعضیها جرم گوش کمی تولید میکنند یا اصلاً جرم گوش ندارند. ما در حال بررسی هستیم تا این مشکل را برطرف کنیم.»
ترکیب آزمایشهایی مانند سرومنوگرام با دستگاههای نمونهبرداری خانگی که به افراد اجازه میدهند بدون مراجعه به پزشک یا آزمایشگاه از جرم گوش خود نمونهبرداری کنند، دورنمای هیجانانگیزی را در حیطه پزشکی ترسیم میکند.
به گفته فیلیو، تردیدی نیست که ارزیابی جرم گوش در سالهای آتی به یک فرایند مرسوم تبدیل خواهد شد.
او افزود که در برزیل از این روش برای تشخیص رشد تومور و مراحل سرطانی و پیشسرطانی و همچنین ارزیابی روند بهبود بیماران سرطانی استفاده میشود.
«این آزمایش بهطور منظم در یکی از بزرگترین بیمارستانهای سرطان کشور یعنی بیمارستان آمارال کاروالیو (ژائو-سائو پائولو)، انجام میشود. ما در تلاش هستیم تا همه مؤسسات آموزشی و پژوهشی دولتی کشور این آزمایش را در پنج سال آتی با کمترین هزینه ممکن در اختیار مردم بگذارند.»
او گفت: «آزمایش سرومنوگرام طی یک دهه آتی در دیگر نقاط جهان به اندازه آزمایش خون رواج خواهد یافت.»
«شاید در آینده با هدفون به موسیقی گوش کنیم و همان هدفون وضعیت سلامتی ما را ارزیابی کند و بگوید که به چه اقداماتی نیاز داریم. پیشنهاد من این است که اگر وضعیت سلامتی رضایتبخش بود، موسیقی سامبا پخش شود!»
