مصرف برخی داروهای رایج در دوران بارداری ممکن است با افزایش خطر ابتلای کودک به اختلال طیف اوتیسم (ASD) همراه باشد. این نتیجه یک مطالعه جدید است که در نشریه علمی Molecular Psychiatry منتشر شده و بر پایه تحلیل دادههای گسترده سلامت بهدست آمده است.
در این پژوهش، دادههای مربوط به بیش از ۶.۱ میلیون کودک و مادرانشان بررسی شد. نتایج از جمله نشان داد زنانی که در دوران بارداری برایشان داروهایی تجویز شده که مسیر «بیوسنتز استرول»، فرآیند تولید کلسترول در بدن، را مهار میکنند، حدود ۱.۴۷ برابر بیشتر در معرض داشتن فرزند مبتلا به اوتیسم قرار دارند. این مسیر برای رشد طبیعی جنین، بهویژه رشد مغز، اهمیت اساسی دارد و اختلال در آن میتواند پیامدهای قابلتوجهی داشته باشد.
پژوهشگران توضیح دادند که کلسترول نقش حیاتی در تکامل مغز جنین دارد و کاهش تولید آن ممکن است به بروز اختلالات رشدی منجر شود. آنها همچنین به بیماری نادری به نام «سندرم اسمیت-لملی-اوپیتز» اشاره کردند که ناشی از اختلال در تولید استرول است و در بسیاری از موارد با اوتیسم همراه است. این موضوع از نظر علمی این فرضیه را تقویت میکند که اختلال در مسیرهای مرتبط با کلسترول میتواند بر بروز اوتیسم اثرگذار باشد.
این مطالعه با استفاده از پایگاه داده اپیک کازموز انجام شد که شامل اطلاعات هزاران بیمارستان و دهها هزار کلینیک است. در مجموع، ابتدا ۸.۵ میلیون تولد بررسی شد، اما پس از حذف برخی موارد خاص، از جمله مصرف دارویی که بهطور شناختهشده باعث ناهنجاریهای جنینی میشود، ۶.۱ میلیون مورد در تحلیل نهایی باقی ماند. حدود ۱۱ درصد از مادران در دوران بارداری حداقل یکی از داروهای مهارکننده بیوسنتز استرول را دریافت کرده بودند.
یافتهها نشان داد کودکانی که مادرانشان بیش از یک دارو از این گروه مصرف کردهاند، بیشترین احتمال ابتلا به اوتیسم را دارند؛ موضوعی که به گفته پژوهشگران میتواند به اثر تجمعی این داروها بر مسیرهای بیوشیمیایی مربوط باشد. آنها فرض کردند که این داروها از طریق یک «زنجیره چندمرحلهای بیوشیمیایی» میتوانند بر رشد مغز جنین اثر بگذارند.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که این نتایج بهمعنای ناایمن بودن این داروها برای بزرگسالان نیست؛ بلکه نشان میدهد در دوران بارداری باید با دقت و احتیاط بیشتری تجویز شوند. آنها همچنین به محدودیتهایی مانند نقش احتمالی عوامل محیطی (مثلاً مواجهه با آفتکشها) اشاره کردند و گفتند نمیتوان همه عوامل مؤثر را بهطور کامل حذف کرد. به گفته آنها، این یافتهها بیشتر زنگ هشداری برای بررسی دقیقتر و تصمیمگیری آگاهانهتر در مورد تجویز داروها در دوران بارداری است.
فهرست داروهای مورد بررسی در این مطالعه:
آریپیپرازول (Aripiprazole) (ابیلیفای – Abilify)
آتورواستاتین (Atorvastatin) (لیپیتور – Lipitor)
بوپروپیون (Bupropion) (ولبوترین – Wellbutrin)
بوسپیرون (Buspirone) (بوسپار – BuSpar)
فلوکستین (Fluoxetine) (پروزاک – Prozac)
هالوپریدول (Haloperidol) (هالدول – Haldol)
متوپرولول (Metoprolol) (لوپرسور – Lopressor)
نبیوولول (Nebivolol) (بایستولیک – Bystolic)
پراواستاتین (Pravastatin) (پراواچول – Pravachol)
پروپرانولول (Propranolol) (ایندرال – Inderal)
روزوواستاتین (Rosuvastatin) (کرستور – Crestor)
سرترالین (Sertraline) (زولوفت – Zoloft)
سیمواستاتین (Simvastatin) (زوکور – Zocor)
ترازودون )Trazodone) (دزیرل – Desyrel(
پژوهشگران در پایان توصیه کردند پزشکان در صورت امکان از تجویز همزمان چند دارو از این دسته برای زنان باردار خودداری کنند، گزینههای جایگزین را در نظر بگیرند، و زنانی را که ممکن است بهطور ژنتیکی مستعد کاهش تولید استرول باشند شناسایی کنند. این مطالعه بر ضرورت دقت بیشتر در تجویز داروها در یکی از حساسترین دورههای زندگی، یعنی دوران بارداری، تأکید میکند.
