دو رهبر در جریان نشست پکن درباره طیف گستردهای از مسائل؛ از جمله مساله ایران، تایوان، همکاری اقتصادی و فنتانیل گفتوگو کردند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سفر دو روزه خود به چین را به پایان رساند و در آخرین روز با شی جینپینگ، رهبر حزب کمونیست چین در مقر این حزب در پکن دیدار و گفتوگو کرد.
هواپیمای ترامپ روز جمعه، حدود ساعت ۲:۴۰ بعدازظهر به وقت محلی فرودگاه بینالمللی پکن را ترک کرد. پیش از عزیمت، ترامپ همراه با شی چای و ناهار صرف کرد و در باغهای مجموعه ژونگنانهای، مقر حکومت چین قدم زد.
ترامپ در حالی که در کنار شی در این مجموعه نشسته بود، گفت: «ما به توافقهای تجاری فوقالعادهای دست یافتیم که برای هر دو کشور عالی است. درباره ایران هم گفتوگو کردیم. دیدگاههای بسیار مشابهی درباره نحوه پایان آن داریم. نمیخواهیم آنها به سلاح هستهای دست پیدا کنند. میخواهیم تنگهها باز بمانند.»
او افزود: «ما مشکلات مختلفی را حل کردیم که دیگران قادر به حل آنها نبودند.»
ترامپ پس از نخستین روز مذاکرات گفته بود که رهبر چین برای خرید سویا، نفت و هواپیماهای بوئینگ آمریکایی ابراز آمادگی کرده است.
جنگ ایران که اکنون وارد دوازدهمین هفته خود شده، بازارهای جهانی انرژی را دچار آشفتگی کرده است. قیمت جهانی نفت از هر بشکه ۱۰۰ دلار فراتر رفته و هزینه بسیاری از کالاهای سرمایهای و مصرفی افزایش یافته است.
تمرکز بر تایوان
در آغاز نشست آمریکا و چین، شی به ترامپ هشدار داد که اختلاف بر سر تایوان میتواند به مذاکرات تجاری آسیب بزند.
در بیانیه وزارت خارجه چین آمده است: «طرف آمریکایی باید در نحوه رسیدگی به مسئله تایوان نهایت احتیاط را به خرج دهد.»
این بیانیه افزود: «اگر این موضوع بهدرستی مدیریت شود، روابط دوجانبه از ثبات کلی برخوردار خواهد بود. در غیر این صورت، دو کشور با تنش و حتی درگیری نظامی روبهرو خواهند شد و کل روابط در معرض خطر جدی قرار میگیرد.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا تأیید کرد که شی موضوع تایوان را مطرح کرده؛ اما فروش تسلیحات، محور اصلی گفتوگوهای روز پنجشنبه نبوده است.
روبیو به شبکه انبیسی نیوز گفت: «سیاست آمریکا درباره تایوان تا امروز و پس از دیداری که امروز داشتیم، تغییری نکرده است.»
او گفت هر زمان موضوع تایوان مطرح میشود، آمریکا تأکید میکند که هرگونه تلاش برای تغییر وضعیت این جزیره از طریق نیروی نظامی «مشکلساز خواهد بود.» روبیو افزود رویکرد واشنگتن در این زمینه در دولتهای مختلف آمریکا ثابت مانده است.
با این حال، چند سناتور آمریکایی از ترامپ خواستند به حکومت چین با صراحت اعلام کند که حمایت آمریکا از تایوان «قابل مذاکره نیست.»
آنها در نامهای به تاریخ ۸ مه (۱۸ اردیبهشت) نوشتند: «همانطور که رهبران تایوان در حمایت از دفاع مردم خود اتحاد نشان دادهاند، ما نیز باید فروش تسلیحات معوق آمریکا را که برای منافع ملیمان حیاتی است، پیش ببریم.»
آنها افزودند: «بهخاطر همه آمریکاییها، ایالات متحده باید همچنان به تایوان برای دفاع از خود کمک کند.»
بر اساس سیاست «چین واحد»، آمریکا ادعای پکن مبنی بر اینکه تایوان بخشی از خاک چین است، را به رسمیت میشناسد؛ اما واشنگتن هرگز بهطور رسمی ادعای حاکمیت حکومت چین بر این جزیره را نپذیرفته است. تایوان بهعنوان کشوری مستقل و دموکراتیک اداره میشود.
تجارت آمریکا و چین
با وجود اختلافهای تجاری واشنگتن و پکن در یک سال گذشته، ترامپ و شی تلاش کردهاند روابط دو کشور را بهبود بخشند.
ترامپ در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت شی جینپینگ با خرید هواپیماهای بوئینگ موافقت کرده است.
او گفت: «یکی از توافقهای امروز این بود که آنها ۲۰۰ هواپیما سفارش خواهند داد. این موضوع بزرگی است؛ بوئینگها. این یعنی ایجاد شغلهای فراوان.»
ترامپ مشخص نکرد که چین قصد خرید کدام مدل هواپیماهای بوئینگ را دارد.
کلی اورتبرگ، مدیرعامل بوئینگ، نیز در نشست اعلام درآمدهای شرکت در ۲۲ آوریل گفته بود دیدار ترامپ و شی میتواند «فرصتی معنادار» برای این شرکت باشد.
او که همراه ترامپ و دیگر مدیران ارشد آمریکایی در این سفر حضور داشت، در تماس کنفرانسی گفت: «نمیخواهم تعداد هواپیماها را اعلام کنم؛ اما رقم بزرگی است.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا نیز اعلام کرد در حال بررسی ایجاد یک هیئت سرمایهگذاری مشترک با چین برای تقویت روابط اقتصادی دو کشور است.
او به شبکه سیانبیسی گفت هدف این طرح دو بخش دارد: رسیدگی به نگرانیهای امنیتی و «مشخص کردن حوزههای غیرراهبردی و غیرحساس که امکان سرمایهگذاری چین در آنها وجود دارد.»
بسنت گفت: «زمینههای زیادی وجود دارد که چینیها میتوانند در آمریکا سرمایهگذاری کنند. ما نیز در تلاش هستیم همین مسیر را در آمریکا دنبال کنیم. رئیسجمهور ترامپ امروز به شی جینپینگ گفت که میخواهد چین بازتر شود و چین باید درهایش را باز کند.»
یکی دیگر از محورهای مهم همکاری دو کشور، هوش مصنوعی خواهد بود.
بسنت به این شبکه اقتصادی گفت آمریکا رهبر جهانی هوش مصنوعی است.
او افزود دو قدرت اصلی هوش مصنوعی جهان گفتوگوهای رسمی برای تدوین چارچوب همکاری و استانداردهای مشترک را آغاز خواهند کرد تا مانع دسترسی بازیگران غیردولتی به مدلهای پیشرفته شوند.
بسنت گفت: «دلیل اینکه میتوانیم درباره هوش مصنوعی گفتوگوهای سازندهای با چینیها داشته باشیم این است که ما پیشتاز هستیم. فکر نمیکنم اگر آنها تا این اندازه از ما جلوتر بودند، چنین گفتوگوهایی انجام میشد.»
درخواست آزادی منتقد حزب کمونیست چین
مارکو روبیو همچنین به شبکه انبیسی نیوز گفت که دونالد ترامپ از شی جینپینگ درباره آزادی جیمی لای، منتقد صریح حزب کمونیست چین و بنیانگذار روزنامه طرفدار دموکراسی «اپل دیلی» که اکنون تعطیل شده، پرسوجو کرده است.
روبیو گفت: «مایلیم او آزاد شود. امیدواریم سیستم چین به این درخواست پاسخ مثبت دهد و ما آماده هر ترتیبی هستیم که برای آنها قابل قبول باشد؛ به شرطی که آزادی او تضمین شود. در این مرحله، این موضوع واقعا یک مسئله انسانی است؛ بهویژه با توجه به سن و وضعیت جسمانی او.»
جیمی لای ۷۸ ساله در ماه فوریه بر اساس قانون امنیت ملی هنگکنگ به ۲۰ سال زندان محکوم شد.
مجلس نمایندگان و سنای آمریکا در ۱۳ مه، قطعنامههایی تصویب کردند که از ترامپ میخواست که در دیدار با شی جینپینگ، موضوع پنج زندانی سیاسی به نامهای جیمی لای؛ جین مینگری و گائو چوانفو، کشیشهای چینی؛ پانگ یو، همسر گائو و گلشن عباس، پزشک بازنشسته اویغور را مطرح کند.
