نوزادانی که از طریق زایمان طبیعی متولد میشوند، در روزهای نخست تولد بیشتر در معرض باکتریهای مفید رودهای قرار میگیرند در یک مطالعه جدید که روی حدود هزار و ۱۰۰ نوزاد انجام گرفت، مشخص شد کودکانی که نوع خاصی از باکتریهای مفید در بدن آنها وجود دارد، کمتر از دیگر نوزادان به دلیل بیماریهای ویروسی دستگاه تنفسی تا ۲ سالگی در بیمارستان بستری میشوند.
دکتر کریستینا گارسیا-مائورینو، نویسنده اصلی مطالعه حاضر، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «مطالعه ما نشان میدهد که میکروبیوم روده در روزهای ابتدایی تولد میتواند خطر عفونتهای تنفسی را به حداقل برساند. با توجه به اینکه عفونتهای ویروسی بخش تحتانی دستگاه تنفسی از دلایل اصلی بستری شدن کودکان خردسال هستند، این یافتهها تبعات مهمی برای سلامت نوزادان دارند.»
این مطالعه که به تازگی در نشریه لنست میکروب انتشار یافته است، اولین مطالعهای است که ارتباط بین ترکیب میکروبیوم روده در هفته اول تولد و مراجعات بیمارستانی به دلیل عفونتهای تنفسی در دوران کودکی را آشکار میکند.
یافتههای مهم
محققان کالج دانشگاهی لندن و مؤسسه ولکام تراست سنگر، از مدفوع حدود هزار و ۱۰۰ نوزاد در هفته اول تولد نمونهبرداری کردند. آنها ترکیب باکتریایی نمونهها را به کمک روشهای پیشرفته ژنتیکی بررسی کرده و سوابق بهداشتی کودکان را از نظر بستری شدن به دلیل بیماریهای ویروسی ریوی تا دو سال کنترل کردند.
نتایج نشان دادند نوزادانی که باکتری مفید بیفیدوباکتریوم لانگوم بیشتری در روده خود داشتند، که آن هم معمولاً از طریق زایمان طبیعی به نوزاد منتقل میشود، کمتر به دلیل عفونتهای تنفسی در بیمارستان بستری میشوند. این باکتری به ایجاد محیط سالم و پایدار در روده کمک میکند و به نظر میرسد که نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی داشته باشد.
با اینحال، تمام نوزادانی هم که با زایمان طبیعی متولد شدهاند، از این باکتریهای محافظ برخوردار نیستند. نوزادانی که بهصورت طبیعی اما بدون برخورداری از این باکتریها به دنیا آمده بودند، به اندازه نوزادانی که با سزارین متولد شده بودند، در معرض بیماری قرار داشتند.
این مطالعه بر شواهد پیشین در رابطه با تأثیر شیوه زایمان بر سلامت نوزادان صحه میگذارد. دکتر جینا میلون، متخصص طب مادر و جنین در مرکز پزشکی استونی بروک، که نقشی در مطالعه حاضر نداشت، افزود: «نوزادانی که با زایمان طبیعی به دنیا میآیند، در معرض میکروبیوم واژینال مادر قرار میگیرند، اما نوزادان سزارینی چنین چیزی را تجربه نمیکنند.»
او در گفتوگو با اپک تایمز گفت: «ارتباط اولیه با میکروبیوم مادر نقش بسزایی در شکلگیری میکروبیوم روده نوزادان دارد.» او افزود که این میکروبیوم بخش بسیار مهمی از سیستم ایمنی درحالتوسعه نوزادان را تشکیل میدهد.»
میلون گفت که زمان انجام سزارین بسیار حائز اهمیت است. او گفت: «اگر مادر وارد مرحله درد زایمان شده یا کیسه آب او پاره شود و نیاز به سزارین پیدا کند، همچنان این احتمال وجود دارد که نوزاد در معرض میکروبیوم واژینال مادر قرار بگیرد.»
نوزادانی که با سزارین برنامهریزیشده و پیش از شروع درد زایمان به دنیا میآیند و هیچ تماسی با میکروبیوم مادر ندارند، معمولاً در عادت کردن به زندگی خارج از رحم با مشکلات بیشتری روبهرو میشوند و نسبت به نوزادانی که با زایمان طبیعی متولد شدهاند، مشکلات تنفسی بیشتری را تجربه میکنند.
میلون گفت: «اگر از نظر پزشکی امکانپذیر باشد، زایمان طبیعی بهطور کلی برای مادر و نوزاد ایمنتر است.»
کارکرد این یافتهها در شیوههای درمانی آتی
نایجل فیلد، نویسنده ارشد مطالعه و استاد اپیدمیولوژی بیماریهای عفونی، این یافتهها را «قابلملاحظه و دستاول» دانست و گفت که نتایج حاضر به کمک مقیاس بزرگ مطالعه و تحلیل ژنتیکی دقیق به دست آمدهاند.
با اینحال، محققان تأکید کردند که مطالعه حاضر از وجود یک ارتباط قوی بین باکتریهای روده نوزاد و کاهش خطر عفونتهای تنفسی حکایت دارد، اما ثابت نمیکند که این باکتریها بهطور مستقیم نقش محافظتی داشته باشند. به گفته محققان، تأثیر باکتریها ممکن است به این دلیل باشد که میکروبیوم نقش بسزایی در رشد و بلوغ سیستم ایمنی از جمله سیستم ایمنی تنفسی ایفا میکند.
محققان یادآور شدند که برای درک بهتر تأثیرِ باکتریهای روده در روزهای ابتدایی تولد بر دیگر ابعاد سلامتی و بررسی راههای حمایت از ایجاد میکروبیوم سالم در نوزادان، انجام تحقیقات بیشتر و گستردهتر ضرورت دارد.
تروِر لاولی، از دیگر نویسندگان ارشد مطالعه حاضر، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «باکتریهای مختلف روده نوزادان ممکن است فواید متفاوتی داشته باشند. از اینرو، شناخت این تفاوتها میتواند راه را برای توسعه پروبیوتیکهای هدفمند و حمایت از رشد میکروبیوم سالم نوزادان هموار کند.»
او افزود که محققان میتوانند در آینده براساس نمایه میکروبی هر کودک یک مداخله شخصیسازیشده طراحی کنند تا میکروبیوم روده بهینهسازی شده و از سلامت و رشد بهتر کودک پشتیبانی شود.
چگونه خطر عفونت را در نوزادان کاهش دهیم
تحقیقات مربوط به اثرات درمانی میکروبیوم همچنان ادامه دارد، اما والدین میتوانند با انجام اقدامات ساده خطر ابتلای نوزاد به عفونت را به حداقل برسانند.
میلون گفت: «رعایت بهداشت دستها و محدود کردن تماس نوزاد با افرادی که ممکن است ناقل عفونتهای تنفسی باشند، بسیار حائز اهمیت است.»
برای محافظت از نوزاد در هفتههای اول بعد از تولد:
- تماس با نوزاد را محدود کنید: در هفته اول تولد فقط به اعضای خانواده و دوستان نزدیک خود اجازه دهید به کودک نزدیک شوند. از افرادی که اخیراً عفونت تنفسی داشتهاند بخواهید که تا زمان بهبودی کامل از نوزادتان فاصله بگیرند.
- بهداشت را جدی بگیرید: از مهمانان بخواهید قبل از در آغوش گرفتن نوزاد دستهای خود را بشویند.
- کودک را با شیر مادر تغذیه کنید: شیر مادر حاوی پادتنها، گلبولهای سفید و دیگر مؤلفههای ایمنی است که به رشد و تقویت سیستم ایمنی نوزاد کمک میکنند.
