شاید باور نکنید، اما جرم گوش از گوشها محافظت میکند.
جرم گوش چسبناک و چندشآور است و خیلیها را فوراً بهسمت گوشپاککن سوق میدهد. اما پزشکان میگویند این کار اشتباه است. جرم گوش نشانه کثیفبودن گوش نیست، بلکه سامانه دفاعی طبیعی گوش است.
جرم گوش، که در علم پزشکی «سرومن» نامیده میشود، مادهای اضافی یا بیمصرف نیست و وظیفه خاصی برعهده دارد.
دکتر جان سیبرت، متخصص گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن، که در ایالت تنسی زندگی میکند، به اپک تایمز گفت: «جرم گوش برای محافظت از گوش شکل میگیرد.»
سیبرت افزود: «یکی از وظایف جالبتوجه جرم گوش این است که جلوی رشد باکتریها را میگیرد و شرایط رشد باکتریها را دشوارتر میکند.»
دکتر آندریا کاروسو، متخصص گوش و حلق و بینی در مرکز پزشکی نیروی زمینی وومک، در ایمیلی به اپک تایمز نوشت: «جرم گوش حالت اسیدی دارد و به محافظت از مجرای گوش در برابر عفونت کمک میکند.»
اسیدیته جرم گوش از ۵ تا ۷ متغیر است که به جلوگیری از عفونتهای باکتریایی و قارچی کمک میکند، پوست داخلی گوش را سالم نگهمیدارد و تعادل میکروبیوم گوش را حفظ میکند.
جرم گوش باعث میشود که خاک، حشرات، اشیاء و چیزهای مشابه وارد گوش نشوند.
پس شاید از خودتان بپرسید که با اینهمه لازم است گوشهایمان را تمیز کنیم؟
پاسخ در بیشتر موارد منفی است. گوش بهشکلی طراحی شده که خودش را تمیز میکند.
سیبرت گفت: «اغلب به مراجعانم میگویم که گوشها نیازی به تمیزکاری ما ندارند.»
جرم گوش بهوسیله غدد موجود در پوست بیرونی مجرای گوش ترشح میشود و در آنجا با پوست، گردوغبار و مو درهم میآمیزد.
موهای ریزِ داخل گوش و بالا و پایین رفتن فک هنگام حرفزدن و جویدن باعث میشوند که پوست و ذرات زائد بهسمت خروجی گوش حرکت کنند؛ درست مثل یک نوار نقاله که دائماً درحال کار و فعالیت است.
سیبرت گفت: «جرم باید خودبهخود از گوش خارج شود، اما گاهی در آنجا گرفتار میشود.»
پاکسازی خودکار گوش همیشه سریع نیست و بعضاً میبینیم که سرعت تشکیل جرم از سرعت پاکسازی آن بیشتر است. ما برای تمیز نگهداشتن گوشها نیازی به کمک نداریم، اما میتوانیم فرایند پاکسازی خودکار گوش را تقویت کنیم.
از چه عواملی پرهیز کنیم و درصورت لزوم از چه چیزهایی استفاده کنیم؟
کاروسو گفت: «گوشپاککنها معمولاً برخلاف هدفی که دارند عمل میکنند. گوشپاککنها جرم را به اعماق گوش میفرستند و پاکسازی آن را دشوارتر میکنند و باعث درد و ناراحتی میشوند.»
اگر دوست دارید گوشهایتان را تمیز کنید، کاروسو راهکارهای ایمنتری دارد.
کاروسو افزود: «قطرههای پاککننده گوش را میتوانید از داروخانه تهیه کنید. روغن جوجوبا هم به پاکسازی جرم گوش کمک کند.»
استفاده از هیدروژن پراکسید به کمک قطرهچکان میتواند جرم اضافی گوش را بهشکل ایمن پاکسازی کند و به پیشگیری از عفونت هم کمک میکند.
سیبرت گفت: «محلولهای بدون نسخه هم جرم گوش را پاکسازی میکنند. اگر جرم با موفقیت از گوش خارج شود، مشکلی نخواهید داشت. لازم به ذکر است که گوش بههرحال دوباره جرم تولید میکند. اما مشکل از جایی شروع میشود که جرم و محلولهای شستوشو در گوش گرفتار شده و با رطوبت داخل گوش ترکیب شوند. ترکیب این مواد با رطوبت گوش خطرناک است، زیرا رطوبت محبوس در گوش و از بین رفتن جرمها صرفاً شرایط را برای رشد باکتریها فراهم میکند.
سیبرت گفت: «این مسئله باعث عفونت شدید میشود و حتی بزرگسالها را هم درگیر میکند.»
کاروسو گفت: «مواجهه با آب آلوده دریاچهها و اقیانوسها هم باعث عفونت میشود، اما خشککردن گوشها با سشوار میتواند جلوی رشد قارچ و باکتری را بگیرد.»
نحوه خوابیدن هم بر انباشت جرم در گوش اثر میگذارد.
سیبرت گفت: «جرم بیشتر داخل گوشی که روی آن میخوابید انباشته میشود.»
فشار فیزیکی و تماس گوش با بالش باعث محبوسشدن گرما و رطوبت در گوشها میشود و مجرای گوش را تحت فشار قرار میدهد. از اینرو، جرم گوش فشرده شده و فرایند پاکسازی آن به مشکل میخورد.
استفاده از سمعک، هندزفری داخلگوشی و گوشگیرهای محافظ هم ممکن است جرم را به اعماق گوشها بفرستد. اگر بهطور مرتب از این وسایل استفاده میکنید و از مشکلات شنوایی یا مشکلات مرتبط با گوش رنج میبرید، باید به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید مجاری گوشتان گرفتگی ندارند.
جرم گوش و امکان تشخیص بیماریها
دانشمندان از نقش جرم در پاکسازی گوشها فراتر رفته و امکان تشخیص انواع بیماریها از جمله سرطان را مورد بررسی قرار دادهاند.
پژوهشگران برزیلی در مطالعهای در سال ۲۰۱۹ جرم گوش داوطلبان مبتلا به سرطان و داوطلبان سالم را مقایسه کردند و به وجود ۲۷ نشانگر زیستی پی بردند که داوطلبان ایندو گروه را با دقت ۱۰۰ درصدی متمایز میکردند. پژوهشهای بعدی از جمله بررسی بالغ بر هزار داوطلب نشان دادند که این روش میتواند بیماری سرطان را در هرمرحلهای شناسایی کند، تومورهای خوشخیم را از تومورهای بدخیم متمایز کرده و حتی روند بهبودی سرطان را پیشبینی کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
سیبرت گفت اگر احساس گوشدرد یا گرفتگی دارید، بهتر است به پزشک عمومی مراجعه کنید تا گوشتان را معاینه کند. اگر مشکل جدی باشد، پزشک عمومی شما را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع خواهد داد.
احساس گوشدرد یا گرفتگی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که از جمله میتوان به انسداد مجرای گوش، انباشت مایعات، گرفتگی سینوسها، تغییر ارتفاع و التهاب در گوش میانی یا داخلی اشاره کرد.
کاروسو گفت گوشدرد شدید و مداوم، وزوز شدید گوش یا افت بیدلیل شنوایی از جمله علائمی هستند که پزشک باید به آنها توجه کند، زیرا ممکن است نشانه مشکلات اورژانسی باشند. افت ناگهانی شنوایی ممکن است نتیجه کمشنوایی حسیعصبی ناگهانی باشد؛ عارضهای که برای درمان آن از چند روز تا حدود دو هفته فرصت دارید. درمان سریع این عارضه اهمیت بسزایی دارد، زیرا تأخیر بیشازحد باعث ناشنوایی دائمی میشود.
کاروسو گفت: «اگر در اولین فرصت سراغ داروهای استروئیدی خوراکی بروید، نتیجه میگیرید.»
جهت درمان کمشنوایی حسیعصبی ناگهانی از داروهای کورتیکواستروئیدی برای کاهش التهاب استفاده میشود، اما برای بازگشت کامل شنوایی باید ظرف دو هفته دست به کار شوید.
سخن پایانی
وجود جرم در گوش شاید آزاردهنده باشد، اما وظیفه مهمی برعهده دارد و اغلب کار خود را بدون دخالت انجام میدهد. اگر گوشها سالم باشند، خودشان را بدون نیاز به کمک ما تمیز میکنند. با اینحال، گاهی مشکلی پیش میآید که گوشها نمیتوانند بدون کمک ما خودشان را پاکسازی کنند. در این شرایط باید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید تا علت را پیدا کند. اگر گوشهای شما واقعاً به پاکسازی نیاز داشته باشند، متخصص این کار را با استفاده از ابزارهای لازم و مهارت خود بهشکل ایمن انجام میدهد.
