Search
Asset 2

گفت‌‌‌‏و‌‌‌‏گو با سیاوش شعبان پور، کارگردان «نمایشنامه‌‌‌‌‏خوانی فعال پزشک نازنین» در تورنتو

نمایشنامه خوانی پزشک نازنین، اجرا در تورنتو، کارگردان سیاوش شعبان‌‏پور (Courtesy of Siavash Shabanpour & Zahra Saleki)
نمایشنامه خوانی پزشک نازنین، اجرا در تورنتو، کارگردان سیاوش شعبان‌‏پور (Courtesy of Siavash Shabanpour & Zahra Saleki)
نمایشنامه خوانی پزشک نازنین، اجرا در تورنتو، کارگردان سیاوش شعبان‌‏پور
نمایشنامه خوانی پزشک نازنین، اجرا در تورنتو، کارگردان سیاوش شعبان‌‏پور (Courtesy of Siavash Shabanpour & Zahra Saleki)

سیاوش شعبان پور، شاعر، کارگردان و بازیگر تئاتر و سینما، فارغ التحصیل رشته تئاتر از دانشگاه یورک کانادا در چند سال اخیر فعالیت‌‌‌‌‏های متعددی در زمینه بازیگری و کارگردانی تئاتر در نمایش‌‌‌‏های فارسی و انگلیسی زبان در تورنتو انجام داده است.

نمایشنامه خوانی فعال «پزشک نازنین» از کار‌‌‌‌‏های موفق شعبان پور، فوریه ۲۰۱۵ با دو اجرا در یک شب، با استقبال خوب ایرانیان مواجه شد. این نمایشنامه نوشته نیل سایمون، به کارگردانی سیاوش شعبانپور و همکاری آرشیا اسکندری‌‌‌‌‏فر: دستیار کارگردان، مریم مهینی: طراح صدا، بهروز بختیاری: موسیقی زنده و نقش خوانان: سروش محمودی، شایسته ذربعه، مهشید یاسایی، آزاده پاینده، بنفشه طاهریان، نوشین ملک زاده و بهار داوودی در تورنتو به اجرا در آمد.

گفت و گویی داشتیم با ایشان در خصوص سوابق کار و فعالیت‌‌‌‌‏هایشان در تئاتر در میان ایرانیان مقیم کانادا.

شعبان‌‌‌‏پور در دانشکده حقوق علوم و سیاسی دانشگاه تهران مشغول به تحصیل شد. با علاقه‌‌‌‌‏ای که به شعر داشت توانست در سال ۱۳۸۱ در جشنواره شعر فروغ فرخ زاد در مقام شاعر برگزیده دانشگاه تهران انتخاب شود. پس از ورود به کانادا، در دانشکده تئاتر دانشگاه یورک تورنتو مشغول به تحصیل شد و مدرک لیسانس خود را در رشته مطالعات تئاتر دریافت کرد.

وی از سال اول دانشگاه به اجرای پروژه‌‌‌‌‏های مختلفی پرداخت. اولین اثرش تئاتر فارسی زبان «آپارتمان ۸۱۲» در سال ۲۰۰۸ بود که نویسندگی و کارگردانی آن را برعهده داشت. این کار طی سه روز به اجرا در آمد. در سال چهارم دانشگاه توانست اولین اجرای انگلیسی زبان خود را با نام «داستان خرس های پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که دوست دختری در فرانکفورت دارد» با هنرمندی دو بازیگر انگلیسی زبان به نمایش در آورد. پس از آن اجرای موزیکالی به نام «آنگاه که همه چیز فرو می ریزد» را کارگردانی کرد.

سپس در پروژه‌‌‌‌‏ای دانشجویی، در مقام دستیار کارگردان نمایشنامه «دکتر فاستر» را به اجرا در آورد و در آن ایفای نقش کرد.

در ماه مارس سال ۲۰۱۱، در فیلم بلند «نیمه روشن ماه»، در مقام مشاور انتخاب بازیگر و بازیگر نقش مکمل مرد فعالیت داشت.

پس از آن اقدام به برگزاری کارگاه‌‌‌‌‏های نویسندگی خلاق به نام «نفس و نویسنده» کرد که با اتکا به تجربه های خود در تئاتر و نویسندگی، روش جدیدی را با بهره بردن از تکنیک‌‌‌‌‏های تنفسی تئاتر در نویسندگی مورد استفاده قرار داد. در طی چهار سال اخیر، بیش از ۲۰ دوره کارگاه در شهر‌‌‌‌‏های تورنتو، تهران و لس‌‌‌‌‏آنجس برگزار شده است.

در سال ۲۰۱۲ نمایشی به نام «اسب های پشت پنجره» اثر متئو ویسنیک را در تورنتو به اجرا کرد. و در سال ۲۰۱۳ نیز در فیلم بلند دیگری نقش‌‌‌‏آفرینی کرده است.

در سال ۲۰۱۳، در مراسم افتتاحیه جشنواره تیرگان در تورنتو، روایت اپرا گونه‌‌‌‌‏ای از آرش کمانگیر را به همراه ارکستر سمفونیک، خواننده سوپرانو و چهار بازیگر تئاتر به روی صحنه برد.

از آثار موفق وی، اجرای نمایش «دو مرغابی در مه» نوشته حسین پناهی که اولین بار  در مارس ۲۰۱۴ در حمایت از مجید بهرامی بازیگر تئاتر و سینما که در حال مبارزه با بیماری سرطان بود، اجرا گردید. اجرای دو نفره وی به همراه خانم غزال پرتو در این نمایش با استقبال خوب مردم روبرو شد. «دو مرغابی در مه» مجددا در پاییز ۲۰۱۴ در اتاوا، مونترئال و تورنتو به اجرا درآمد.

وی در بهار ۲۰۱۴ داور جشنواره شعر انجمن دانشجوبان ایرانی دانشگاه یو‌‌‏اس‌‌‏سی  کالیفرنیا گردید؛ همچنین نمایشنامه‌‌‌‌‏ای را با نام «مجلس مرغان» پیتر بروک، از انگلیسی به فارسی ترجمه کرده است.

شعبان پور علاوه بر تئاتر، ۱۷ سال است که به ادبیات و شعر می‌‌‌‏پردازد. مجموعه شعر وی با نام «عشقیزوفرنی» دو ماه پیش منتشر گردید.

سیاوش شعبان‌‏پور، شاعر، کارگردان و بازیگر تئاتر و سینما
سیاوش شعبان‌‏پور، شاعر، کارگردان و بازیگر تئاتر و سینما (Courtesy of Siavash Shabanpour & Zahra Saleki)

فعالیت تئاتر در ایران و کانادا

سیاوش شعبان پور در گفت و گو با اپک تایمز فارسی در خصوص فعالیت در کانادا و در مقایسه‌‌‌‏ای کوتاه با فعالیت در ایران می‌‌‌‏‌‌‌‏گوید: «ما ملتی هستیم که مشکلاتی داشتیم و به خاطر همین مشکلات مهاجرت کردیم و بعد از مهاجرت مثل باقی مهاجرها باز هم مشکلاتی داریم. هنرمندان شاید بیشتر از باقی اقشار جامعه ایرانی با این مشکلات چه در ایران و چه خارج از ایران دست به گریبانند. جهت مثال یک کارگردان تاتر در ایران شاید نتواند هر متنی را که می‌‌‏خواهد انتخاب کند و یا هر تجربه‌‌‏ای که به ذهنش می‌‌‏رسد را با متن انجام دهد. در صورتی که این محدودیت‌‌‏ها در اینجا وجود ندارد و شما ازادانه و بدون پشت سر گذاشتن برخی موانع و مراحل موجود در ایران، می‌‌‏توانید متن مورد نظرتان را انتخاب کنید، سالن بگیرید و تجربه و اجرا کنید. این مزیت کمی نیست. اما از سوی دیگر چنانچه شما مایل به فعالیت‌‌‏های کامیونیتی و اجرای نمایش به زبان فارسی باشید مشکلات جدیدی بر سر راهتان خواهید یافت که کم مشکلاتی نیستند.»

جوامع دیگر مهاجران درک کرده‌‌‌‌‏اند که برای بقائشان لازم است که هنر سرزمین‌‌‌‌‏شان را زنده نگه دارند و از هنرشان پشتیبانی ‌‌‌‌‏کنند.

سیاوش شعبان پور، شاعر، کارگردان و نویسنده تئاتر در کانادا

«من بیشتر کارهایم را به زبان انگلیسی انجام داده‌ام؛ اما دغدغه اجرا و خلق به زبان مادری هیچگاه هنرمند را رها نمی‌‌‏کند. حالا مثلا یک کارگردان تئاتر که مثل من، اگرعلاقه‌مند باشد و تصمیم بگیرد که تجربه هایی در زبان مادری و اجراهایی برای هموطنانش داشته باشد و از سویی دیگرتنها مایل به کار با بازیگران و عوامل تحصیل کرده و یا تعلیم دیده در رشته‌‌‏ی خود باشد، حق انتخابش بسیار محدود است. تعداد بازیگران فارسی زبان ساکن تورنتو که دغدغه و دانش بازیگری دارند نسبت به ایران قابل مقایسه نیست. بنابراین شخصی مانند من یا باید به کار با افراد غیر متخصص تن بدهد و یا ازدغدغه ی اجرای بسیاری از متنها دست بشوید. یا جهت مثال تعداد هنرجویانی که در ایران به کارگاههای بازیگری می روند بسیار بیشتر از تعداد هنرجویانی ست که در تورنتو در یک کارگاه بازیگری شرکت می‌‌‏کنند و همین تفاوت باعث می‌‌‏شود که کیفیت این کارگاه‌‌‏ها در ایران نیز بالاتر از کارگاه‌‌‏های مشابه‌شان در اینجا باشد هر چند ممکن است که مدرسین این کارگاه‌ها از توانایی و دانش برابری بر خوردار باشند.

 

وی در خصوص تفاوت مخاطب در ایران و کانادا بیان کرد: «از جهت مخاطب هم که مقایسه کنیم علاوه برتفاوت جمعیت موجود در ایران نسبت به مهاجرین ایرانی در یک کشور دیگر، عدم وجود تفریحات متنوع در ایران بیشتر جوانان را به سمت سالن‌‌‏های تئاتر و سینما می‌‌‏کشاند و ما می‌‌‏بینیم جمعیتی که از اجرا‌‌‏های تئاتر در ایران و به طور خاص تهران دیدن می‌‌‏کنند، بسیار بیشتر از جمعیتی‌‌‏ست که در تورنتو از اجراهای موفق کانادایی و انگلیسی زبان دیدن می‌‌‏کنند. این البته به خاطر جمعیت بالای تهران نسبت به تورنتو و جوانتر بودن این جمعیت هم هست؛ اما اگر با درصد هم بسنجیم باز استقبال از تئاتر در ایران بسیار بیشتر از کشوری مانند کاناداست. اینها مشکلاتی ست که یک کارگردان تاترایرانی در کشوری چون کانادا را، جدا از لذت آزادانه تجربه کردن، آزار می دهد. من هر متنی را که می خواهم انتخاب کنم اول باید ببینم که بازیگر مناسب برای آن متن وجود دارد یا نه و بسیاری از دفعات هیجان اجرای متنی  تازه خوانده‌ را در خود می کشم تا به اجرایی ضعیف تن ندهم و این خود نوعی محدودیت است.»

نمایش اسب های پشت پنجره، کارگردان سیاوش شعبان‌‏پور
نمایش اسب های پشت پنجره، کارگردان سیاوش شعبان‌‏پور (Courtesy of Siavash Shabanpour)

استقبال جامعه ایرانیان تورنتو از هنر

شعبان پور در خصوص نحوه عملکرد جامعه ایرانیان در پشتیبانی از هنر ایرانی در کانادا می‌‌‌‏گوید: «از جهت حمایت جامعه‌ی ایرانی از هنر بومی یا ملی خود باید بگویم تورنتو در مقایسه با دیگر شهرهای مهاجر نشین جهان بسیار جلوتر است. اما اگر بخواهیم نگاهی به پتانسیل این جامعه بیاندازیم هنوز راه‌‌‏های نرفته‌ی زیادی می‌‌‏بینیم. جامعه‌‌‏ی ایرانی تورنتو اکنون یکی از موفق‌‌‏ترین جوامع مهاجراست. ما در کابینه وزیر ایرانی داریم، نمایند‌‌‏گان ایرانی در پالمان حضور دارند، وکلا، دکترها  و صاحبان بیزینس‌‌‏های موفق ایرانی داریم. امروز جامعه‌ی ایرانی تورنتو یکی از ثروتمند‌‌‏ترین و موفق‌‌‏ترین جوامع مهاجر است. با نگاهی به این پتانسیل‌‌‏ها اگر بخواهیم میزان مشارکت صاحبان قدرت و سرمایه را در حفظ و گسترش هنر و فرهنگ ملی بسنجیم، متاسفانه نمره‌ی خوبی نخواهیم داد. جوامع دیگر بسیار جدی‌‌‏تر به این امر مهم می‌‌‏پردازند و به درستی اهمیت حفظ فرهنگ و هنر ملی را برای بقای هویت خود و فرزندان و مهاجرین نسل‌‌‏های بعد دریافته‌‌‏اند و در حفظ و حمایت ازآن می‌‌‏کوشند.»

«از صاحبان سرمایه که بگذریم با آنکه من همیشه مورد لطف مردم بوده‌ام و اجراهای تاتر یا شعر خوانی‌‌‏ام همیشه پر از جمعیت بوده است باز احساس می‌‌‏کنم ظرفیت‌‌‏های این جامعه‌ی نو پا بسیار بالاتر از این‌‌‏هاست.»

«من جامعه‌ی ایرانی را از جهت ارتباط با فرهنگ و هنر به سه دسته تقسیم می‌‌‏کنم؛ گروهی که کلا دغدغه و علاقه‌ای یا شاید بهتر است بگوییم دغدغه و علاقه‌ی شدیدی به هنر ایرانی ندارند. این دسته علاقه‌‌‏مند به هنر انگلیسی زبان و جهانی‌‌‏ترند. این جمعیت درصد نه چندان زیادی از جمعیت مهاجرین تورونتو را تشکیل می‌‌‏دهند. دسته‌ی بعدی گروهی که به هنر پاپ و سرگرم کننده علاقه‌مندند که این دسته جمعیت بیشتری از مهاجرین ایرانی تورونتو را تشکیل می‌‌‏دهد. این دو گروه به طور جدی هنر مورد نظر و علاقه ی خود را دنبال می‌‌‏کنند. گروه اول به کنسرت‌‌‏های غیر ایرانی‌ موجود در مرکز شهر می‌‌‏روند، سینمای جهان را دنبال می‌‌‏کنند، به تئاتر‌های انگلیسی زبان می‌‌‏روند و …. گروه دوم هم اکثر کنسرت‌‌‏های پاپ، فیلم‌‌‏های ایرانی-تجاری و نمایش‌‌‏های کمدی و سرگرم کننده را دنبال می‌‌‏کنند و سالن این اجراها و اکران‌‌‏ها همیشه مملو از جمعیت است.»

«می‌‌‏ماند دسته ی سوم. این دسته گروهی هستند که نه به کوچکی دسته‌ی اولند و نه به بزرگی دسته‌ی دوم. اینها مهاجرین تازه مهاجرت کرده، دانشجویان ایرانی و کلا طبقه‌‌‏ی متوسط و تحصیل کرده‌ای هستند که در ایران نیز برنامه‌های فرهنگی و هنری را دنبال می‌‌‏کردند و اگر از آنها بپرسیم که عدم وجود هنر ناب ایرانی در بین جامعه‌‌‏ی مهاجر به شما چه حسی می‌‌‏دهد صادقانه خواهند گفت که نگران و ناراحت می‌‌‏شوند.»

«حال اگر این گروه و تنها این گروه خود را موظف بدانند که از هنر مورد نظر خود حمایت کنند من قول می‌‌‏دهم بی نیاز از کمک‌‌‏های بلاعوضی که صاحبان سرمایه در جوامع دیگر به هنرمندان  می‌‌‏کنند تا هنر و فرهنگ را زنده نگه دارند، هنر ملی و مترقی ایرانی در کشور میزبان، می‌‌‏تواند روی پاهای خود بایستد و به پیش برود. فقط اگر این دوستان زحمت بکشند به اجراهایی که می‌‌‏دانند از استاندارد بالایی بر خوردارند بیایند، یک اجرا ببینند ، با دوستانشان دیدار کنند و بعد هم به زندگی و برنامه‌های کاری و تفریحی خود برسند. در آن صورت من به عنوان یک کارگردان تاتر، می توانم سالن بهتری اجرا کنم، طراحی نور و صحنه‌ی کاملتری داشته باشم و از بازیگرانم بخواهم که روزهای تمرین و اجرا از کارهای دیگر، خود را رها کنند تا بتوانند بر روی تمرینات، اجرا و متن متمرکزتر باشند. در آن صورت ما می‌‌‏توانیم با بهره بردن از آزادی‌‌‏های موجود در اینجا، حتی با وجود مشکلاتی که در بالا مطرح کردم اجراهایی کاملا حرفه‌‌‏ای و در حد و استانداردهای اجراهای مشابه در ایران داشته باشیم و این به راحتی قابل اجراست. اگر دوستان علاقه‌‌‏مند به فرهنگ و هنر ملی، خود را موظف بدانند که با حضور خود چه از نظر روحی و چه مالی هنرمندان همزبانشان را حمایت کنند. در آن صورت نیازی به هیچ کس  دیگری نخواهد بود. … جوامع دیگر مهاجران نیز درک کرده‌‌‌‌‏اند که برای بقائشان لازم است که هنر سرزمین‌‌‌‌‏شان را زنده نگه دارند و از هنرشان پشتیبانی ‌‌‌‌‏کنند.»

 

اجرا در دیگر شهر‌‌‌‌‏های کانادا

شعبانپور با ابراز تمایل به اجرای نمایش در شهر‌‌‏های غربی کانادا بیان کرد که «اگر در ادمونتون و ونکوور برنامه گذاری مایل به برنامه‌‌‏ریزی و اجرای نمایش به زبان فارسی باشد، با کمال میل این کار را خواهم کرد. این امر مستلزم حمایت کانون‌‌‏های ایرانیان  یا انجمن‌‌‏های دانشجویی ایرانی در هر شهر است. امیدوارم این اتفاق بیافتد و ما در خدمت دوستان هموطنمان در شهرهای غرب کانادا هم باشیم.»

اپک‌‌‌‌‏تایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر می‌‌‌‌‏شود.

 

اخبار مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه اپک تایمز فارسی