ائتلاف ناتو از آغاز عملیاتی جدید با نام «نگهبان شرق» خبر داد که هدف آن افزایش آمادگی دفاعی در برابر تهدیدهای روسیه در جناح شرقی اروپاست.
ژنرال آمریکایی «آلکسوس گرینکویچ»، فرمانده عالی ناتو در اروپا، اعلام کرد که در پی حادثه ورود چندین پهپاد روسی به حریم هوایی لهستان، ناتو در حال بررسی این رخداد است و از آن درس خواهد گرفت تا موضع دفاعی خود را در برابر چنین تجاوزاتی تقویت کند.
گرینکویچ که در پایتخت لیتوانی، ویلنیوس، سخن میگفت افزود که هنوز تعداد دقیق پهپادهایی که در تاریخ ۹ سپتامبر وارد خاک لهستان شدند، مشخص نیست و معلوم نیست که آیا این ورود، عمدی بوده یا بهدلیل انحراف مسیر رخ داده است.
مقامات لهستان اعلام کردهاند که ۱۹ مورد نقض حریم هوایی شناسایی شده و ۴ پهپاد در شرق این کشور سرنگون شدهاند.
گرینکویچ گفت: «نمیتوانم با اطمینان بگویم که ۱۰ پهپاد بوده یا ۲۰؛ باید جزئیات فنی را بررسی و با خلبانها گفتوگو کنیم و اطلاعات دقیقتری به دست آوریم. این واقعه به ما کمک میکند که در آینده، برای مدیریت چنین تجاوزات محدودی، آمادهتر باشیم.»
سیگنال دیپلماتیک: «این حمله تصادفی نبود»
رادک سیکورسکی، وزیر خارجه لهستان، در روز ۱۱ سپتامبر (۲۱ شهریور) گفت که عبور یکی دو پهپاد ممکن است ناشی از نقص فنی بوده باشد، اما عبور ۱۹ پهپاد از حریم هوایی لهستان، «از حدود تصادف فراتر میرود و قابل تصور نیست که غیرعمدی بوده باشد.»
وزرای خارجه اوکراین، لهستان و لیتوانی در بیانیهای مشترک، این حمله را «عامدانه و هماهنگشده» خواندند و آن را «اقدامی تحریکآمیز و بیسابقه» دانستند که به تنشهای منطقهای دامن زده است.
در این بیانیه آمده است: «اقدامات روسیه و همراهی بلاروس با استفاده از حریم هواییاش، تهدیدی مستقیم علیه امنیت همه کشورهای منطقه است.»
سه کشور عضو مثلث لوبلین (اوکراین، لهستان و لیتوانی) همچنین از ناتو خواستند: «فوراً از سامانههای پدافند هوایی اوکراین پشتیبانی کرده و از تلاشهای لهستان و لیتوانی برای تقویت مرزهای شرقی ناتو و اتحادیه اروپا حمایت کند.»
در حالیکه مسکو مدعی شد هدفی در لهستان نداشته، بلاروس متحد روسیه اعلام کرد که برخی از پهپادها به دلیل اختلالات ناشی از جنگ الکترونیکی، مسیر خود را گم کرده و وارد حریم هوایی این کشور شدند.
پاول موراویکو، رئیس ستاد کل بلاروس گفت: «برخی از پهپادهایی که مسیر خود را گم کرده بودند، توسط پدافند هوایی ما سرنگون شدند.»
مکرون: تسلیم نخواهیم شد
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه اعلام کرد که در واکنش به این حادثه، سه فروند جنگنده رافال برای کمک به حفاظت از حریم هوایی لهستان و تقویت جناح شرقی ناتو اعزام خواهد شد.
مکرون در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «امنیت قاره اروپا، اولویت اصلی ماست. در برابر افزایش تهدیدات روسیه عقبنشینی نخواهیم کرد.»
همچنین فریدریش مرتس صدراعظم آلمان و کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا با مکرون درباره این رویداد گفتوگو کردند. دفتر استارمر اعلام کرد: «روسیه در حال تشدید اقدامات تجاوزکارانهاش است و این بخشی از یک کارزار گستردهتر برای تهدید امنیت منطقهای است.»
آلمان نیز اعلام کرد که گشتهای هوایی بر فراز لهستان را گسترش خواهد داد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در ابتدا در شبکه اجتماعی خود «تروث سوشال» نوشت: «ماجرا چیست که روسیه با پهپاد وارد حریم لهستان میشود؟ دوباره شروع شد!» اما فردای آن روز، در پاسخ به پرسش خبرنگاران گفت: «شاید اشتباه بوده باشد.»
این اظهارنظر با واکنش شدید لهستان مواجه شد. دونالد توسک، نخستوزیر لهستان در ایکس نوشت: «ما هم دوست داشتیم که این حمله یک اشتباه باشد. اما نبود و ما این را خوب میدانیم.»
این حادثه جدید، زنگ خطر جدی برای ناتو در مواجهه با تهدیدهای ترکیبی از جمله حملات پهپادی، جنگ سایبری و تبلیغات اطلاعاتی روسیه است. بسیاری از تحلیلگران این حمله را تلاشی از سوی کرملین برای آزمودن واکنش ناتو ارزیابی میکنند.
ناتو عملیات «نگهبان شرقی» را برای پر کردن خلأهای دفاعی در کشورهای مرزی مانند لهستان، رومانی و کشورهای بالتیک آغاز کرده است.
در پی درخواست لهستان، شورای امنیت سازمان ملل جلسهای اضطراری را در تاریخ ۱۲ سپتامبر برای بررسی این تجاوز پهپادی برگزار میکند.
وزارت خارجه روسیه در بیانیهای مدعی شد: «برد پهپادهایی که به تأسیسات دفاعی اوکراین حمله کردند، کمتر از ۷۰۰ کیلومتر بوده و توانایی ورود به لهستان را نداشتهاند. این ادعاها افسانهسازیهایی است که ورشو برای تشدید بحران اوکراین مطرح میکند.»
