یک مطالعه جدید نشان داده که دورکاری نسبت به کار حضوری با فشار روانی بیشتر و انزوای اجتماعی شدیدتر ارتباط دارد.
میلیونها نفر در سراسر جهان میز آشپزخانه را به رفتوآمدهای روزانه ترجیح دادهاند و شاید بدون آنکه متوجه باشند، به سلامت روان خود آسیب میرسانند.
یک مطالعه فراگیر ۱۳ ساله در آمریکا نشان داد افرادی که امکان دورکاری دارند، زمان بیشتری را در تنهایی سپری میکنند، متحمل فشار روانی بیشتری میشوند و بیش از افرادی که کار حضوری دارند، با مشکلات سلامت روان دستوپنجه نرم میکنند.
نویسندگان گفتند: «مطالعات بسیاری حاکی از آن هستند که خیلیها ترجیح میدهند دورکاری کنند، اما یافتههای ما نشان میدهند که این افراد احتمالاً از خطرات دورکاری برای سلامت روان خبر ندارند؛ تبعاتی که ممکن است بهمرور زمان بروز پیدا کنند.»
این مطالعه که در نشریه علوم انتشار یافته است، دادههای پنج پیمایش بزرگ ملی را بررسی کرده که ۵۸۸ هزار آمریکایی در فاصله سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ در آنها شرکت داشتند. دوران اوج کرونا- یعنی سال ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱- از این مطالعه حذف شده است. از اینرو، یافتههای بهدستآمده مختص دوران کرونا نیستند و از یک تغییر ساختاری بلندمدت حکایت دارند.
انزوا تبعات منفی دارد
پژوهشگران وضعیت روانی افراد را در مشاغل قابل دورکاری مانند مهندسی نرمافزار و بازاریابی با مشاغل غیرقابل دورکاری مانند پرستاری و مهندسی مکانیک که نیاز به حضور فیزیکی دارند، مقایسه کردند.
بررسیها نشان داد افرادی که دورکار هستند، تقریباً دوبرابر بیشتر از دیگران با افزایش فشار روانی مواجه میشوند.
وقتی همهگیری کرونا آغاز شد، این افراد هرروز حدود یک ساعت بیشتر تنها بودند، پس از اتمام ساعات کاری خود ارتباط کمتری با دیگران برقرار کردند و روزهای بیشتری را در تنهایی و انزوا پشت سر گذاشتند.
احتمال اینکه این افراد کل روزشان را بدون ارتباط حضوری سپری کنند، با افزایش ۷ درصدی به ۸۳ درصد رسید.
نویسندگان افزودند: «انزوا بهویژه اثرگذار است. شواهد نشان میدهند حتی کوتاهترین ارتباطات اجتماعی هم به بهبود سلامت روان کمک میکنند. از اینرو، تأثیر انزوا اغلب بیشتر از حد انتظار است.»
دکتر الکس دیمیتریو، روانپزشک و متخصص طب خواب و بنیانگذار کلینیک روانپزشکی و خواب منلو پارک، به اپک تایمز گفت: «افرادی که بهطور طبیعی بهدلیل درونگرایی، اضطراب یا شخصیت خود منزوی میشوند، ممکن است دورکاری را راحتتر تلقی کنند. اما دورکاری برای این افراد لزوماً بهترین گزینه ممکن نیست.»
از این گذشته، این افراد بیش از دیگران احساس میکنند بیارزش هستند و بیشتر با ناامیدی، اضطراب و غم مواجه میشوند و بهمراتب بیشتر با مراکز سلامت روان یا داروهای اضطراب و افسردگی سروکار پیدا میکنند. پژوهشگران میگویند حدود یکسوم از افزایش مشکلات سلامت روان در دوران قبل از همهگیری به دورکاری مربوط میشود.
کارمندانی که بیشتر در معرض آسیب هستند
صنم حافظ، عصبروانشناس و مدیر مرکز «شناخت ذهن» در نیویورک، چهار گروه را بهعنوان گروههای آسیبپذیر معرفی کرده است.
- افرادی که تنها زندگی میکنند یا از حمایت اجتماعی کافی برخوردار نیستند
- کارکنان کمسن و سال و افرادی که تازه وارد بازار کار شدهاند و از راهنمایی و روابط کاری مناسب برخوردار نیستند
- افرادی که با اضطراب و افسردگی دستوپنجه نرم میکنند یا به تعامل اجتماعی نیاز مبرم دارند
- افرادی که نمیتوانند کار و زندگی شخصی خود را از هم تفکیک کنند
حافظ، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «این افراد هیچوقت اهل معاشرت نبودهاند. از اینرو، حضور در محل کار میتواند برایشان مفید باشد؛ زیرا در احاطه همکاران قرار میگیرند و دوست پیدا میکنند.»
از افزایش انزوا که بگذریم، دورکاری باعث میشود که تفکیک زندگی شخصی و کاری دشوارتر شود؛ زیرا مرز فیزیکی و ظاهری ایندو را از میان برمیدارد. اگر خانه محل کارتان باشد، مرز بین «زمان کار» و «زمان استراحت» کمرنگ میشود.
به این ترتیب، مغز نمیتواند از فاز کار خارج شود. فقدان زمان رفتوآمد به این مشکل دامن میزند، زیرا دیگر وقتی برای فاصلهگرفتن از فضای کار وجود ندارد.
از این گذشته، اینکه دائماً با وسایل کار مانند لپتاپ یا پروندهها مواجه باشید، ذهن را در زمان استراحت درگیر نگهمیدارد و اجازه نمیدهد به لحاظ ذهنی از فضای کار فاصله بگیرید.
راهکارهای عملی برای دورکارها
افرادی که دورکاری میکنند، میتوانند از راهکارهای عملی برای کاهش خطرات احتمالی سلامت روان استفاده کنند.
دیمیتریو توصیه میکند که دستکم هفتهای یک یا دو مرتبه از خانه بیرون بروید و بین کار و زندگی شخصیتان فاصله بیاندازید.
او گفت: «از خانه بیرون بروید و بین کار و استراحت فاصله بیاندازید. دوران همهگیری باعث کمرنگشدن مرز بین کار و زندگی شخصی شد. افراد همزمان در جلسات آنلاین حضور داشتند و کارهای خانه را انجام میدادند و در هیچکدام حضور ذهن کافی نداشتند. همه احساس گناه میکردند که در هیچ کاری موفق نبودهاند.»
دیمیتریو میگوید راهحل این است که بین کار و زندگی شخصیتان مرزبندی کنید تا زمان فراغت تحت تأثیر کارتان قرار نگیرد. در حین کار باید از حواسپرتی دوری کنید و بین ساعت کار و استراحتتان در فضای باز ورزش کنید.
مرزبندی و نظم و انضباط شخصی میتواند سطح استرس را به حداقل برساند، از فرسودگی شغلی جلوگیری کرده و انرژی لازم برای معاشرت با دیگران را افزایش دهد.
«داشتن مرزبندی و نظم و انضباط شخصی باعث میشود که دورکاری آسانتر شود.»
