رویترز گزارش داد عرضه نفت خام ایران به چین در هفتههای اخیر کاهش یافته و همزمان قیمت محمولههای ایرانی افزایش پیدا کرده است؛ تحولی که در پی تشدید محدودیتهای ناشی از محاصره آمریکا و افزایش احتمال اعمال تحریمهای تازه علیه تهران رخ داده است.
براساس این گزارش، منابع تجاری میگویند پیشنهادهای فروش نفت ایران برای تحویل به چین در ماههای سپتامبر و اکتبر نسبت به محمولههای ژوئیه و اوت کاهش یافته است. بخش قابلتوجهی از نفت ایران که پیشتر در نفتکشها و ذخایر شناور نگهداری میشد نیز فروخته شده است.
آمریکا در ۱۳ ژوئیه، پس از شکست توافق برای توقف جنگ، محاصره کشتیرانی و بنادر ایران را دوباره برقرار کرد. هدف واشنگتن از این اقدام محدود کردن فروش نفت ایران، بهعنوان یکی از اصلیترین منابع درآمد ارزی جمهوری اسلامی عنوان شده است.
براساس دادههای شرکت ردیابی کشتی «کپلر» صادرات نفت ایران از اواسط ژوئیه کاهش یافته و از آن زمان عبور قابل مشاهدهای از نفتکشهای غولپیکر حامل نفت خام ایران از تنگه هرمز ثبت نشده است. با این حال، برخی کشتیها سامانههای موقعیتیابی خود را خاموش میکنند و ردیابی آنها دشوار است.
رویترز نوشت کاهش عرضه نفت ایران میتواند پالایشگاههای مستقل استان شاندونگ چین را تحت فشار قرار دهد. این پالایشگاهها که حدود یکپنجم ظرفیت پالایش چین را در اختیار دارند، از خریداران عمده نفت تحریمشده ایران و روسیه به شمار میروند.
سه منبع تجاری گفتهاند برخی محمولههای نفت ایران که معمولا با تخفیف فروخته میشوند، اکنون با قیمتی بالاتر از معاملات آتی نفت برنت عرضه شدهاند. یکی از منابع از اختلاف قیمت حدود ۲ دلار بالاتر از برنت برای هر بشکه خبر داده است. این در حالی است که نفت سبک ایران در اوایل هفته با حدود ۳ دلار تخفیف عرضه میشد.
دادههای کپلر همچنین نشان میدهد ذخایر شناور نفت خام ایران در خارج از محدوده محاصره آمریکا از حدود ۱۰۵ میلیون بشکه به ۸۰ میلیون بشکه کاهش یافته است. دو منبع تجاری نیز برآورد کردهاند تنها حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت ایران در آبهای آسیا باقی مانده که تقریباً نصف میزان معمول است.
به نوشته رویترز همزمان پالایشگاههای مستقل چین به دنبال منابع جایگزین هستند. یکی از این پالایشگاهها نفت خام «لاپا» برزیل خریداری کرده و شماری دیگر خرید نفت «بصره» عراق را بررسی کردهاند.
واردات نفت ایران به چین نیز کاهش محسوسی داشته است. براساس دادههای اولیه کپلر، این رقم در ژوئن به ۷۸۵ هزار بشکه در روز رسید؛ پایینترین میزان از فوریه ۲۰۲۳. واردات در ژوئیه حدود ۸۲۳ هزار بشکه در روز برآورد شده، اما در ماه اوت تاکنون به ۵۳۴ هزار بشکه در روز کاهش یافته است. چین سال گذشته بهطور متوسط روزانه ۱.۴ میلیون بشکه نفت ایران خریداری کرده بود.
چین که بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران از مسیر دریا را خریداری میکند، با تحریمهای یکجانبه آمریکا مخالفت کرده و وزارت خارجه این کشور گفته است که تحریمها راهحل مناقشه نیستند.
