جنگ ایران، دیدارهای دیپلماتیک مهم و اصلاحات سازمان ملل از موضوعات اصلی نشست امسال هستند؛ نشستی که رهبران جهان را در نیویورک گرد هم میآورد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۲۲ سپتامبر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک سخنرانی خواهد کرد. در شرایطی که جنگ با جمهوری اسلامی و بیثباتی منطقهای همچنان بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است، سخنان ترامپ با دقت از سوی رهبران جهان دنبال خواهد شد.
در ادامه، برخی موضوعات را که باید در نشست امسال دنبال کرد، مرور میکنیم.
توجهها به هیئت جمهوری اسلامی
همزمان با برگزاری هفته سطح بالای سازمان ملل از ۲۲ تا ۲۹ سپتامبر، جنگ ایران یکی از موضوعات اصلی دستور کار خواهد بود.
تنشها در آخر هفته افزایش یافت. گروه تروریستی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به فرودگاه بینالمللی ریاض، پایتخت عربستان سعودی، حمله کرد.
مقامهای ارشد آمریکایی در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کردند که جمهوری اسلامی یکی از موضوعات اصلی مذاکرات در مجمع عمومی سازمان ملل خواهد بود.
با وجود تنشها، آمریکا برای هیئت جمهوری اسلامی به ریاست مسعود پزشکیان و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، روادید صادر کرده است تا آنها بتوانند برای شرکت در نشست وارد نیویورک شوند.
یک مقام کاخ سفید به اپک تایمز گفت ترامپ برنامهای برای دیدار با هیئت جمهوری اسلامی در جریان مجمع عمومی ندارد.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفت ترامپ در سخنرانی اصلی خود بر موضع آمریکا درباره برنامه هستهای تهران تأکید خواهد کرد.
او گفت رئیسجمهور بر «اهمیت اطمینان از اینکه جمهوری اسلامی ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند» تأکید خواهد کرد. به گفته والتز، این خواسته آمریکا و شورای امنیت سازمان ملل است.
دولت آمریکا همچنین محدودیتهایی برای رفتوآمد هیئت جمهوری اسلامی در نیویورک وضع کرده و خرید برخی کالاها را برای اعضای آن ممنوع کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پیشتر گفت: «هیئت مشمول محدودیتهای رفتوآمد خواهد بود و براساس سیاست ما، خرید کالاهای لوکس و برخی کالاهای دیگر نیز برای آنها ممنوع خواهد بود.»
دیدار ترامپ با رئیسجمهور موقت ونزوئلا
ترامپ قرار است ۲۲ سپتامبر در حاشیه نشست با دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، دیدار کند.
رودریگز نمایندگی ونزوئلا را در مجمع عمومی سازمان ملل در منهتن بر عهده خواهد داشت. محل برگزاری نشست حدود ۱۶ کیلومتر با بازداشتگاه متروپولیتن در بروکلین فاصله دارد؛ جایی که نیکلاس مادورو، رهبر سابق ونزوئلا، در آن نگهداری میشود.
این نخستین دیدار ترامپ و رودریگز از زمانی خواهد بود که نیروهای آمریکایی در ژانویه مادورو را در کاراکاس بازداشت کردند. او سپس برای رسیدگی به اتهامات فدرال مربوط به قاچاق مواد مخدر و اتهامات مرتبط به آمریکا منتقل شد.
ترامپ قرار است در جریان یک مراسم پذیرایی با رودریگز گفتوگو کند.
والتز گفت: «رئیسجمهور میزبان مراسم پذیرایی رهبران مجمع عمومی سازمان ملل خواهد بود. او در آنجا دیداری کوتاه با رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، خواهد داشت.»
او جزئیاتی درباره موضوعات این گفتوگو ارائه نکرد.
برنامه فشرده دیدارهای دوجانبه ترامپ
ترامپ در نیویورک برنامه دیپلماتیک فشردهای خواهد داشت.
او در حاشیه مجمع عمومی با امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، و سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، دیدار خواهد کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، نیز ۲۰ سپتامبر اعلام کرد که این هفته با ترامپ دیدار میکند.
زلنسکی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «توافق کردیم در نیویورک دیدار کنیم و این دیدار میتواند تغییرات زیادی ایجاد کند.»
مقامهای ارشد آمریکایی گفتند ترامپ با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار نخواهد کرد.
یکی از مقامها گفت حضور نتانیاهو در نیویورک بسیار محدود خواهد بود، زیرا اسرائیل در میانه فصل انتخابات قرار دارد. نتانیاهو پس از خروج ترامپ از نیویورک وارد این شهر خواهد شد و قرار است ۲۴ سپتامبر سخنرانی کند.
آمریکا همچنین مانند سال گذشته از صدور روادید برای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، و هیئت همراه او برای شرکت در مجمع عمومی خودداری کرده است.
ترامپ روز ۲۲ سپتامبر در نشستی چندجانبه با رهبران شورای همکاری خلیج فارس نیز شرکت خواهد کرد.
این شورا شامل بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی است. به گفته مقامهای ارشد آمریکایی، تعیین گامهای بعدی در قبال جمهوری اسلامی محور اصلی این نشست خواهد بود.
یکی از مقامها گفت: «رئیسجمهور واقعاً برای شنیدن دیدگاهها و نگرانیهای آنها ارزش قائل است.»
آمریکا به دنبال اصلاحات گسترده در سازمان ملل
ترامپ از منتقدان صریح سازمان ملل بوده و کارآمدی این نهاد در حل مناقشات بینالمللی را زیر سؤال برده است.
او پس از آغاز دوره ریاستجمهوری خود دستور خروج آمریکا از چندین نهاد سازمان ملل یا کاهش کمک مالی به آنها را صادر کرد.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت: «ما موفق شدیم نخستین کاهش بودجه سازمان ملل در تمام تاریخ ۸۰ ساله آن را رقم بزنیم و بهشدت به این موضوع افتخار میکنیم.»
به گفته این مقام، بیش از یک میلیارد دلار از بودجه کاسته شده است.
در چارچوب این اصلاحات، سه هزار نفر از کارکنان مقر سازمان ملل نیز کاهش یافتهاند. همچنین بیش از ۲۵ درصد از نیروهای حافظ صلح در سراسر جهان به کشورهایشان بازگردانده شدهاند.
والتز گفت دولت آمریکا برای این برنامه از عبارت «مونگا» استفاده میکند که مخفف شعار «سازمان ملل را دوباره بزرگ کنیم» است.
او گفت: «ما با همکاری یکدیگر تلاش کردهایم نام آن را به مونگا تغییر دهیم؛ یعنی سازمان ملل را دوباره بزرگ کنیم. این مأموریتی است که رئیسجمهور تعیین کرده است.»
سازمان ملل بار دیگر به اپک تایمز مجوز خبری نداد
سازمان ملل مانند سالهای گذشته از صدور مجوز مطبوعاتی برای چند خبرنگار اپک تایمز و رسانه همکار آن، انتیدی، خودداری کرده است.
تداوم این وضعیت طی دو دهه گذشته نگرانیهایی را درباره احتمال نفوذ حزب کمونیست چین ایجاد کرده است.
واحد اعتباربخشی و ارتباط با رسانههای سازمان ملل در یک ایمیل، درخواست مجوز برای پوشش رویدادهای این هفته مجمع عمومی در نیویورک را رد کرد.
در این ایمیل دلیل رد درخواست چنین عنوان شده است: «این سازمان شرایط لازم برای دریافت مجوز رسانهای را ندارد.»
اپک تایمز در سال ۲۰۰۰ به دست گروهی از چینیتباران آمریکایی و در واکنش به سانسور و نقض حقوق بشر در چین تأسیس شد. این رسانه اکنون به ۲۲ زبان در ۳۵ کشور فعالیت میکند.
در سال ۲۰۲۲، شی جینپینگ، رهبر حزب کمونیست چین، به نهادهای امنیتی این کشور دستور داد اقدامات علیه اپک تایمز و انتیدی را تشدید کنند. این اقدامات بخشی از کارزار گستردهتر سرکوب فرامرزی عنوان شده است.
مقامهای چین نیز سالهاست برای ایجاد محدودیت در فعالیتهای خبری اپک تایمز در سازمان ملل فشار وارد کردهاند.
