پکن استقبال رسمی از شی جین‌پینگ را نشانه‌ای از احترام به رهبری او و جایگاه جهانی چین معرفی کرد، اما به اختلافات سیاسی، انتقادها درباره وضعیت حقوق بشر و اعتراضات اشاره‌ای نکرد.
زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ماه گذشته از شی جین‌پینگ، رهبر چین، در واشنگتن استقبال کرد، مراسم استقبال با صحنه‌های چشمگیری همراه بود؛ از خوشامدگویی ترامپ و ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، به شی و همسرش پنگ لی‌یوان در فرودگاه گرفته تا فرش قرمز در میان صف نیروهای گارد تشریفات، شلیک ۲۱ گلوله توپ به نشانه احترام و پرواز هواپیماهای نظامی بر فراز محل برگزاری مراسم. روز بعد نیز ترامپ مراسم رسمی استقبال در کاخ سفید را برگزار کرد و میزبان ضیافت شام دولتی بود.
رسانه‌های دولتی چین به‌سرعت تلاش کردند به این تشریفات معنای سیاسی گسترده‌تری بدهند. رسانه‌هایی از جمله خبرگزاری شین‌هوا، روزنامه مردم، تلویزیون مرکزی چین و گلوبال تایمز، این مراسم باشکوه را نشانه‌ای از جایگاه شخصی شی، موقعیت چین به‌عنوان یک قدرت بزرگ و نقش فزاینده پکن در شکل‌دهی به تحولات جهانی معرفی کردند.
درحالی‌که رسانه‌های آمریکایی عموماً در کنار پوشش تشریفات این نشست، به تنش‌های ژئوپلیتیکی حل‌نشده، تظاهرات علیه شی و انتقادهای حقوق بشری نیز پرداختند، رسانه‌های چینی در گزارش‌های خود از ورود شی، بر احترام و تشریفات رسمی اختصاص‌یافته به او تمرکز کردند.
این رسانه‌ها همچنین پیام شی را برجسته کردند که براساس آن، «احیای عظمت ملی» چین و برنامه ترامپ با شعار «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» می‌توانند هم‌زمان پیش بروند. با وجود آنکه گزارش‌ها به حضور جمعیت‌های استقبال‌کننده اشاره داشتند، هیچ اشاره‌ای به اعتراضات علیه شی یا انتقادهای حقوق بشری نکردند.
عبارت «بالاترین سطح تشریفات رسمی» به یکی از محورهای اصلی روایت پکن از این سفر تبدیل شد.
روزنامه مردم در گزارشی که پس از بازگشت شی منتشر کرد، به نقل از وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، نوشت که آمریکا در این سفر بالاترین سطح احترام و تشریفات را به رهبر چین اختصاص داده است.
وانگ مراسم استقبال در فرودگاه را نشانه احترام واشنگتن به شی و به رسمیت شناختن اهمیت روابط آمریکا و چین دانست. به گفته او، مراسم روز بعد در کاخ سفید که با پرواز نمایشی هواپیماهای نظامی همراه بود، این پیام را بیش از پیش تقویت کرد.
بااین‌حال، شن ژو، کارشناس نظامی و از نویسندگان اپک تایمز، در یادداشتی برای نسخه چینی‌زبان این رسانه، تفسیر متفاوتی از پرواز هواپیماهای نظامی ارائه کرد.
او این نمایش را نمونه‌ای کلاسیک از قدرت‌نمایی نظامی با هدف ایجاد ارعاب توصیف کرد و استدلال کرد که معرفی آن از سوی رسانه‌های دولتی چین به‌عنوان نشانه استقبال در سطح عالی، چیزی بیش از تلاشی برای حفظ وجهه نبود.
تلویزیون مرکزی چین نیز در پوشش ورود شی به پایگاه مشترک اندروز، بر استثنایی بودن مراسم استقبال تأکید کرد و آن را رویدادی توصیف کرد که توجه جهانیان را به خود جلب کرده است.
بااین‌حال، این تصویر خوش‌بینانه با واقعیت‌های موجود در واشنگتن تفاوت آشکاری داشت.
از زمان ورود شی در ۲۳ سپتامبر تا خروج او در ۲۵ سپتامبر، صدها نفر از هنگ‌کنگی‌ها، تبتی‌ها، اویغورها، فعالان دموکراسی‌خواه و تمرین‌کنندگان فالون گونگ در تجمع‌هایی علیه نقض حقوق بشر از سوی پکن شرکت کردند. معترضان همچنین تصاویر زندانیان سیاسی را بر نمای ساختمان‌هایی در مرکز واشنگتن به نمایش گذاشتند.
اگرچه بیشتر تجمع‌ها مسالمت‌آمیز بود، اما در پی رویارویی گروه‌های حامی پکن با معترضان، درگیری‌هایی رخ داد. این درگیری‌ها به چندین مورد حمله فیزیکی منجر شد که مقام‌های مسئول تحقیق درباره آن‌ها را آغاز کردند؛ از جمله ضرب‌وشتم شین چین، از تمرین‌کنندگان فالون گونگ، و درگیری‌های فیزیکی با مشارکت یکی از فعالان طرفدار پکن.
نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا، پس از راهپیمایی معترضان به سوی ساختمان کنگره، در جمع آن‌ها سخنرانی کرد و تأکید کرد که مقام‌های منتخب آمریکا و شی باید نگرانی‌های معترضان را بشنوند.
او گفت گوش دادن به این صداها برای کشوری که مدعی حمایت از حقوق بشر و احترام به کرامت و ارزش هر انسان است، اهمیت دارد.
تبدیل تشریفات دیپلماتیک به نشانه تأیید سیاسی
ترامپ در فرودگاه، شی را «رهبری بزرگ» توصیف کرد و این مناسبت را «لحظه‌ای بزرگ» خواند.
این اظهارات در پوشش خبری رسانه‌های چینی به‌شدت برجسته شد و به‌جای آنکه در چارچوب تشریفات معمول دیپلماتیک تفسیر شود، به‌عنوان تأییدی بی‌قیدوشرط بر رهبری شی بازتاب یافت.
روزنامه مردم به نقل از وانگ یی ادعا کرد که رهبری شی تأثیری عمیق بر جامعه آمریکا گذاشته، جذابیت دیدگاه‌های چین را افزایش داده و نفوذ بین‌المللی این کشور را تقویت کرده است.
بااین‌حال، این روایت از همسویی دو کشور، موضع راهبردی قاطع واشنگتن را نادیده می‌گرفت.
ترامپ در روزهای نزدیک به برگزاری نشست، آشکارا از ادبیات ضدکمونیستی استفاده کرد. او در سخنرانی ۲۲ سپتامبر خود در سازمان ملل متحد اعلام کرد: «کمونیسم هرگز وارد آمریکا نخواهد شد.»
او همچنین در بیانیه‌هایی که از طریق کاخ سفید منتشر شد، تأکید کرد که ایالات متحده «هرگز کشوری کمونیستی نخواهد شد.»
بلافاصله پس از نشست، جیسون اسمیت، نماینده جمهوری‌خواه ایالت میزوری و رئیس کمیته راه‌ها و روش‌های مجلس نمایندگان آمریکا، رویکرد اساسی دولت را بار دیگر مورد تأکید قرار داد و چین را نه صرفاً یک شریک تجاری، بلکه صراحتاً «یک رقیب راهبردی» توصیف کرد.
اقدامات دولت فدرال در دوره نزدیک به این سفر نیز نشان‌دهنده تداوم برخورد ساختاری آمریکا با عملیات مخفیانه پکن بود؛ از جمله بازداشت فردی در چهارم اکتبر به اتهام جاسوسی برای چین و زیر نظر گرفتن خانواده لای چینگ‌ته، رئیس‌جمهور تایوان.
نقش شی جین‌پینگ
یکی دیگر از موضوعات تکرارشونده در رسانه‌های دولتی چین، نقش محوری شی در مدیریت روابط دوجانبه بود.
روزنامه مردم به نقل از وانگ یی، «دیپلماسی سران کشورها» را لنگر ثبات‌بخش روابط دوجانبه توصیف کرد و تعاملات شخصی شی را در مرکز روابط دو کشور قرار داد.
شی در مراسم استقبال در کاخ سفید اعلام کرد که آماده است با ترامپ همکاری کند تا «کشتی عظیم روابط چین و آمریکا را در مسیری باثبات به سوی آینده هدایت کنند.»
این تصویرسازی، دو رهبر را مسئول تعیین مسیر روابط معرفی می‌کرد و شی را شریکی ضروری برای حفظ حرکت این روابط در مسیر درست نشان می‌داد.
رسانه‌های دولتی چین این موضوع را به‌گونه‌ای بازتاب دادند که گویی حفظ ثبات روابط دو کشور به رهبری شخصی شی و توانایی او در همکاری با ترامپ وابسته است.
این نوع روایت‌پردازی بازتاب‌دهنده راهبردی شناخته‌شده در رسانه‌های دولتی چین است؛ راهبردی که براساس آن، تشریفات معمول دیپلماتیک به شواهدی تصویری از اعتبار ملی و مشروعیت رهبری تبدیل می‌شوند تا برای مخاطبان داخلی به نمایش گذاشته شوند.
