بر اساس یک گزارش جدید، رژیم چین شبکهای جهانی از سازمانهای مرتبط با سیستم «جبهه متحد» خود ایجاد کرده که از آن برای پیشبرد دستورکارش در خارج از کشور استفاده میکند؛ از جمله دستکم ۵۷۵ گروه در کانادا.
حزب کمونیست چین شبکهای متشکل از بیش از ۲ هزار سازمان برونمرزی در کانادا، ایالات متحده، بریتانیا و آلمان ایجاد کرده است. این مطلب در گزارشی که ۱۱ فوریه از سوی اندیشکده آمریکایی «بنیاد جیمزتاون» منتشر شد، آمده است.
این گزارش با عنوان «بسیج مردم: ترسیم نقشه فعالیتهای برونمرزی جبهه متحد در کشورهای دموکراتیک» به قلم شریل یو، کارشناس مسائل چین و پژوهشگر بنیاد جیمزتاون، نوشته شده است. یو یافتههای این گزارش را در یک نشست خبری در تاریخ ۱۱ فوریه در پارلمان هیل که توسط بنیاد جیمزتاون و مؤسسه مکدونالد–لوریه برگزار شد، اعلام کرد.
یو گفت حزب کمونیست چین از طریق «اداره کار جبهه متحد» در پی تأثیرگذاری بر جوامع دموکراتیک است؛ نهادی که او آن را «سلاح حزب برای گسترش کنترل و نفوذ بدون استفاده از زور» توصیف کرد.
او افزود: «حزب از این سیستم برای شکلدادن به محیطهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بهگونهای استفاده میکند که در راستای هدف حزب باشد؛ هدفی که تبدیلشدن به قدرت مسلط جهانی و پیشبرد ادعاهایی مانند الحاق تایوان را شامل میشود.»
به گفته یو، کانادا پس از ایالات متحده، دومین شبکه بزرگ سازمانهای مرتبط با اداره کار جبهه متحد چین را دارد؛ اما از نظر تراکم، بالاترین میزان را دارد، با دستکم ۵۷۵ گروه برای جمعیتی حدود ۴۰ میلیون نفر.
یو گفت: «این عدد نشان میدهد شبکه تا چه اندازه گسترده و ریشهدار شده است؛ اما در عین حال، احتمالاً تنها سطح ماجرا را نشان میدهد.» او افزود بخش زیادی از فعالیتهای جبهه متحد از طریق «ارتباطات غیررسمی، مانند روابط شخصی، دعوت به سفر چین، اعطای عناوین افتخاری و دسترسیهای ویژه» انجام میشود.
او همچنین گفت کانادا برای حزب کمونیست چین اهمیت دارد؛ زیرا دارای «نهادهای قدرتمند، جامعه مدنی پویا و جوامع بزرگ مهاجر» است.
سازمان اطلاعات امنیتی کانادا پیشتر اعلام کرده بود پکن بهدلیل عضویت کانادا در گروههای کلیدی بینالمللی مانند گروه هفت، ناتو و ائتلاف اطلاعاتی «پنج چشم» (فایو آیز)، در پی نفوذ در این کشور است. بر اساس این ارزیابی، چین با تأثیرگذاری بر کانادا میکوشد این گروهها را که آنها را مانعی در مسیر اهداف خود میداند، تضعیف کند.
گزارش نهایی کمیسیون مداخله خارجی کانادا که در ژانویه ۲۰۲۵ منتشر شد، اعلام کرد اداره کار جبهه متحد «مسئول جمعآوری اطلاعات و انجام مداخله خارجی است؛ از جمله از طریق تأثیرگذاری بر اعضای جوامع مهاجر چینی در کشورهای دیگر.»
کریستوفر کوتس، سپهبد پیشین نیروی هوایی سلطنتی کانادا، نیز در این نشست خبری سخنرانی کرد و گفت عملیات جبهه متحد «اغلب به اشتباه درک میشود؛ زیرا شبیه جاسوسی سنتی نیست.» کوتس که مدیر سیاست خارجی، دفاع ملی و امنیت ملی مؤسسه مکدونالد–لوریه نیز هست، گفت اقدامات جبهه متحد عمدتاً درباره سرقت اسرار نیست؛ بلکه هدف آن شکلدادن به محیطها بهگونهای است که «مقاومت در برابر منافع پکن پیش از آنکه حتی آشکار شود، خنثی گردد.»
یو تأکید کرد بیشتر فعالیتهای جبهه متحد غیرقانونی نیست و در مواردی شامل همراهی افرادی با پیوندهای قوی با جبهه متحد در سفرهای نخستوزیران کانادا به چین و مشارکت در مشورتهای سیاستی پیش از این سفرها بوده است؛ موضوعی که از نظر فنی قانونی است و شبیه تعاملات عادی به نظر میرسد.
سازمانهای مرتبط با جبهه متحد در کانادا
این گزارش میگوید اگرچه بسیاری از سازمانهای مرتبط با اداره کار جبهه متحد در ابتدا بهعنوان انجمنهای «عادی» اجتماعی، فرهنگی یا حرفهای فعالیت میکردند، اما تعامل تدریجی با این نهاد وابسته به حزب کمونیست چین باعث شده در طول زمان با روایتها و اولویتهای پکن همسو شوند.
بر اساس این گزارش، فعالیت این سازمانها از تأثیرگذاری بر سیاست محلی و افکار عمومی گرفته تا تسهیل انتقال فناوری، بسیج منابع در شرایط اضطراری و حتی فراهمکردن زمینه برای سرکوب فرامرزی را در بر میگیرد. در عین حال، همه اعضای این سازمانها لزوماً از نقش آنها در حمایت از حزب کمونیست چین آگاه نیستند.
کوتس گفت این فعالیتها بر زندگی روزمره افراد تأثیر میگذارد و به نمونههایی اشاره کرد؛ از جمله دانشجویان چینی که ممکن است از بیان آزادانه دیدگاههای خود هراس داشته باشند، فعالانی که مورد آزار یا نظارت قرار میگیرند و خانوادههایی که از طریق بستگانشان در خارج از کشور تهدید میشوند.
او افزود: «فعالیتهایی که امروز درباره آنها صحبت میکنیم، نوک یک کوه یخ فرضی نیست؛ بلکه بخشی از الگویی مستند است که سالها روزنامهنگاری تحقیقی، پژوهش دانشگاهی و گزارشهای دولتی آن را تأیید کردهاند.»
کوتس گفت: «پرسش دیگر این نیست که آیا این اتفاق در حال وقوع است یا نه؛ پرسش این است که آیا کانادا آماده است با جدیتی که شواهد ایجاب میکند، واکنش نشان دهد یا خیر.»
بر اساس این گزارش، دستکم ۱۸۲ «سازمان مبتنی بر هویت» در کانادا با اداره کار جبهه متحد ارتباط دارند. این سازمانها شامل انجمنهای زادگاه، گروههای مبتنی بر نژاد، انجمنهایی که بر اساس نام خانوادگی مشترک تشکیل شدهاند و انجمنهای فارغالتحصیلان هستند. تمرکز این گروهها بر ارتباط و تعامل با جوامع چینی محلی است و اغلب جشنهای مناسبتی و رویدادهای مختلف برای گردهمآوردن افراد برگزار میکنند.
پژوهش یو همچنین نشان میدهد دستکم ۷۶ مرکز ترویج فرهنگی و انجمن دوستی در کانادا با جبهه متحد مرتبط هستند؛ رقمی که از ایالات متحده، بریتانیا یا آلمان بیشتر است. این گروهها با هدف ایجاد تصویری مثبت از چین در خارج فعالیت میکنند و عمدتاً خارجیها و نسل دوم و سوم مهاجران چینی را هدف قرار میدهند. آنها رویدادهایی مانند نمایشگاههای هنری، کنسرتها و کلاسهای خوشنویسی برگزار میکنند.
یو همچنین دریافت دستکم ۱۰۹ انجمن تجاری و سازمانهای ترویج بازرگانی مرتبط با جبهه متحد در کانادا فعالیت دارند. هدف این گروهها تقویت پیوندهای اقتصادی و بازگرداندن منابع خارجی به چین است و سفرهایی به چین با مشارکت دولتهای محلی و شرکتها سازماندهی میکنند.
طبق این گزارش، در کانادا دستکم ۲۱ سازمان آموزشی، ۷۶ سازمان دانشجویی، ۴۲ سازمان حرفهای، ۱۸ گروه متمرکز بر احزاب سیاسی و ۵۱ رسانه نیز با جبهه متحد حزب کمونیست چین ارتباط دارند.
گزارش میگوید این سازمانها ویژگیهای مشترکی دارند که نشاندهنده ارتباط آنها با سیستم جبهه متحد چین است؛ از جمله همسویی اهداف و اظهارات رهبرانشان با روایتهای حزب کمونیست چین، برگزاری فعالیتهایی که این روایتها را تقویت میکند، آزار و نظارت بر مخالفان و فعالان چینی و اخلال در رویدادهایی که «بیاعتبارکننده چین» تلقی میشود، و برگزاری نشستهای مشترک یا تبادل نیرو با نهادهای وابسته به جبهه متحد.
این گزارش همچنین میگوید دستکم ۹۶۷ سازمان مرتبط با جبهه متحد در ایالات متحده، دستکم ۴۰۵ سازمان در بریتانیا و دستکم ۳۴۷ سازمان در آلمان فعالیت دارند.
شفافیت
پیتر ماتیس، رئیس بنیاد جیمزتاون، که در نشست خبری ۱۱ فوریه سخنرانی کرد، گفت کانادا با تعامل با این سازمانها به حزب کمونیست چین اجازه میدهد روایت خود را درباره اینکه «چین چیست و چینیبودن به چه معناست» کنترل کند و در واقع «شرایط تعامل تعیینشده از سوی حزب» را میپذیرد.
ماتیس گفت این روند باعث میشود صدای شهروندان کانادایی خاموش شود و پکن بتواند صدای رژیم چین را وارد عرصه سیاست و تصمیمگیری در کانادا کند. او افزود این موضوع در تعاملات با چین در حوزههای تجارت، دیپلماسی، اطلاعات نظامی یا همکاریهای انتظامی نیز صدق میکند.
در این گزارش آمده است که بخش قابلتوجهی از فعالیتهای اداره کار جبهه متحد حزب کمونیست چین «کاملاً آشکار» انجام میشود و همین امر امکان شناسایی و رصد سازمانهای درگیر در این فعالیتها را فراهم میکند.
برای افزایش شفافیت، این گزارش توصیه میکند کانادا باید بهطور فعال اطلاعات را به اشتراک بگذارد، سیاستگذاران و افکار عمومی را درباره این موضوع آموزش دهد، با جوامع مهاجر چینی تعامل داشته باشد و طرحهای ثبت نفوذ خارجی را اجرا کند.
