ژنرال جنی کاریگنان، رئیس ستاد دفاعی کانادا، گفت این کشور ممکن است گزینههای «دفاعی و حمایتی» برای کمک به کشورهای خلیج فارس که هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند بررسی کند.
کاریگنان گفت نیروهای مسلح کانادا پیشنهادهای خود را برای کمک به کشورهای خلیج فارس پیش از نشست متحدان در ۶ مارس به دولت در اتاوا ارائه خواهند کرد.
او در ۵ مارس (۱۴ اسفند) به خبرنگاران گفت: «ما درباره مشارکت مستقیم در عملیات «خشم حماسی» صحبت نمیکنیم؛ اما شرکای ما در خلیج فارس ممکن است به دفاع و حمایت نیاز داشته باشند. در این چارچوب، این نوع گزینههای نظامی است که میتوانیم بررسی کنیم.»
عملیات «خشم حماسی» نامی است که دولت آمریکا برای عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی انتخاب کرده است. اسرائیل و ایالات متحده پس از شکست چندین دور مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران، در ۲۸ فوریه عملیات نظامی مشترکی علیه ایران آغاز کردند. جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، اهدافی در اسرائیل و کشورهای همسایه که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند را هدف قرار داده است.
مشارکت احتمالی
کاریگنان جزئیاتی درباره نوع کمک احتمالی نیروهای مسلح کانادا ارائه نکرد؛ اما اظهارات او پس از سخنان مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، مطرح شد که در ۴ مارس گفته بود اتاوا «به طور قطعی» احتمال مشارکت نظامی در این درگیری را رد نمیکند.
کارنی که در کانبرا، استرالیا (۵ مارس به وقت استرالیا) با خبرنگاران صحبت میکرد، مشارکت نظامی را «یک فرضیه اساسی» توصیف کرد.
او گفت: «شما درباره یک فرضیه اساسی در مورد درگیریای میپرسید که میتواند بسیار گسترده شود. هیچگاه نمیتوان مشارکت را به طور کامل رد کرد. ما زمانی که منطقی باشد در کنار متحدان خود خواهیم ایستاد.»
ژنرال استیو بواوین از فرماندهی عملیات مشترک کانادا نیز گفت در حال حاضر کمی بیش از ۲۰۰ نظامی کانادایی در خاورمیانه حضور دارند؛ اما در عملیات «خشم حماسی» مشارکت ندارند.
او در ۵ مارس به رسانهها گفت: «تمرکز ما بر حفاظت از نیروهای خود بوده است؛ یعنی پراکنده کردن نیروها و استقرار آنها در مکانهایی که سطح امنیت قابل قبول باشد. در برخی موارد آنها را به کشور دیگری در منطقه منتقل کردهایم و در مواردی نیز آنها را به کانادا بازگرداندهایم.»
او افزود: «در مورد عملیات «خشم حماسی»، ما در برنامهریزی آن مشارکت نداشتهایم و در حال حاضر نیز در آن دخالتی نداریم.»
دولت کانادا همچنین در ۵ مارس اعلام کرد نیروهای کانادایی که در قالب برنامههای تبادل با ارتش آمریکا در خاورمیانه خدمت میکنند در محل مأموریت خود باقی میمانند؛ اما «وظایف دیگری» به آنها داده شده که شامل مشارکت در عملیات نظامی علیه ایران نمیشود.
بحث سیاسی در کانادا
حزب محافظهکار کانادا میگوید اگر دولت قصد داشته باشد در درگیری با جمهوری اسلامی ایران مشارکت نظامی داشته باشد، این موضوع باید ابتدا در مجلس عوام مورد بحث قرار گیرد.
مایکل چونگ، نماینده محافظهکار و منتقد سیاست خارجی دولت، در ۵ مارس در شبکههای اجتماعی نوشت: «محافظهکاران خواستار برگزاری بحث پارلمانی پیش از هرگونه اعزام نیروهای نظامی کانادا در جنگ جاری با ایران هستند؛ آن هم پس از آنکه مارک کارنی، نخستوزیر، گفت چنین اعزامی ممکن است.»
چونگ افزود کارنی از آغاز جنگ چندین بار درباره موضع دولت خود در قبال این درگیری مواضع متناقضی بیان کرده است.
کارنی در ابتدا در ۲۸ فوریه از اقدام آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به توانایی هستهای حمایت کرد؛ اما چند روز بعد در ۴ مارس گفت حمایت دولت او از حملات آمریکا و اسرائیل «با تأسف» بوده است؛ زیرا ایالات متحده و اسرائیل برای این اقدام مجوزی بر اساس حقوق بینالملل دریافت نکردهاند و این «نمونه دیگری از شکست نظم بینالمللی» است.
کارنی از همه طرفهای درگیر خواست به قواعد بینالمللی درگیری پایبند باشند و گفت تمرکز کانادا بر کاهش تنشها است.
حزب نیودموکرات با این جنگ مخالف است و حزب بلوک کبکوا نیز گفته است این حمله مطابق با حقوق بینالملل انجام نشده است.
اروپا
مارک روته، دبیرکل ناتو، در ۵ مارس گفت این ائتلاف قصد ندارد بند دفاع جمعی خود را فعال کند؛ حتی پس از آنکه یک موشک بالستیک جمهوری اسلامی که به سمت ترکیه در حرکت بود سرنگون شد.
با این حال، ایتالیا اعلام کرده است برای حفاظت از امنیت انرژی و شهروندان خود قصد دارد سامانههای پدافند هوایی به کشورهای خلیج فارس ارسال کند.
ایتالیا، اسپانیا، فرانسه و هلند نیز اعلام کردهاند پس از حمله پهپادی به یک پایگاه هوایی بریتانیا در ۲ مارس، کشتیهای جنگی به دریای سرخ اعزام خواهند کرد.
بریتانیا نیز در ۵ مارس اعلام کرد چهار جنگنده تایفون دیگر به قطر اعزام کرده است تا به این کشور در مقابله با حملات ایران کمک کند.
شهروندان کانادایی در منطقه
کاریگنان وضعیت کشورهای خلیج فارس را «بسیار دشوار و خطرناک» توصیف کرد و گفت ارتش کانادا همچنین گزینههایی برای خروج شهروندان کانادایی از خاورمیانه بررسی میکند. او افزود افسران رابط به منطقه اعزام شدهاند تا «برای برنامهریزی و تطبیق با شرایط آنجا در موقعیت آماده قرار داشته باشند.»
دولت کانادا اعلام کرده در حال برنامهریزی برای پروازهایی است تا بیش از ۲ هزار شهروند کانادایی را که قصد ترک خاورمیانه را دارند از منطقه خارج کند.
آنیتا آناند، وزیر امور خارجه کانادا، در ۴ مارس گفت بیش از ۱۰۶ هزار شهروند و مقیم دائم کانادا در سامانه وزارت امور جهانی ثبتنام کردهاند؛ از جمله ۱۱۷۱ نفر در امارات متحده عربی، ۲۳۷ نفر در قطر، ۱۶۴ نفر در لبنان، ۹۳ نفر در اسرائیل و ۷۴ نفر در ایران.
آناند گفت وضعیت «ساعتی در حال تغییر است» و برخی کشورها حریم هوایی خود را بستهاند، برخی آن را بهطور محدود باز گذاشتهاند و برخی همچنان آن را باز نگه داشتهاند.
