تومورهای سرطانی خوشخیم در غدد بزاقی خطر جانی ندارند، اما میتوانند باعث ایجاد تورم و ناراحتی شوند و در بعضی از موارد به مشکلات عملکردی بیانجامند.
تحقیقات جدید نشان میدهند که مصرف زیاد ماریجوآنا باعث بروز تومورهای غیرسرطانی در غدد بزاقی میشود؛ غددی که مسئولیت تولید بزاق دهان را برعهده دارند.
براساس تحقیقی که امروز در یک نشریه معتبر پزشکی انتشار یافت، افرادی که زیاد ماریجوآنا مصرف میکنند، در مقایسه با دیگران تا پنجبرابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به تومورهای خوشخیم قرار دارند.
دکتر ابی مندلسون، متخصص حنجره در مرکز گوش، حلق، بینی و آلرژی لسآنجلس به اپک تایمز گفت: «بسیاری از ترکیبات سرطانزا و محرکی که در دود تنباکو وجود دارد، در دود ماریجوآنا هم یافت میشود. ازاینرو، به لحاظ زیستی این امکان وجود دارد که مصرف بلندمدت ماریجوآنا سلولهای غدد بزاقی را دستخوش تغییر کند.»
مطالعه ۲۰ ساله
تحقیق جدیدی که در نشریه جاما انتشار یافت، نشان داد که ۰.۰۸ درصد از افرادی که با اختلال مصرف ماریجوآنا دستبهگریبان بودند، دچار تومورهای خوشخیم غدد بزاقی شدند. این آمار در بین افرادی که اختلال مصرف ماریجوآنا نداشتند، تنها ۰.۰۲ درصد بود.
این مطالعه همگروهی گذشتهنگر که از ۲۴ ژانویه ۲۰۰۵ تا ۲۴ ژانویه ۲۰۲۵ انجام گرفت، دادههای ناشناس ۶۶ سازمان بهداشتی فعال در آمریکا را از طریق شبکه مشارکتی ترینتایکس مورد بررسی قرار داد. محققان سوابق حدود ۱۸۴ هزار فرد بالای ۱۸ سال را که با اختلال مصرف ماریجوآنا دستبهگریبان بودند بررسی کردند و آنها را با سوابق بیش از ۶.۲ میلیون فرد عادی مورد مقایسه قرار دادند.
در بین افرادی که با اختلال مصرف ماریجوآنا دستوپنجه نرم میکردند، محققان به این نتیجه رسیدند که خطر نسبی ابتلا به تومورهای خوشخیم غدد بزاقی حدوداً پنجبرابر بیشتر از افراد فاقد این اختلال است.
سازوکار زیستی نامشخص
محققان بهرغم وجود ارتباط قوی بر محدودیتهای مطالعه تأکید کردند. مندلسون افزود: «این ارتباط تازه کشف شده و هنوز از منظر علّی به اثبات نرسیده است.»
نمونههای بافتی بررسی نشده و اطلاعات دقیقی درباره الگو، دوز یا شیوه مصرف وجود ندارد. محققان بر این باورند که ترکیبات فعال موجود در ماریجوآنا بر رشد سلولی در غدد بزاقی اثر میگذارند و باعث رشد تومور میشوند. با اینحال، سازوکار زیستی دقیق این فرایند همچنان نامشخص است.
دکتر کریستوفر ونیسن، مدیر برنامه دوره دستیاری گوش، حلق و بینی و جراحی سرطانهای سر و گردن در مرکز پزشکی استونیبروک، گفت که دود و گرما باعث تغییرات سلولی در مجاری غدد بزاقی شده و به تشکیل تومور میانجامند.
ونیسن، که نقشی در این تحقیق نداشت، گفت: «ما میدانیم که مصرف سیگار با ایجاد تومور خوشخیم وارتین در غدد بزاقی ارتباط مستقیم دارد. افرادی که بیشتر و برای یک مدت طولانی سیگار میکشند، بیشتر در معرض خطر تشکیل این تومورها هستند.»
به گفته محققان، تحقیقات قبلی نشان میدهند که مصرف سیگار با این تومورها ارتباط مستقیم دارد، زیرا دود باعث تغییر و آسیب دیدن سلولهای غدد بزاقی میشود.
محققان به این نکته اشاره کردند که به تحقیقات بیشتری نیاز دارند. آنها بهویژه باید داوطلبان را در مطالعات بلندمدت رهگیری کرده و اطلاعات دقیقتری درباره نرخ و شیوه مصرف ماریجوآنا جمعآوری کنند. این بررسی به تأیید ارتباط ماریجوآنا با تشکیل تومور کمک میکند و درباره سازوکارهای زیستی موجود شفافسازی خواهد کرد.
مندلسون افزود که اگر تحقیقات آتی موفق به اثبات ارتباط علّی شوند، این امر میتواند به فهرست خطرات سلامتی مرتبط با مصرف زیاد ماریجوآنا افزوده شود. او به یکی از تحقیقات قبلی اشاره کرد که بیش از ۱۱۶ هزار داوطلب در آن حضور داشتند و نشان داد که مصرف زیاد ماریجوآنا با افزایش قابلتوجه خطر ابتلا به سرطانهای سر و گردن از جمله سرطان حفره دهان و گلو ارتباط مستقیم دارد.
علائم هشدار
بعضی از علائم نشان میدهند که آیا تومور غدد بزاقی خوشخیم است یا شکل بدخیم پیدا کرده است.
مندلسون گفت: «تورم بدون درد در ناحیه غدد بزاقی شایعترین علامت اولیه تومورهای خوشخیم و بدخیم است.»
او افزود: «اگر تومور رشد کند، ممکن است با یک برآمدگی محسوس مواجه شویم که با فشار و ناراحتی همراه است. همچنین اگر تومور بهویژه در لوب عمقی غده بناگوشی یا غدد بزاقی کوچک به دهان و گلو فشار وارد کند، ممکن است در باز کردن کامل دهان یا بلع غذا دچار مشکل شوید.»
به گفته مندلسون، درد مداوم در اطراف غدد بزاقی و بیحسی یا ضعف عضلانی در بخشی از صورت علائم نگرانکنندهتری هستند.
او توضیح داد که اگر تومور بناگوشی باعث ضعف بخشی از صورت شود یا لبخند زدن و بستن چشمها را در سمت آسیبدیده دشوار کند، احتمال میرود که تومور بر عصبهای صورت اثر گذاشته باشد.
این علائم «حیاتی» هستند و از بدخیم بودن تومور حکایت دارند. او گفت: «بیحسی یا احساس گزگز در ناحیه صورت و زخم شدن پوست نیز از جمله علائمی هستند که باید در اولین فرصت مورد بررسی قرار گیرند.»
