نهادهای امنیتی رژیم چین مشغولِ ارائه اطلاعات نظامی به روسیه هستند که امکان انجام حملات هوایی و پهپادی را فراهم کرده و به کشته شدن غیرنظامیان و تخریب زیرساختهای غیرنظامی در آستانه زمستان منجر شده است.
نیروی هوایی اوکراین در اوایل اکتبر درباره از سرگیری حملات موشکی و پهپادی روسیه در سراسر کشور هشدار داد. حملات روسیه شهرهایی مانند لویو، زاپوریژیا و سومی را هدف قرار دادند و باعث کشته و زخمی شدن غیرنظامیان شدند و به زیرساختهای حیاتی آسیب رساندند. مقامات اوکراینی گفتند که این حملات بخشی از کارزار روسیه برای منزویکردن مردم در آستانه زمستان است. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، این اقدامات را مصداق تروریسم علیه غیرنظامیان دانست. کارشناسان بر این باورند که بسیاری از این حملات با اتکا به اطلاعات ماهوارهای انجام گرفته که چین آنها را در اختیار روسیه قرار داده است.
سازمان اطلاعات اوکراین چین را متهم کرده که با ارائه اطلاعات ماهوارهای قابل استفاده در هدایت حملات موشکی به عملیات جنگی روسیه کمک میکند. اوله الکساندروف، از مقامات آژانس اطلاعات خارجی اوکراین، از سطح بالای همکاری مسکو و پکن در زمینه شناسایی و گردآوری اطلاعات خبر داده و گفته که این همکاری به روسیه کمک میکند تا اهداف راهبردی از جمله تأسیسات مرتبط با سرمایهگذاریهای خارجی را شناسایی و نابود کند.
گفتنی است که این همکاری به حملاتی مانند تهاجم ماه اوت به یک کارخانه آمریکایی در منطقه زاکارپاتیا کمک کرده است. این حمله به زخمی شدن ۱۵ نفر انجامید. مقامات اوکراینی افزوند که در جریان حملات موشکی روز ۵ اکتبر دستکم سه ماهواره شناسایی چینی در آسمان غرب اوکراین رؤیت شدند.
شواهد اطلاعاتی و گزارشات تحقیقی بسیاری نشان میدهند که چین به یکی از مهمترین حامیان روسیه در جنگ اوکراین تبدیل شده است. براساس ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا، که در چارچوب لایحه اختیارات اطلاعاتی سال مالی ۲۰۲۳ تهیه شده، پکن تدابیر اقتصادی و فناورانه مختلفی را برای کاهش تأثیر تحریمهای غرب در دستور کار قرار داده و از زمان تهاجم روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به تأمین نیازهای حیاتی مسکو کمک کرده است.
چین با افزایش واردات انرژی و دیگر کالاهای روسی که پیشتر از طریق اروپا تأمین میشدند و همچنین با استفاده از یوآن در تجارت دوجانبه خود به مسکو کمک کرده تا نظام مالی خود را از زیر ذرهبین غرب خارج کند. گزارش اطلاعاتی یک نهاد آمریکایی نشان میدهد که پکن به یکی از ارکان اصلی اقتصاد جنگی روسیه تبدیل شده و فناوریهای دومنظوره و قطعات کلیدی را بهرغم تحریمها در اختیار این کشور قرار داده است. یافتههای این گزارش با هشدارهای قبلی مقامات آمریکایی همخوانی دارند.
واشینگتن در آوریل ۲۰۲۴ پکن را متهم کرد که اطلاعات مکانی و جغرافیایی خود را در اختیار مسکو قرار داده است. آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، گفته بود که حمایت چین از صنعت دفاعی روسیه باعث طولانیتر شدن جنگ شده است. زلنسکی هم چین را به تأمین سلاح، مهمات و تجهیزات تولید سلاح برای روسیه متهم کرده و گفته که این کشور در خاک روسیه سلاح تولید میکند. به گفته مقامات ارشد دولت بایدن، کمکهای چین شامل ماشینآلات صنعتی، موتورهای پهپاد و توربوجت، فناوری موشکی، ریزالکترونیک و نیتروسلولزهای لازم برای ساخت پیشران بودهاند.
حدود ۹۰ درصد از واردات ریزالکترونیک روسیه در سال ۲۰۲۳ از طریق چین تأمین میشد. در اوایل سال ۲۰۲۵ هم حدود ۸۰ درصد از قطعات الکترونیکی مورد استفاده در پهپادهای روسی ساخت چین بودند. منابع غربی و اوکراینی در تحقیقات خود موفق به شناسایی بیش از دوجین شرکت چینی شدهاند که بعضی از آنها دولتی هستند و مواد معدنی حیاتی مانند گالیم، ژرمانیم و آنتیموان مورد نیاز روسیه را تأمین میکنند؛ موادی که برای تولید پهپاد و موشک ضروری هستند و تحریمهای غرب شامل حال آنها نمیشود.
روسیه در سپتامبر ۲۰۲۴ برنامه تسلیحاتی خود را در چین کلید زد تا به واسطه شرکت دولتی الماز-انتی پهپادهای تهاجمی بسازد. این شرکت یک کارخانه با ظرفیت تولید انبوه در چین دارد.
کمیسیون بررسی روابط اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین تأیید کرده که حمایت پکن دامنهدار بوده و شامل تبادل اطلاعات، تأمین قطعات نظامی و کمکهای اقتصادی میشود؛ عواملی که درمجموع به تثبیت توان جنگی روسیه کمک کردهاند. به گفته مقامات ارشد آمریکایی و ینس استولتنبرگ، دبیرکل سابق ناتو، حمایت چین باعث شده که روسیه از دوران شوروی سابق هم مجهزتر شود و به تجاوزگری در خاک اوکراین ادامه دهد.
۳۲ کشور عضو ناتو در نشست واشینگتن در ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۴ در بیانیهای شدیداللحن مداخله پکن را در جنگ اوکراین محکوم کردند. در بند ۲۶ بیانیه نشست واشینگتن از رژیم چین بهعنوان «عاملی سرنوشتساز» در تهاجم روسیه نام برده شده و به «شراکت نامحدود» و حمایت گسترده پکن از صنایع دفاعی روسیه اشاره شده است. اعضای ناتو در بیانیه خود هشدار دادند که همکاری بین ایندو کشور تهدیدی فزاینده برای امنیت یورو-آتلانتیک به شمار میآید و از چین خواستند که از حمایت مادی و سیاسی از جمله انتقال مواد دومنظوره و سلاح دست بردارد.
ژنرال کریس کاوولی، رئیس ستاد اروپایی ارتش آمریکا، در ماه آوریل اعلام کرد که ارتش روسیه بهرغم تلفات سنگین در میدان نبرد با چنان شتابی تجدید قوا میکند که تحلیلگران هم تصور نمیکردند. او افزود که ارتش روسیه با وجود حدود ۷۹۰ هزار تلفات از زمان آغاز جنگ به لحاظ شمار نیروها بزرگتر شده است؛ امری که مقامات آمریکایی آن را نتیجه حمایت چین میدانند.
حزب کمونیست چین از زمان آغاز جنگ منکرِ ارسال سلاح یا کمک به روسیه شده و با استناد به عدم مداخله در امور داخلی کشورها بر ادعای بیطرفی در جنگ اوکراین پافشاری کرده است. با اینحال، واقعیت این است که حزب کمونیست آشکارا پشت یکی از طرفین درآمده است. پکن با حمایت مستقیم از روسیه باعث ادامهدارشدن جنگ شده و تلاشهای آمریکا و ناتو برای پایان دادن به درگیریها را بیاثر کرده است.
کسانی که انتظار دارند روسیه تحت فشار اقتصادی دچار فروپاشی شود یا با اتمام مهمات جنگی بهناچار شکست خود را بپذیرد، باید مدت زیادی منتظر بمانند؛ چرا که رژیم چین همچنان به تثبیت و تقویت ماشین جنگی روسیه کمک میکند.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: دکتر آنتونیو گراسفو تحلیلگر اقتصادی چین است که بیش از ۲۰ سال را در آسیا سپری کرده است. آقای گراسفو فارغالتحصیل دانشگاه ورزش شانگهای است، دارای مدرک امبیای از دانشگاه شانگهای جیائوتنگ است و در دانشگاه نظامی آمریکا در رشته دفاع ملی تحصیل کرده است.
