رسانههای داخلی ایران گزارش دادهاند بیش از ۹۶۰ هکتار از زمینهای اطراف مجموعه تاریخی تختجمشید به بافت شهری مرودشت اضافه شدهاند؛ توسعهای که میتواند جایگاه این میراث جهانی ثبتشده در فهرست یونسکو را به خطر بیندازد.
براساس این گزارشها، بخش قابلتوجهی از این زمینها نزدیک به ۴۶۰ هکتار در محدودهای قرار دارند که تحت عنوان حریم درجه دوم تختجمشید شناخته میشود. این اراضی شامل بخشهایی از شهر باستانی پارسه و منطقهی فیروزی هستند که هنوز کاوشهای باستانشناسی در آنها کامل نشده است.
با وجود هشدارهای متخصصان حوزه میراث فرهنگی درباره تبعات احتمالی چنین توسعهای، از جمله خطر فرونشست زمین و آسیب به آثار تاریخی، طرح الحاق اراضی به محدوده شهر مرودشت با موافقت نهادهای مسئول به جریان افتاده است.
اسفندیار عبداللهی، نماینده مرودشت در مجلس شورای اسلامی با اعلام رسمی این الحاق، مدعی شد که روند توسعه مطابق با مقررات قانونی انجام شده و هدف آن، حرکت به سوی «شهری مدرن با هویتی فرهنگی» است.
در سالهای اخیر، سازمان یونسکو بارها از جمهوری اسلامی خواسته است که تهدیدهای اطراف محوطههای ثبتشده جهانی از جمله تختجمشید را کنترل کند. تخریب منظر تاریخی یا تغییر کاربری اراضی بدون مطالعات حفاظتی میتواند زمینهساز قرار گرفتن این مجموعه در فهرست میراث در خطر شده یا حتی منجر به حذف آن از فهرست جهانی شود.
تختجمشید که از سال ۱۳۵۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، تاکنون با چنین خطر مستقیمی از سوی طرحهای عمرانی داخلی مواجه نشده بود.
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید اعلام کرد که هیچگونه ساختوسازی در حریم درجه دوم این محوطه صورت نخواهد گرفت.
اسفندیار عبداللهی در گفتگو با رسانه صدای میراث با بیان اینکه «۹۰ هکتار زمین در حریم درجه دو تخت جمشید در شهرک مهدیه تخت جمشید به محدوده شهری مرودشت افزوده شده که در عرصه شهر پارسه قرار ندارد،» گفت: «تمام استعلامهای لازم هم از پایگاه میراث جهانی تخت جمشید گرفته شده و مدیر تخت جمشید به طرح ما پاسخ مثبت داده است. همچنین نماینده وزارت میراث فرهنگی در تمام جلسات چه در تهران و شهرستان و وزارت راه و شهرسازی حضور داشته و طرح را تایید کرده است و ما هیچ مدرکی بدون تایید نماینده میراث نداریم. مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید این طرح را تایید کرده و به همه استعلامها جواب مثبت داده و در جریان تمام ماجرا بود.»
با آغاز اجرای این طرح، نگرانیها در مورد آسیبهای جبرانناپذیر به لایههای باستانی و منظر فرهنگی منطقه افزایش یافته است. کارشناسان معتقدند که اگر روند فعلی بدون بازنگری متوقف نشود، یکی از باارزشترین میراثهای جهانی ایران ممکن است در آیندهای نزدیک از لیست جهانی یونسکو کنار گذاشته شود.
