همزمان با نشست سازمان همکاری شانگهای، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی خواستار عملیاتی کردن تمامی ابعاد توافق راهبردی با چین کمونیستی شد.
حساب کاربری منتسب به رهبر جمهوری اسلامی در شبکه اجتماعی ایکس، در روز یکشنبه ۳۱ اوت (۹ شهریور)، پیامی رسمی به زبان چینی منتشر کرد و نوشت: «ایران و چین با سابقه کهن تمدنی در دو سوی آسیا، قدرت تحول آفرینی در صحنه منطقهای و جهانی را دارند و عملیاتی کردن تمامی ابعاد توافق راهبردی، این راه را هموار میکند.»
چین با امضای توافقنامه همکاری ۲۵ ساله تهران و پکن در سال ۲۰۲۱ بهطور رسمی جمهوری اسلامی را بهعنوان شریک اصلی خود در خاورمیانه معرفی کرد.
بر اساس توافق ۲۵ ساله، چین باید طی ۲۵ سال مبلغ ۴۰۰ میلیارد دلار در ایران سرمایهگذاری کند که به طور متوسط سالی بالغ بر ۱۶ میلیارد دلار خواهد شد. اما با وجود امضای توافقهای متعدد، میزان سرمایهگذاری واقعی تاکنون حتی به یک میلیارد دلار نیز نرسیده و عملاً هیچ پروژهای در مقیاس ملی و کلان به اجرا درنیامده است.
بر اساس گزارش رسانههای داخلی، مسعود پزشکیان، رئیسدولت جمهوری اسلامی روز یکشنبه ۹ شهریور، راهی چین شد تا در اجلاس سازمان همکاری شانگهای شرکت کند.
گفته میشود که این سفر چهار روزه شامل دیدارهای رسمی با شی جینپینگ، رهبر چین کمونیستی، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و دیگر سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای خواهد بود.
پزشکیان پیشتر در شهریور ماه سال گذشته مدعی شده بود که او به عنوان رئیسجمهور مصمم است که شرایط خواسته شده در توافقنامه ۲۵ ساله با چین را برآورده کند تا این توافقنامه به مرحله عملیاتی برسد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان روز پنجشنبه روند ۳۰ روزه فعال کردن «مکانسیم ماشه» و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران به دلیل برنامه هستهای این کشور را آغاز کردند.
براساس دادههای شرکت اطلاعاتی کپلر، حدود ۹۰ درصد از صادرات انرژی ایران به چین اختصاص دارد.
نفت ایران مشمول تحریم است و پالایشگاههایی موسوم به «تیپاتها»، با نقض تحریمها اقدام به خرید آن میکنند. این پالایشگاها در ظاهر خصوصی، به طور غیر مستقیم وابسته به حزب کمونیست چین و اعضای آن هستند.
بر اساس گزارشها، چین کمونیستی نفت ایران را با تخفیفهایی تا حدود ۳۰ درصد خریداری میکند؛ امری که در شرایط تهدید فعالسازی مکانیسم ماشه، بهعنوان یکی از معدود مسیرهای باقیمانده برای تأمین ارز و ایجاد مجرای تنفسی در اقتصاد جمهوری اسلامی تلقی میشود.
سازمان همکاری شانگهای، همانگونه که از نام آن پیداست، برگرفته از نام شهر شانگهای، بزرگترین بندر چین و دروازه ارتباطی این کشور با جهان است. این سازمان در سال ۱۹۹۶، همزمان با رهبری جیانگ زمین بر حزب کمونیست چین، با عنوان «شانگهای پنج» تأسیس شد. هدف اصلی از ایجاد آن، «برقراری توازن در برابر قدرت و نفوذ آمریکا و ناتو بر منطقه» عنوان شده است.
اعضای اصلی این سازمان شامل هند، روسیه، چین، پاکستان، قزاقستان، ازبکستان، ایران، قرقیزستان و تاجیکستان هستند. همچنین، مغولستان، بلاروس و افغانستان به عنوان اعضای ناظر در این سازمان حضور دارند.
