افزایش تنشها در خاورمیانه مسیرهای حملونقل کالا را مختل کرده و صادرکنندگان چینی را وادار کرده هزینهها را خودشان متحمل شوند. برخی بازرگانان میگویند کالاهایشان بدون هشدار تخلیه و به مسیرهای دیگر منتقل شده و این موضوع آنها را مجبور کرده هزاران دلار بیشتر برای رساندن محمولهها به مقصد نهایی بپردازند.
فعالان صنعتی چین اخیراً به اپک تایمز گفتند این اختلال فشار بر صادرکنندگان کوچک و متوسط این کشور را افزایش داده؛ بسیاری از آنها پیشتر نیز در شرایط ضعف اقتصاد داخلی با مشکل روبهرو بودهاند. آنها افزودند با وجود روابط نزدیک حزب کمونیست چین با جمهوری اسلامی ایران و ادعاهای نفوذ در منطقه، این روابط سیاسی در عمل محافظت چندانی برای کسبوکارهای عادی چینی هنگام اختلال در مسیرهای تجاری فراهم نکرده است.
افراد مصاحبهشده به دلیل نگرانی از پیامدها خواستار ناشناس ماندن شدند یا فقط نام خانوادگی خود را ذکر کردند.
به گفته یک منبع در حوزه تجارت خارجی پکن، وانگ یی، وزیر خارجه چین، و مقامهای ارشد اقتصادی اخیراً بهطور مکرر با ایران در تماس بودهاند تا مشکلات مربوط به کشتیهای باری چینی متوقفشده را حل کنند؛ اما این گفتوگوها پیشرفت مشخصی نداشته است.
این منبع به اپک تایمز گفت: «ایران هیچ اهمیتی به آنها نمیدهد. برخوردشان بسیار سرد بوده است. فقط به طرف چینی میگویند صبور باشید. هفتهها گذشته، مسیر همچنان بسته است و هیچ پیشرفتی حاصل نشده.»
او افزود: «حزب کمونیست چین در سطح بینالمللی جسورانه رفتار میکند؛ اما وقتی موضوع حیاتی پیش میآید، حتی نمیتواند شریان حیاتی بازرگانان خودش را حفظ کند. همهاش حرف است.»
در ۲۱ مارس، زنی که یک کسبوکار تجارت خارجی در شنژن اداره میکند، در شبکههای اجتماعی درخواست کمک منتشر کرد. او گفت دو کانتینری که اوایل مارس از بندر شنژن به کویت ارسال کرده بود، بدون اجازه او از کشتی تخلیه و در بندری در هند رها شده است.
او در یک ویدئو گفت شرکت حملونقل هیچگونه اطلاعرسانی نکرده است.
او گفت: «شرکت کشتیرانی اصلاً ما را مطلع نکرد… وقتی دادههای رهگیری را بررسی کردیم، کالاها از قبل در هند بودند… حالا میگویند اگر میخواهیم محموله به مقصد نهایی برسد، باید برای هر کانتینر ۴۵۰۰ دلار دیگر پرداخت کنیم.»
او در حالی که به سختی جلوی اشکهایش را میگرفت، گفت شرکتش توان پرداخت این هزینه ناگهانی را ندارد.
او گفت: «ما فقط یک شرکت کوچک هستیم که تلاش میکنیم زندگیمان را بگذرانیم. واقعاً نمیتوانیم چنین ریسک غیرمنتظرهای را تحمل کنیم… حالا همه هزینههای ریسک جنگ و حملونقل به گردن افرادی مثل ما در تجارت خارجی افتاده است.»
یک پژوهشگر مستقر در پکن با نام خانوادگی ژو، که تحولات مربوط به حزب کمونیست چین و ایران را دنبال میکند، گفت پرونده شنژن در ظاهر یک اختلاف تجاری معمولی به نظر میرسد؛ اما به مسئلهای بسیار بزرگتر اشاره دارد.
او به اپک تایمز گفت: «حزب کمونیست چین مدتهاست سیاستی را که “شراکت راهبردی” در خاورمیانه مینامد، دنبال میکند. در عمل، این حزب بهطور پنهان از نیروهایی مانند ایران حمایت کرده و از آن بهعنوان اهرم در رقابت گستردهتر با غرب استفاده کرده است.»
او افزود: «اما پیامدهای این فرصتطلبی سیاسی در سطح بالا معمولاً بر دوش بازرگانان خرد در تجارت خارجی میافتد.»
ژو گفت بهدلیل روابط مبهم پکن با آنچه او «کشورهای محور شرارت» خواند، کشتیهای حامل کالاهای چینی ممکن است در آبهای حساس با خطرات امنیتی بیشتر و هزینههای بالاتر بیمه مواجه شوند.
او افزود شرکتهای بزرگ کشتیرانی بینالمللی اغلب ابتدا به فکر حفاظت از خود هستند؛ حتی اگر این موضوع به ضرر صادرکنندگان کوچک چینی تمام شود.
او گفت: «برای اجتناب از ریسک تحریم یا هزینههای بسیار بالای بیمه، برخی شرکتهای بزرگ جهانی ابتدا کسبوکارهای کوچک چینی با قدرت چانهزنی ضعیف را قربانی میکنند. برای آنها رها کردن محمولههای چینی که به مقاصد حساس میروند، بسیار کمهزینهتر از توقیف یا حمله به کل کشتی است.»
او تأکید کرد پکن به تشدید تنشها در خارج کمک کرده؛ اما حمایت دیپلماتیک واقعی برای تجارت خصوصی فراهم نکرده است.
او گفت: «در چنین آشوبی، کانتینرهای صادرکنندگان چینی به کالاهای سیاسیِ رهاشدهای تبدیل میشوند که هیچکس مسئولیتشان را نمیپذیرد.»
لیو، تحلیلگر حوزه تجارت خارجی در استان ژجیانگ، به اپک تایمز گفت صادرکنندگان چینی اکنون همزمان با فشارهای داخلی و خارجی مواجهاند.
او گفت: «فعالیت در تجارت خارجی امروز یعنی مقابله همزمان با مشکلات بیرونی و درونی. اقتصاد داخلی در حال بدتر شدن است و حالا مسیرهای خارجی هم مسدود شدهاند.»
او افزود: «رسانههای دولتی هر روز از “دیپلماسی قدرت بزرگ” صحبت میکنند؛ اما در واقع این مردم عادی مثل ما هستند که هزینه روایتهای بزرگ پکن را میپردازند.»
یک کاربر اینترنتی در چین نوشت: «همه ریسکها در انتهای زنجیره جمع میشود. جهتگیری فعلی سیاستها اصلاً به معیشت مردم اهمیت نمیدهد. تجارت خارجی دارد شبیه رولت روسی میشود.»
