Search
Asset 2

اشکال رقصان در هوا

سیتا پاتِل در پارک گرینویچ لندن. وی رقصنده و طراح رقص بوده و رقص باراتانات‌‏يام را فراگرفته است. این رقص مشهورترین رقص در اشکال رقص کلاسیک هندی درجنوب هند می‌باشد و قدیمی‌تر از تمامی انواع رقص کلاسیک هندی در سراسر هند است. (پیت چیازا، آکادمی)
سیتا پاتِل در پارک گرینویچ لندن. وی رقصنده و طراح رقص بوده و رقص باراتانات‌‏يام را فراگرفته است. این رقص مشهورترین رقص در اشکال رقص کلاسیک هندی درجنوب هند می‌باشد و قدیمی‌تر از تمامی انواع رقص کلاسیک هندی در سراسر هند است. (پیت چیازا، آکادمی)

رقص ناحیه جنوب آسیا دارای فرهنگی سحرآمیز و غنی است، اما برای بسیاری از غربی‌ها هنوز ناشناخته می‌باشد

سیتا پاتِل در پارک گرینویچ لندن. وی رقصنده و طراح رقص بوده و رقص باراتانات‌‏یام را فراگرفته است. این رقص مشهورترین رقص در اشکال رقص کلاسیک هندی درجنوب هند می‌باشد و قدیمی‌تر از تمامی انواع رقص کلاسیک هندی در سراسر هند است. (پیت چیازا، آکادمی)

آنچه بسیاری از مردم درباره رقص هندی و پاکستانی می‌‏دانند، از بالیوود فراتر نمی‌‏رود. درحالیکه این رقص‌‏ها در حقیقت، دارای فرهنگی گسترده با قدمتی در حدود هزاران سال می‌باشند.

کریستوفر بانِرمَن، استاد رقص از دانشگاه میدل‌‏سکس، در زمینه رقص ناحیه جنوب شرقی آسیا، از دانش گسترده‌ای برخوردار است. بانِرمَن می‌‏گوید که برای غربی‌‏ها، فراگیری فرهنگ‌‏های دیگر امری غیرعادی است و این فراگیری تاحدودی به شیوه آموزش و پرورش فرد در دوران کودکی مرتبط است.

او اعتراف می‌‏کند که “با وجود اینکه تا چند سال پیش این را نمی‌‏گفتم، اما من نیز نسبت به آسیا و شرق احساسی خاص داشتم. ولی وقتی به آن زمان برمی‌گردم می‌فهمم که به حد کافی شناخت از آن حس نداشتم.”

دوران کودکی او در کانادا گذشت که در آن هنگام در مرکز باله ملی کانادا تحت آموزش قرار گرفت. پدرش در رشته فلسفه چینی به درجه دکترا نائل شد، و در خانه‌‏اش صنایع دستی چینی بسیاری وجود داشت، پدربزرگش گویا در ژاپن ناخدا بود و دوستان خانواد‌‏گی‌ای نیز از هند داشتند.

در طول یک سالی که در ناحیه جنوب شرقی آسیا سپری کرد، مجذوب عجایب رقص آن ناحیه شد، یوگا تمرین کرد، و اوقاتی را با تبتی‌‏های مقیم شمال هند گذراند. او درحقیقت، وقتی به سختی و دشواری رقص پی برد، بیشتر به تماشای رقص‌‏ها پرداخت تا اینکه خودش آنها را انجام دهد.

دوره‌های طاقت‌فرسای آموزشی که رقصنده‌‏ها ازمیان آن می‌‏گذرند، بسیار ستودنی است. رقص قانون دشواری است. کار و تمرین سخت، انعطاف‌پذیری، استقامت، هماهنگی و نوعی ادراک ناخود‌آگاه را طلب می‌‏کند. بانِرمَن ادراک ناخودآگاه را چنین شرح می‌‏دهد: “احساس درونی شما در مفصل‌‏‌هایتان متجلی شده و می‌‏گذارد حس کنید که بازوی شما در کدام نقطه از فضا ‌‏رقصان است. ” این هماهنگی و این دریافت درونی از اینکه در کدام نقطه از فضا هستید، باعث می‌‏شود که بدنی ورزیده، تماشایی و بسیار جذاب داشته باشید.

وقتی بدنی رقصان را می‌‏بینید و بدنی هنرمند و ورزیده، هرچند در ظاهر آرام به نظر می‌‏رسد، اما به تلاش و زحمت نهفته در پشت هر حرکت پی می‌‏برید

– کریستوفر بانِرمَن

“وقتی بدنی رقصان را می‌‏بینید و بدنی هنرمند و ورزیده، هرچند در ظاهر آرام به نظر می‌‏رسد، اما به تلاش و زحمت نهفته در پشت هر حرکت پی می‌‏برید؛ می‌‏توانید درک کنید که دهه‌‏ها باید بگذرند تا چنین حرکات بدنی درظاهری آرام شکل بگیرند.” حرکاتی که دلرباترین و موزون‌‏ترین جلوه‌‏ها را دارند، باید بیشترین تلاش و مشقت را در پس خود برای ارائه شدن داشته‌باشند.

باراتانات‌‏یام، که رقص کلاسیک هندی است، ریشه‌ای الهی دارد. برهما، خدای هندو شکلی از سرگرمی را خلق کرد که در زمانی قابل فهم بود که کائنات توسط امیال، حرص و آز، حسادت و خشم مغلوب شده و وقتی که مردم دیگر اسرار و متون مقدس مبهم را درک نمی‌کنند. رقصنده مونی‌شا سِوانی در خانه سامرِست لندن، رقص "منظره آب دریا" را اجرا می‌کند. (آلان پارکِر، آکادمی).

نکته جالب توجه این است که باله و رقص هندی دارای وجوه تشابهی با یکدیگر می‌باشند. درمیان انواع مختلف رقص‌‏های برخاسته از هند، رقصی به نام باراتانات‌‏یام وجوددارد. بانِرمَن توضیح می‌‏دهد که: “باراتانات‌‏یام همچون باله رقصی هندسی‌‏ است، هردوی این رقص‌‏ها به شکل در فضا توجه دارند.” دراین رقص نیز همانند باله از حرکت خم‌‏کردن و ازهم جدا‌‏کردن زانوها و صاف نگه‌‏داشتن کمر استفاده می‌‏شود. تفاوت آنها در استفاده از وزن است. رقصنده‌‏ها دراین رقص محکم پای بر زمین می‌‏کوبند و از وزن استفاده بسیار زیادی می‌‏کنند؛ درحالیکه حرکات باله معمولاً طوری طراحی وانجام می‌‏شوند که بی‌‏وزنی و سبکی در فضا را القا می‌کنند.”

باراتانات‌‏یام ارتباط تنگاتنگی با نات‌‏یاشاست‌‏را دارد. نات‌‏یاشاست‌‏را یکی از قدیمی‌‏ترین و اصلی‌‏ترین کتابها درارتباط با هنر رقص و نمایش هندی می‌باشد که عقیده براین است که حدود یک‌سال قبل از میلاد به رشته تحریر درآورده شده است. این کتاب مشتمل بر ۳۶ بخش حاوی تجزیه و تحلیل‌‏های بسیار دقیق و جالب توجه است. بانِرمَن شرح می‌‏دهد که “آنها رقص و نمایش را به سه دسته تقسیم می‌‏کنند: یکی رقص خالص (صرف) بوده به نام نریتا، دیگری رقص نمایشی به نام ناریت‌‏یا، و سومی دارای ژست‌‏های احساسی بوده که آبهی‌‏نایا نام دارد.”

آبهی‌‏نایا به معنی “انتقال نزدیک” است، به این صورت که تماشاگران را به درک معنی رقص سوق می‌‏دهد. در کتاب نات‌‏یا شاست‌‏را، مفهوم آبهی‌‏نایا به چهار نوع دیگر متمایز می‌‏شود: بیان از طریق حرکات بدنی، سخنوری، لباس، سبک آرایش مو و تجهیزات صحنه و تغییر حالت‌‏های احساسی.

شاید کتاب نات‌‏یا شاست‌‏را کتابی شگفت‌‏انگیز از شرق باشد که درغرب کسی درباره آن نمی‌‏داند. بانِرمَن اشاره می‌‏کند که “خیلی چیزهایی که ما نمی‌دانیم از آسیا می‌آیند…هر وسیله‌‏ای مربوط به رسانه‌‏های چاپی، از کاغذ گرفته تا باروت، همه از چین می‌‏آید.”

تماشاچیان درطول اجرای رقص اغلب در بهت و حیرت فرو می‌روند و شاید مسئله از این هم فراتر برود. هنر رقص اثری واقعاً عمیق بر ما می‌‏گذارد. بانِرمَن می‌‏گوید که ” اکنون دانشمندان با گذاشتن الکترونهایی روی سر و نشان دادن رقص به شما، به این نتیجه رسیده‍ اند که دراین حالت مغز شما با عضلاتی که رقصنده‌‏ها به هنگام رقص از آنها استفاده می‌‏کنند، حرف می‌‏زند و ارتباط برقرار می‌‏کند. یعنی دراین حالت نوعی رابطه‌‏ عصبی برقرار می‌‏شود.”

کریستوفر بانِرمَن رئیس مرکزرس‌سن(مرکز تحقیقات در زمینه خلق هنرهای نمایشی)است. وی همچنین ریاست سمپوزیوم رقص برگزارشده توسط آکادمی رقص لندن را برعهده داشت.

اخبار مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه اپک تایمز فارسی