عسل واقعاً برای سلامتی مفید است، اما صرفاً وقتی که با دقت انتخاب شده و در حد اعتدال مصرف شود.
عسل بهعنوان یک خوراکی طبیعی سلامتمحور شناخته میشود، اما آیا مصرف آن همیشه بیخطر است؟
از عسل که به «طلای مایع طبیعت» معروف است، بهعنوان شیرینکننده، مکمل و درمان سنتی استفاده میشود. با اینحال، همه عسلها کیفیت یکسانی ندارند و در مصرف بعضی از عسلها باید احتیاط کرد.
خواص درمانی عسل
در مقایسه با شکر تصفیهشده که تقریباً کل آن از ساکارز تشکیل شده است، عسل سرشار از ویتامینها، مواد معدنی و آنزیمهایی است که به سلامت دستگاه گوارش کمک میکنند.
مطالعات نشان دادهاند که عسل فواید دارویی بسیاری دارد که از جمله میتوان به محافظت از قلب و کبد و خواص ضد باکتریایی، ضد التهابی، آنتیاکسیدانی و ضد سرطانی آن اشاره کرد. از این گذشته، عسل میتواند سطح قند خون را تنظیم کند و مصرف متعادل آن به بهبود زخم و تسکین گلودرد کمک میکند. در طب سنتی نیز از عسل برای تقویت سیستم ایمنی استفاده میشود.
عسل از ۳۵ تا ۴۰ درصد فروکتوز طبیعی و ۳۰ تا ۳۵ درصد گلوکز تشکیل شده که هرکدام به شکلی متفاوت در بدن متابولیزه میشوند. گلوکز بهطور مستقیم وارد جریان خون شده و باعث افزایش سریع سطح قند خون میشود، اما فروکتوز عمدتاً در کبد متابولیزه شده و باعث افزایش ترشح انسولین نمیشود. از اینرو، تأثیر کوتاهمدت فروکتوز بر نوسانات قند خون حداقلی است، اما نمیتوان نادیدهاش گرفت.
توصیه میشود که هر روز در حد اعتدال، در حد ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری یا ۱۵ تا ۳۰ گرم، عسل بخورید. افرادی که مشکل قند خون دارند، باید در مصرف عسل دقت بیشتری به خرج دهند.
روش صحیح انتخاب عسل
انتخاب عسل مناسب برای استفاده از فواید آن و جلوگیری از خطرات بیمورد ضروری است. به نکات زیر دقت کنید:
۱. مراقب عسلهای تقلبی و مصنوعی باشید
بسیاری از برندهای ارزانقیمت موجود در بازار با استفاده از شربت یا شیرینکنندههای مصنوعی تولید میشوند و ممکن است فاقد حاوی عسل طبیعی باشند. برای خرید عسل به برچسب محصول توجه کنید و از محصولاتی که حاوی شربت فروکتوز یا افزودنیهای گلوکز هستند، اجتناب کنید.
۲. از عسلهای فوقفرآوریشده اجتناب کنید
بعضی از عسلهای موجود در بازار در دمای بالا پاستوریزه میشوند. این فرایند باعث افزایش عمر مفید محصول میشود، اما آنزیمها و مواد مغذی فعال را از بین میبرد.
۳. از عسل مناطق آلوده اجتناب کنید
اگر منبع گرده آلوده به آفتکشها یا فلزات سنگین باشد، این امکان وجود دارد که سموم در عسل باقی بمانند و سلامتی شما را به خطر بیاندازند.
عسل را از منابع معتبر خریداری کنید تا مطمئن شوید که بررسیهای لازم روی آن انجام گرفته است. بهتر است که عسل خام طبیعی یا عسل ارگانیک را در اولویت بگذارید تا خیالتان از کیفیت و ایمنی محصول مطمئن شود.
نکاتی برای مصرف ایمن عسل
از دماهای بالا اجتناب کنید
حرارت زیاد آنزیمها و مواد مغذی فعال عسل را از بین میبرد. بهتر است که برای تهیه شربت عسل از آب ولرم- کمتر از ۴۰ درجه سانتیگراد- استفاده شود.
از ترکیبات غذایی مشکلآفرین اجتناب کنید
ترکیب عسل با خوراکیهای حاوی قند بالا مانند کیکها میتواند موجب بیشمصرفی قند شود و سلامتی شما را به خطر بیاندازد.
بهتر است که عسل را با خوراکیهای سرشار از فیبر مانند نان سبوسدار مصرف کنید تا خطر افزایش قند خون به حداقل برسد. افزودن عسل به خوراکیهای سرشار از فیبر مانند ماست و جوی دوسر نیز باعث میشود که جذب قند به حداقل برسد و احساس سیری افزایش پیدا کند. مطالعات نشان دادهاند که فیبر خوراکی به شکل قابلتوجهی به کنترل قند خون، لیپوپروتئین با چگالی پایین و تریگلیسیرید کمک میکند.
در ادامه از روشی ساده برای لذت بردن از عسل خواهیم گفت که فواید آن را نیز حفظ میکند.
دستور: لیموناد گرم با عسل
یک روش ساده و دلنشین برای لذت بردن از خواص عسل این است که لیموناد گرم تهیه کنید. این نوشیدنی به بهبود گوارش و تأمین آب بدن کمک میکند، بهویژه اگر آن را ناشتا بنوشید.
ترکیبات لازم:
- ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری عسل
- ۵۰۰ میلیلیتر آب گرم
- ۱ عدد لیمو
دستور تهیه:
- عسل را درون فنجان یا لیوان با ۵۰۰ میلیلیتر آب گرم مخلوط کنید و خوب هم بزنید.
- نصف لیمو را آبگیری کرده و به فنجان اضافه کنید.
- نصف دیگر لیمو را بهصورت ورقهای برش داده و داخل فنجان بیاندازید.
- خوب هم بزنید و میزان لیمو را مطابق ذائقه خود تنظیم کنید.
افرادی که باید مصرف عسل را محدود کنند یا عسل نخورند
عسل فواید زیادی دارد، اما برای همه بیخطر نیست. گروههای زیر باید در مصرف عسل احتیاط بیشتری به خرج دهند:
- نوزادان: نوزادان زیر ۱ سال نباید عسل بخورند، زیرا ممکن است حاوی اسپورهای بوتولیسم باشد که سیستم گوارشی نوزادان قادر به تحمل آن نخواهد بود. اسپورهای بوتولیسم سمومی تولید میکنند که میتوانند باعث مسمومیت غذایی شوند.
- افراد دیابتی: عسل مغذیتر از شکر سفید است، اما افراد دیابتی باید مصرف آن را به دقت کنترل کنند و حتماً زیر نظر پزشک متخصص عسل بخورند.
- افراد حساس به گرده یا محصولات زنبور عسل: افرادی که به گرده یا ترکیبات موجود در عسل حساسیت دارند، باید از مصرف محصولات زنبور عسل اجتناب کنند تا دچار واکنشهای آلرژیک نشوند.
عسل هدیه طبیعت است، اما بهرهمندی کامل از خواص سلامتمحور آن تنها درصورتی میسّر خواهد بود که در انتخاب آن دقت کنید و در حد اعتدال عسل بخورید.
