واشینگتن با تمرکز بر تجارت توانسته چین را به انجام کاری وادارد که این کشور دلایل دیگری برای انجام آن دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا بهطور رسمی پکن را به افزایش ارزش یوآن در قبال دلار آمریکا ترغیب کرده است. مقامات چین بهویژه بانک مرکزی این کشور مشتاقانه میخواهند خواسته واشینگتن را اجابت کنند. بهرغم این حسننیت و همراهی ظاهری، دو طرف درعمل چارچوب فکری مشترکی ندارند.
واشینگتن بر تجارت تمرکز دارد. تقویت یوآن قیمت کالاهای چینی را در بازارهای جهانی از جمله در آمریکا بالا میبرد و سرعت صادرات چین را کاهش میدهد؛ اتفاقی که درنهایت تأثیر تعرفههای آمریکا در قبال کالاهای چینی را دوچندان خواهد کرد.
چین این توصیه را نه بهدلیل همسویی با وزارت خزانهداری آمریکا، بلکه به این علت پذیرفته که اینروزها توجه کمتری به تجارت دارد و بیشتر به بینالمللیسازی یوآن میاندیشد و شی جینپینگ، رهبر چین، به دنبال آن است که یوآن را بهعنوان ارز اصلی مبادلات بینالمللی و ذخیره ارزش جایگزین دلار کند؛ چیزی که بانکدارها و اقتصاددانها به آن «ارز ذخیره جهانی» میگویند. هدف واشینگتن فوریتر و عملیتر است.
بهنظر میرسد که وزارت خزانهداری آمریکا از دستور کار قدیمی پکن استفاده میکند. چین مدتها به دنبال کاهش ارزش یوآن بود. ارزان نگهداشتن یوآن باعث شد که کالاهای صادراتی چین در بازارهای جهانی بهویژه در آمریکا با قیمتهای جذاب عرضه شوند، صادرات رونق بگیرد و رشد اقتصادی چین با شتاب بیشتری ادامه پیدا کند. بانک مرکزی چین همواره با جدیت در بازارهای ارز مداخله کرده تا یوآن را ارزان نگهدارد.
واشینگتن بهویژه در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ با این راهبرد ارزی مقابله کرد. ترامپ در سال ۲۰۱۷ چین را «قهرمان بزرگ مداخله ارزی» دانست. مداخله ارزی یک اصطلاح حقوقی است که میتواند اقدام تلافیجویانه آمریکا را به دنبال داشته باشد و به طرح شکایت در سازمان تجارت جهانی بیانجامد.
با کاهش بیش از ۱۴ درصدی ارزش یوآن در قبال دلار، که بلافاصله پس از اعمال تعرفههای ترامپ در سال ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ رخ داد، مقامات کاخ سفید و وزارت خزانهداری آمریکا مطمئن شدند که پکن ارزش یوآن را دستکاری کرده است. افت ارزش یوآن به کاهش قیمت کالاهای صادراتی چین به آمریکا انجامید که تأثیر تعرفهها را خنثی کرد. دیری نپایید که صادرات چین به آمریکا از نو افزایش یافت و تعرفهها بیاثر شدند.
این راهبرد به گذشته تعلق دارد. چین دیگر بر تجارت تمرکز ندارد یا دستکم اینطور به نظر میرسد. پکن به شکل علنی اعلام کرده که بیش از هرچیزی به فکر بینالمللیسازی یوآن است.
پکن از آغاز دوره نخست ترامپ تاکنون با جدیت تمام به دنبال قراردادهای تجاری مبتنی بر یوآن بوده است، درحالیکه اکثر قراردادهای تجاری حتی بدون حضور طرف آمریکایی بهصورت دلاری بسته میشوند. پکن همچنین اعطای تسهیلات بینالمللی در قالب یوآن را بهویژه در چارچوب ابتکار کمربند و جاده گسترش داده که البته به این طرح محدود نمیشود. تقویت یوآن در بازارهای ارز به تحقق هدف بینالمللیسازی آن کمک میکند. بانک مرکزی چین هم اهداف مختلفی را برای یوآن در نظر گرفته است.
ارزش یوآن طی ۱۰ ماه گذشته و تقریباً بهطور بیوقفه ۵ درصد نسبت به دلار رشد کرده است. این مسئله باعث شد که قیمت کالاهای چینی برای آمریکاییها کاهش پیدا کند و تعرفههایی که کاخ سفید سال گذشته در قبال کالاهای چینی وضع کرده بود بیاثر شوند.
تعرفهها در فاصله مارس تا نوامبر سال گذشته به کاهش حدود ۴۰ درصدی صادرات چین به آمریکا منجر شدند. تقویت یوآن به این روند نزولی دامن خواهد زد. واشینگتن با تمرکز بر تجارت به دنبال تداوم این روند است و چین هم با تمرکز بر هدف بینالمللیسازی یوآن در همین راستا عمل میکند.
هردو طرف تا حدی میتوانند در این بازی برنده باشند. واشینگتن میتواند در حوزه تجارت به هدف خود برسد و پکن هم از قدرت ارز خود استفاده کند. با اینحال، زمانبندی این دستاوردها متفاوت خواهد بود. واشینگتن به دنبال نتیجه فوری است، اما پکن اهداف بلندمدت دارد که- حتی اگر این کشور به هدف خود برسد- در کوتاهمدت محقق نخواهند شد، چرا که جایگزینکردن دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی مستلزم تغییر رویه اساسی پکن است. حتی اگر واشینگتن برداشت درستی از اهداف پکن نداشته باشد، همچنان میتواند از این ماجرا به نفع خود استفاده کند.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: میلتون ازراتی کمکویراستار نشریه نشنال اینترست، زیرمجموعه مرکز مطالعات سرمایه انسانی دانشگاه بوفالو، و اقتصاددان ارشد شرکت ارتباطاتی وستد در نیویورک است. او پیش از حضور در وستد بهعنوان استراتژیست بازار و اقتصاددان ارشد برای لرد، ابت و شرکا کار میکرد. ازراتی اغلب برای سیتی ژورنال و بهطور مرتب برای مجله فوربز مقاله مینویسد. «سی فردا: سه دهه آتی جهانیشدن، جمعیتشناسی و چگونه زندگی خواهیم کرد» آخرین کتاب اوست.
