عادت روزانه نوشیدن قهوه چه تأثیری دارد؟ قهوه بهشکلی بر نقاط مختلف بدن اثر میگذارد که حتی فکرش را هم نمیکنید.
قهوه برای خیلیها فراتر از یک نوشیدنی ساده است. قهوه صبحگاهی شبیه دکمهای است که هرروز صبح فشارش میدهیم تا بیدار شویم و روزمان را شروع کنیم. وقتی این عادت را هرروز تکرار میکنیم، تأثیر قهوه از افزایش هوشیاری فراتر میرود.
پژوهشها نشان دادهاند که مصرف منظم قهوه با تغییر میکروبیوم روده، عملکرد ذهنی و سلامت کبد ارتباط دارد. وقتی قهوه به عادت روزانه تبدیل میشود، چه اتفاقی در بدن رخ میدهد و چگونه میتوان از این تأثیر نهایت استفاده را برد؟
مواد مغذی اصلی
قهوه سرشار از آنتیاکسیدانها بهویژه ترکیبات فنلی موسوم به کلروژنیک اسید است. مطالعه پژوهشگران نروژی نشان داد که قهوه بزرگترین منبع دریافت آنتیاکسیدانها بهشمار میرود، زیرا خیلیها بهطور مرتب قهوه مینوشند.
هرفنجان قهوه حاوی ترکیبات زیر است:
- کلروژنیک اسید: حدود ۷۰ تا ۳۵۰ میلیگرم (این مقدار بسته به نوع دانه، میزان برشتهکاری و شیوه دمآوری تفاوت دارد)
- ریبوفلاوین: ۱۱ درصد از مقدار مجاز روزانه
- پانتوتنیک اسید: ۶ درصد از مقدار مجاز روزانه
- پتاسیم: ۳ درصد از مقدار مجاز روزانه
- منگنز: ۳ درصد از مقدار مجاز روزانه
(Illustration by Ran/The Epoch Times)
فواید سلامتی
تأثیر عادت روزانه نوشیدن قهوه ممکن است فراتر از چیزی باشد که فکرش را میکنید.
۱. تغییر میکروبیوم روده
مطالعهای که در سال ۲۰۲۶ در مجله نیچر کامیونیکیشنز منتشر شد، نشان داد که مصرف قهوه باعث تغییر ترکیب و فعالیت میکروبیوم روده میشود. مصرفکنندگان قهوه در مقایسه با افرادی که اهل قهوه نبودند، الگوی میکروبی و متابولیکی متفاوتی داشتند که در مورد قهوه کافئیندار و قهوه بدون کافئین صدق میکند؛ اتفاقی که نشان میدهد پلیفنلها و ترکیبات دیگری غیر از کافئین در این امر دخیل هستند.
نقش تغییر میکروبیوم در سلامتی هنوز مشخص نیست و این مطالعه از نظر عملکرد ذهنی و رفتاری نتایج ضدونقیضی ارائه کرده است.
پژوهشگران افزودند: «قهوه دستگاه گوارش را تحت تأثیر میگذارد، اسیدیته معده را افزایش میدهد و باعث ترشح هورمونهایی میشود که به هضم غذا کمک میکنند.»
مطالعه بزرگی در سال ۲۰۲۴ با بررسی بالغ بر ۲۲ هزار داوطلب نشان داد که مصرف قهوه با تغییر میکروبیوم روده ارتباط دارد؛ بهنحوی که مصرف آن باعث ظهور ۱۱۵ گونه باکتریایی میشود. فراوانی یکی از این گونهها در مصرفکنندگان قهوه ۴.۵ تا ۸ برابر بیشتر بود و آزمایشها نشان دادند که قهوه به روند رشد این باکتری دامن میزند. این مسئله در مورد مصرفکنندگان قهوه بدون کافئین هم صدق میکرد که نشان میدهد ترکیبات دیگری غیر از کافئین در این امر دخیل هستند. پژوهشگران رشد این باکتری را به ترکیبات خاص قهوه نسبت دادهاند، اما ارتباط آن با سلامت روده هنوز مشخص نیست.
۲. تقویت عملکرد ذهنی
همه میدانند که قهوه صبحگاهی مغز را هوشیار میکند. پژوهشها نشان دادهاند که کافئین به حفظ هوشیاری و افزایش توجه و سرعت استدلال کمک میکند؛ بهویژه اگر از قبل دچار کمخوابی بوده باشید.
۳. کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو
قهوه فواید متابولیکی هم دارد. یک مطالعه مروری در سال ۲۰۲۱ نشان داد که مصرف منظم قهوه کافئیندار و بدون کافئین با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو ارتباط دارد. یک تحلیل فراگیر که در این مطالعه به آن استناد شده است، نشان میدهد افرادی که روزانه بیش از سه فنجان قهوه مینوشند بیشتر تحت تأثیر قرار میگیرند.
پژوهشگران در اینباره چند دلیل مطرح کردهاند که از جمله میتوان به تأثیر ترکیبات قهوه بر التهاب، تنش اکسایشی، سوختوساز کبد و عملکرد لوزالمعده اشاره کرد. با اینحال، چندوچون این ارتباط هنوز مشخص نیست.
یک تحلیل فراگیر در مجله مراقبت از دیابت منتشر شده که با بررسی ۲۸ مطالعه آیندهنگر و بیش از ۱٫۱ میلیون داوطلب نشان میدهد که افزایش مصرف قهوه بهتدریج باعث کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو میشود. اگر مصرف حداقلی یا عدم مصرف قهوه را مبنا قرار دهیم، نوشیدن شش فنجان کوچک قهوه در روز با کاهش ۳۳ درصدی خطر همراه است که در مورد قهوه کافئیندار و بدون کافئین صدق میکند. مصرف شش فنجان کوچک قهوه در روز بالاتر از میانگین مصرف است، اما اثربخشی قهوه به دوز آن بستگی دارد و مصرف مقادیر کمتر هم با کاهش خطر همراه است.
۴. محافظت از کبد
مصرف یک فنجان قهوه در روز روی کبد اثر میگذارد. مطالعهای که در سال ۲۰۲۱ در مجله سلامت عمومی بیامسی منتشر شد، نشان داد که مصرفکنندگان قهوه در مقایسه با افرادی که اهل قهوه نبودند، ۲۱ درصد کمتر در معرض ابتلا به بیماریهای مزمن کبد و ۴۹ درصد کمتر در معرض خطر مرگومیر ناشی از این بیماریها قرار داشتند. این مسئله در مورد پودر قهوه، قهوه فوری و قهوه بدون کافئین صدق میکند که نشان میدهد فواید قهوه برای کبد در وجود کافئین خلاصه نمیشود.
از این گذشته، یک مطالعه مروری نظاممند و تحلیل فراگیر در سال ۲۰۱۷ نشان داد که هردو فنجان قهوه اضافی در روز با کاهش ۳۵ درصدی خطر ابتلا به سرطان کبد همراه است. این مسئله در مورد قهوه کافئیندار و بدون کافئین صدق میکند و در مورد قهوه کافئیندار پررنگتر است.
پژوهشگران گفتند: «افزایش مصرف قهوه کافئیندار و افزایش جزئی مصرف قهوه بدون کافئین با کاهش خطر کارسینوم سلولهای کبدی ارتباط دارد که شایعترین نوع سرطان کبد است؛ حتی اگر فرد از قبل به بیماری کبدی مبتلا بوده باشد.»
یک مطالعه مروری نظاممند و تحلیل فراگیر که در سال ۲۰۱۶ در مجله فارماکولوژی و تغذیهدرمانی منتشر شد، از ارتباط میان مصرف قهوه و خطر سیروز کبدی پرده برداشت و نشان داد که هردو فنجان قهوه اضافی در روز با کاهش ۴۴ درصدی خطر ابتلا به سیروز و کاهش ۴۵ درصدی خطر مرگومیر ناشی از این بیماری همراه بود.
۵. فواید قلبیعروقی
مصرف حداکثر پنج فنجان قهوه در روز برای بیشتر بزرگسالها بیخطر بوده و با فواید قلبیعروقی قابلتوجهی همراه است.
یک مطالعه مروری در سال ۲۰۱۸ نشان داد که مصرف متعادل قهوه- حدود ۲ تا ۵ فنجان در روز- با کاهش خطر مرگومیر ناشی از بیماریهای قلبیعروقی و کاهش خطر مرگومیر ناشی از هرعلت ارتباط دارد.
با اینحال، میزان حساسیت افراد و مقدار کافئین بسته به نوع قهوه متفاوت است.
۶. کاهش خطر ابتلا به پارکینسون
مصرف قهوه همچنین با کاهش خطر ابتلا به پارکینسون ارتباط دارد. مطالعهای که در سال ۲۰۲۴ در مجله نورولوژی منتشر شد، نشان داد افرادی که بیش از همه قهوه مصرف میکردند، در مقایسه با افرادی که اهل قهوه نبودند، ۳۷ درصد کمتر به پارکینسون مبتلا میشدند. افزایش سطح کافئین و متابولیتهای آن در نمونه خون داوطلبان، که سالها پیش از تشخیص بیماری اندازهگیری شده بود، با کاهش خطر ابتلا به پارکینسون ارتباط داشت.
رانیا بلماچی، متخصص فناوریهای عصبی با تحصیلات و آموزش تخصصی در زمینه علوم اعصاب، در ایمیلی به اپک تایمز نوشت: «این ارتباط واقعاً وجود دارد، اما تصور نمیکنم از این طریق بتوانیم رابطه علّی قهوه و پارکینسون را اثبات کنیم. البته شاید بتوانیم برای آن دلایل زیستی ارائه کنیم.»
بلماچی گفت: «کافئین گیرندهای را مسدود میکند که در مدارهای حرکتی مغز قرار دارند و ضد دوپامین عمل میکند؛ دقیقاً همان سامانهای که پارکینسون به آن آسیب میزند. این مسئله از آن جهت حائز اهمیت است که داروی مورد تأیید پارکینسون مانند کافئین از عملکرد همین گیرنده جلوگیری میکند.»
۷. بهبود عملکرد ورزشی
کافئین موجود در قهوه فواید آنی هم دارد: افزایش توان ورزشی. یک مطالعه مروری نظاممند و تحلیل فراگیر در سال ۲۰۲۲ نشان داد که کافئین با بهبود عملکرد فردی در دو استقامتی ارتباط دارد. کافئین در مقایسه با دارونما میزان تابآوری را افزایش میدهد و باعث بهبود عملکرد فردی در ورزش دو میشود. با اینحال، برای بررسی این اثر در خانمها و تعیین دوز مصرفی مناسب به پژوهشهای بیشتری نیاز دریم.
یک مطالعه مروری نظاممند و تحلیل فراگیر در سال ۲۰۱۸ نشان داد که کافئین با بهبود جزئی اما مؤثر قدرت عضلات بالاتنه و توان عضلانی ارتباط مستقیم دارد.
چگونه میتوانیم فواید قهوه را به حداکثر برسانیم؟
نوشیدن قهوه بیشتر لزوماً بهتر نیست. مطالعات مشاهدهای نشان دادهاند که مصرف حدود ۳ تا ۴ فنجان کوچک قهوه در روز با کمترین خطر نسبی برای سلامتی همراه است. با اینحال، این مقدار نمیتواند برای همه مطلوب و مناسب باشد.
نحوه برشتهکردن، آسیابکردن و دمآوری قهوه بر مقدار کافئین، پلیفنلها و ترکیبات دیگری که به فنجان قهوه راه پیدا میکنند اثر میگذارد. انتخابهای ساده ما هم بر تعامل قهوه با مواد مغذی موجود در سایر اقلام رژیم غذایی اثر میگذارند.
فرایند برشتهکاری ترکیبات شیمیایی قهوه را دستخوش تغییر میکند. برشتهکاری ملایم باعث حفظ کلروژنیک اسید میشود؛ ترکیباتی که در جریان برشتهکاری بهتدریج تجزیه میشوند. این فرایند همزمان ترکیبات مفید دیگری هم تولید میکند.
ماریو ایدروو، کارشناس قهوه، کارشناس ارشد علوم و اقتصاد قهوه و بنیانگذار مؤسسه میکافی، در ایمیلی به اپک تایمز نوشت: «هرچه برشتهکاری ملایمتر باشد، کلروژنیک اسید بیشتری در دانههای قهوه باقی میماند. دانهها در برشتهکاری سنگین برای مدت طولانی در معرض حرارت قرار میگیرند و بخش زیادی از کلروژنیک اسید خود را از دست میدهند. اگر هدف به حداکثر رساندن سطح کلروژنیک اسید باشد، من برشتهکاری ملایم یا نسبتاً ملایم را ترجیح میدهم.»
شیوه دمآوری بر میزان کافئین، کلروژنیک اسید و سایر ترکیبات قهوه اثر میگذارد. مدتزمان تماس آب با قهوه، فشار، نسبت قهوه به آب و شیوه صافکردن قهوه بر ترکیباتی که درنهایت وارد فنجان میشوند اثر میگذارند.
ایدروو گفت: «اگر قهوه مدتزمان بیشتری با آب در تماس باشد و درصورتی که از فرنچپرس یا کلد برو استفاده کنید، بخش زیادی از ترکیبات محلول دانههای آسیابشده از جمله کلروژنیک اسید وارد فنجان قهوه خواهد شد.»
عصاره اسپرسو بهسرعت و تحت فشار به دست میآید و به آب کمتری نیاز دارد، اما قهوه دمی با سرعت و فشار متعادلتری تهیه میشود.
درجه آسیاب بر سطح تماس قهوه و آب و نتیجه عصارهگیری اثر میگذارد. آسیاب ریز هم معمولاً عصارهگیری سریعتری دارد، اما آسیب درشت باید زمان بیشتری با آب در تماس باشد.
دمای آب هم بر نتیجه عصارهگیری اثر میگذارد. هرچه آب داغتر باشد، عصارهگیری بهتر انجام میگیرد، اما دمای آب باید با درجه آسیاب و زمان دمآوری هماهنگ باشد. از اینرو، آب داغتر لزوماً قهوه بهتری نمیدهد.
فیلترهای کاغذی بخش زیادی از دیترپنهای قهوه- کفستول و کاهوئول- را به دام میاندازند؛ ترکیباتی که سطح الدیال خون را افزایش میدهند. روشهای بدون نیاز به فیلتر مانند فرنچپرس و قهوهجوش باعث میشوند مقدار بیشتری از این ترکیبات به فنجان قهوه راه پیدا کنند.
پلیفنلهای قهوه بعد از صرف غذا جذب آهن غیرهِم را کاهش میدهند. افرادی که نگران وضعیت آهن بدن خود هستند، بهتر است قهوه را بین وعدههای غذایی بنوشند و در کنار غذاهای سرشار از آهن یا مکملهای آهن سراغ قهوه نروند.
نگهداری مناسب
قهوه بعد از برشتهشدن بهتدریج طعم و عطر خود را از دست میدهد، اما نگهداری مناسب میتواند قهوه را تا مدتها تازه نگهدارد. اگر بدانید چه عواملی کیفیت قهوه را کاهش میدهند، بهراحتی میتوانید جلوی آنها را بگیرید.
ایدروو گفت: «مهمترین نکاتی که باید در رابطه با نگهداری از قهوه در نظر بگیرید، اکسیژن، نور، گرما و رطوبت هستند. من دانههای قهوه را در ظرفی مات و دربسته، در دمای اتاق و دور از اجاق، پنجره آفتابگیر یا نقاط گرم خانه نگهمیدارم.»
ایدروو میگوید قهوه را در یخچال نگهداری نکنید. قهوه متخلخل است و عطر و بوی مواد غذایی را جذب میکند. رطوبت داخل یخچال هم تازگی قهوه را از بین میبرد.
او گفت: «فریزکردن فرق دارد و میتواند مؤثر باشد. برای این کار باید قهوه را در بستههای کوچک و نفوذناپذیر نگهدارید. نباید مرتب بستهها را از فریزر بیرون بیاورید، یخزدایی کنید و دوباره آن را داخل فریزر بگذارید. فرایند میعان مشکلساز خواهد شد.»
نکات تخصصی
ایدروو از کسانی که در خانه قهوه دم میکنند میخواهد نکات زیر را در نظر بگیرند تا بهترین قهوه ممکن را نوش جان کنند.
او گفت: «اگر امکان داشت، از همه میخواستم دانه قهوه بخرند و هربار قهوه را به مقدار لازم آسیاب کنند و بهجای حدس و گمان از ترازو برای وزنکردن آب و قهوه استفاده کنند.» از آنجا که ترکیب شیمیایی آب تأثیر قابلتوجهی بر طعم قهوه میگذارد، بهتر است از آب تصفیهشده استفاده کنید و حتماً تجهیزات عصارهگیری را تمیز نگهدارید.
رعایت این نکات باعث میشود کیفیت قهوهتان از قهوههای خانگی مرسوم بهتر شود.
ایدروو به کسانی که در خانه قهوه دم میکنند توصیه میکند نسبت قهوه به آب را ۱ به ۱۶ در نظر بگیرند، آب را به دمای حدود ۹۳ درجه سانتیگراد برسانند و درجه آسیاب را برای قهوه دمی روی حالت متوسط بگذارند. درنهایت باید طبق ذائقهتان عمل کنید.
او گفت: «اگر قهوه ترش یا رقیق شده است، دانهها را ریزتر آسیاب کنید یا زمان دمآوری را افزایش دهید. اگر قهوه تلخ یا تند شده است، دانهها را درشتتر آسیاب کنید یا زمان دمآوری را کاهش دهید. بهطور کلی، عصارهگیری ۱۸ تا ۲۲ درصدی باعث میشود طعم قهوه تند و زننده نشود.»
برای انتخاب قهوه باید نوشتههای روی بستهبندی را بخوانید. ایدروو گفت: «اولین چیزی که به آن دقت میکنم، تاریخ برشتهکاری است. بهترین زمان مصرف اهمیت چندانی ندارد، زیرا ممکن است یک سال از برشتهکاری قهوه گذشته باشد. بهتر است قهوهای بخرید که برشتهکاری آن طی ۲ تا ۴ هفته گذشته انجام گرفته باشد.»
ایدروو بهجای خرید دانه قهوه در حجم زیاد توصیه میکند مقدار کمتری بخرید تا بتوانید دانهها را در بهترین شرایط ممکن مصرف کنید. بعد از بازشدن بسته بهتر است قهوه را طی یک ماه مصرف کنید.
او گفت: «قهوه بعد از این مدت خراب نمیشود، اما عطر و بوی خود را از دست میدهد و طعم قهوه ملایم و خنثی میشود.»
ایدروو همچنین بر خرید دانه کامل و آسیابکردن قهوه در زمان دمآوری تأکید دارد. او گفت: «وقتی قهوه آسیاب میشود، ترکیبات معطر آن خیلی زود بر اثر اکسایش از بین میروند.»
قهوه به غذاهای ما هم طعم عمیقتری میدهد. ایدروو گفت: «بهترین کاربرد قهوه در آشپزی این است که از آن برای بهبود طعم غذا استفاده کنید.»
برای تهیه تیرامیسو، کیک شکلاتی و موس از اسپرسو یا قهوه بسیار غلیظ استفاده کنید.
او گفت: «قهوه طعم شکلات را غنیتر میکند و با آن تداخلی ندارد.»
ایدروو میگوید برای مزهدارکردن انواع گوشت قرمز مانند استیک یا سرسینه گاو میتوانید از پودر قهوه بسیار ریز- به ریزی آسیاب اسپرسو- استفاده کنید. او افزود: «طعم تلخ و خاکی قهوه در کنار شکر و سایر ادویهجات طعم جالبی ایجاد میکند و بهتر است برشتهکاری قهوه در حد متوسط یا اندکی بیشتر باشد.»
میتوانید از قهوه دمی و اسپرسو در تهیه سس باربیکیو، سس مولِه و مایعات لازم برای آرامپزکردن گوشت استفاده کنید تا غذایتان خوشطعمتر شود.
در مورد قهوه بدون کافئین هم چند نکته وجود دارد که باید در نظر بگیرید. دانههای سبز قهوه قبل از برشتهکاری کافئینزدایی میشوند و این فرایند بر ترکیبات شیمیایی و طعم قهوه اثر میگذارد.
کافئینزدایی فقط باعث ازبینرفتن کافئین نمیشود. ایدروو گفت: «برخی از ترکیبات محلول از جمله بخشی از کلروژنیک اسید و ترکیبات طعمدهنده قهوه هم در جریان کافئینزدایی از بین میروند، زیرا این فرایند گزینشی پیش نمیرود. به همین دلیل است که طعم قهوه بدون کافئین گاهی از قهوه معمولی خنثیتر است.»
با اینحال، انتخاب قهوه بدون کافئین لزوماً به این معنی نیست که قهوه بیکیفیتی داشته باشید.
حتی اگر تمام جوانب را در نظر بگیریم، باید به قانون طلایی ایدروو هم توجه کنیم: «بهترین قهوه همان قهوهای است که دوستش دارید.»
دستور: پاستیلهای خامهای قهوه
اگر میخواهید در مصرف قهوه خلاقیت به خرج دهید، میتوانید آن را به شکل پاستیل امتحان کنید. پاستیلهای خامهای قهوه، کوچک و کمشیرین هستند. ژلاتین موجود در آنها حاوی پروتئین کلاژنه بوده و به این خوراکی بافت پاستیلمانند میدهد.
مقدار: حدود ۲۴ عدد پاستیل (بسته به اندازه قالب)
زمان آمادهسازی: ۵ دقیقه
زمان سردشدن: ۳۰ دقیقه
زمان کل: ۳۵ دقیقه
وسایل مورد نیاز: مخلوطکن و قالب پاستیل (دلخواه)
مواد لازم
- ۱ پیمانه قهوه دمی خنکشده
- نصف پیمانه شیر نارگیل پرچرب و بدون شکر
- ۲ قاشق غذاخوری شربت افرا
- نصف قاشق چایخوری عصاره وانیل
- یکچهارم پیمانه ژلاتین
طرز تهیه
مواد اولیه را داخل مخلوطکن بریزید و آنقدر مخلوط کنید تا کاملاً یکدست شوند. مخلوط را داخل قالب یا سینی مخصوص فر بریزید و در یخچال بگذارید تا سفت شود. حدود ۳۰ دقیقه منتظر بمانید. اگر از سینی مخصوص فر استفاده کردهاید، مخلوط را با چاقو یا کاردک به قطعات مساوی برش دهید.
ملاحظات
قهوه با وجود فوایدی که برای سلامتی دارد، عوارضی هم دارد که باید به آنها توجه کنید.
۱. اختلال در خواب
حتی اگر چند ساعت قبل از خواب کافئین مصرف کنید، خوابتان مختل میشود. داوطلبان در یک مطالعه شش ساعت قبل از خواب ۴۰۰ میلیگرم کافئین مصرف کردند و با مختلشدن وضعیت خواب خود مواجه شدند.
بلماچی گفت: «کافئین زمان خواب را به حداقل میرساند. وقتی شب بد میخوابید، یعنی روز سختتری در پیش خواهید داشت. به این ترتیب، دوز مصرفی کافئین کمکم بالا میرود. افرادی که مشکلی با مصرف قهوه ندارند، مصرفشان را در حد متوسط نگهمیدارند، قبل از ظهر یا اوایل عصر قهوه مینوشند و از قهوه برای جبران کمخوابی خود استفاده نمیکنند.»
۲. کافئین انرژیبر است
کافئین از فعالیت آدنوزین جلوگیری میکند؛ ترکیبی شیمیایی که در طول روز در بدن انباشته میشود و احساس خوابآلودگی از آن نشأت میگیرد. کافئین احساس خستگی را بهطور موقت پنهان میکند، اما باعث رفع علت اصلی آن نمیشود.
بلماچی گفت: «بخش عجیب ماجرا این است که کافئین انرژیبخش نیست و فقط این واقعیت را کتمان میکند که ذخیره انرژی بدن رو به پایان است. کافئین باعث ازبینرفتن آدنوزین نمیشود، بلکه فقط جلوی فعالیت آن را میگیرد و آدنوزین همچنان در بدن انباشته میشود. وقتی اثر کافئین از بین میرود، آدنوزین یکباره تأثیر خود را نشان میدهد.»
او افزود: «به همین دلیل است که عصرها احساس خستگی میکنید. درواقع، چیزی از انرژیتان کم نشده است؛ فقط تاوان قهوهای را میدهید که پیشتر میل کردهاید.»
۳. وابستگی به کافئین و علائم ترک
مصرف منظم کافئین وابستگی میآورد و قطع ناگهانی آن با علائم ترک از جمله سردرد، خستگی، عدم تمرکز، تحریکپذیری و افت خلقوخو همراه است. این علائم اغلب حدود یک روز بعد از قطع مصرف کافئین شروع میشوند.
بلماچی گفت: «علائم ترک کاملاً واقعی هستند. اگر یک روز قهوه نخورید، ممکن است تا چند روز با سردرد، خستگی و عدم تمرکز دستوپنجه نرم کنید. اینها عوارض قطعی ترک قهوه هستند.»
اگر بهطور منظم قهوه مینوشید، باید ببینید تأثیر قهوه تا چه حد به کافئین مربوط میشود و تا چه حد به کاهش علائم ترک برمیگردد.
بلماچی گفت: «مسئلهای که پژوهشگران هنوز درباره آن اختلافنظر دارند، این است که آیا قهوه صبحگاهی سطح هوشیاری را بالاتر میبرد یا فقط افت هوشیاری شبانه را جبران میکند؟ احتمالاً هردو حالت رخ میدهد.»
۴. اضطراب و تپش قلب
کافئین سیستم عصبی مرکزی را تحریک میکند و بهویژه در دوزهای بالا یا در افرادی که حساسیت بیشتری به کافئین دارند، باعث بیقراری، اضطراب و افزایش ضربان قلب میشود.
بلماچی گفت: «مقدار مناسب بین ۱ تا ۲ فنجان است. بعد از فنجان چهارم و پنجم احتمالاً با بیقراری و اضطراب مواجه میشوید. افرادی که مستعد اضطراب یا حمله عصبی هستند، دچار بیقراری و اضطراب بسیار شدید میشوند.»
۵. افزایش موقت فشار خون
کافئین بهویژه در افرادی که بهطور منظم قهوه نمینوشند باعث افزایش موقت فشار خون میشود. افرادی که مدام قهوه مینوشند، تا حدی به این مسئله عادت میکنند. اما افرادی که فشار خون بالا دارند، بهتر است مراقب دوز مصرفی خود باشند.
۶. علائم گوارشی
قهوه فعالیت دستگاه گوارش را تحریک میکند و ممکن است بعضاً باعث بروز علائم گوارشی شود. قهوه بسته به شرایط فردی باعث رفلاکس اسید یا افزایش فعالیت رودهها میشود.
۷. شاید فنجان قهوه منبع میکروپلاستیک باشد
فنجان قهوه میتواند بهاندازه خود قهوه حائز اهمیت باشد. پژوهشها نشان میدهند که لیوانهای یکبارمصرف باعث میشوند میکروپلاستیکها و نانوپلاستیکها وارد نوشیدنیهای داغ شوند. استفاده از فنجانهای شیشهای، سرامیکی یا استیل میتواند میزان مواجهه با پلاستیکها را به حداقل برساند.
کافئین از جفت عبور کرده و جنینِ درحالرشد آن را با آهستگیِ تمام تجزیه میکند. به خانمهای باردار توصیه میشود کافئین دریافتی خود را به کمتر از ۲۰۰ میلیگرم در روز محدود کنند. این مقدار شامل کافئین موجود در قهوه، چای، نوشابه، نوشیدنیهای انرژیزا، شکلات و داروها میشود.
کافئین و قهوه ممکن است با بعضی از داروها تداخل داشته باشند یا باعث تغییر نحوه جذب یا سوختوساز دارو و بالارفتن شدید ضربان قلب شوند. افرادی که داروهای تجویزی مصرف میکنند، باید از پزشک خود سؤال کنند که لازم است زمان مصرف دارو را از قهوه جدا کنند یا صرفاً باید میزان کافئین دریافتی خود را به حداقل برسانند.
بلماچی گفت: «وقتی از بیماران میشنوم که میگویند تحملشان نسبت به قهوه دستخوش تغییر شده است، درباره داروهای مصرفیشان سؤال میکنم.»
کودکان و نوجوانان نسبت به کافئین حساستر هستند. جثه کوچکتر آنها باعث میشود که کافئین بیشتری نسبت به وزن بدنشان دریافت کنند. از آنجا که چای، نوشابه، نوشیدنیهای انرژیزا، شکلات و برخی داروها حاوی کافئین هستند، پدر و مادرها باید مقدار کافئین دریافتی روزانه کودک را در نظر بگیرند و به بررسی مقدار قهوه مصرفی بسنده نکنند.
همچنین شواهدی وجود دارد که نشان میدهند قهوه ممکن است حاوی سموم قارچی، بقایای آفتکشها و آکریلآمید باشد که در فرایند برشتهکاری شکل میگیرد. مواجهه با سموم زیاد میتواند سلامتیتان را به خطر بیاندازد. البته مقدار سموم قهوه معمولاً ناچیز است. نحوه کشت، نگهداری، برشتهکاری و دمآوری قهوه بر مقدار این ترکیبات اثر میگذارد.
دانستنیهای جالب
- قهوه نوعی میوه محسوب میشود و دانههای قهوه درواقع بذر میوهای به نام گیلاس قهوه هستند.
- دانههای قهوه قبل از برشتهکاری سبزرنگ هستند.
- برشتهکاری بیشتر لزوماً بهمعنی کافئین بیشتر نیست.
- کافئین بخشی از سازوکار دفاعی گیاهان است و حشرات را از آنها دور نگهمیدارد.
- بریتانیاییها به نوشیدن چای عصرانه شهرت دارند، اما قهوه هم مینوشند. شهروندان بریتانیا روزانه حدود ۹۵ میلیون فنجان قهوه مینوشند.
