پژوهشگران انتظار داشتند ماری‌جوآنا شدت استرس را پایین بیاورد. اما یافته‌ها نشان دادند مصرف‌کنندگان ماری‌جوآنا از مصرف تی‌اچ‌سی (یا تتراهیدروکانابینول: ماده محرک اصلی ماری‌جوآنا) و دارونما به یک اندازه آرامش می‌گیرند.
یک کارآزمایی دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما، که با مشارکت ۱۲۰ داوطلب بزرگسال سالم انجام شد، نشان داد که آرامش ناشی از مصرف ماری‌جوآنا بیش از تی‌اچ‌سی به انتظار مصرف‌کننده از تسکین احتمالی آن مربوط می‌شود.
این مطالعه که با حضور ۱۲۰ مصرف‌کننده دائمی ماری‌جوآنا انجام گرفت، نشان داد که داوطلبان با استفاده از ویپ حاوی دارونما به اندازه مصرف ماری‌جوآنا احساس آرامش کردند؛ نتیجه‌ای که حتی پژوهشگران را هم غافلگیر کرد.
کری کاتلر، استاد روان‌شناسی دانشگاه ایالتی واشینگتن و نویسنده اصلی مطالعه، در گفت‌وگو با اپک تایمز گفت: «انتظار داشتیم تی‌اچ‌سی در مقایسه با دارونما کاهش بیشتری در میزان استرس داوطلبان ایجاد کند.»
این مطالعه که در مجله نوروسایکوفارماکولوژی منتشر شده است، نشان می‌دهد که انتظار تسکین و روال استفاده از ویپ از جمله عواملی هستند که این تجربه را برای مصرف‌کنندگان دائمی ماری‌جوآنا آرامش‌بخش می‌کنند.
آیا نشئگی صرفاً اثر دارونماست؟
پژوهشگران مصرف‌کنندگان ماری‌جوآنا را به‌طور تصادفی در سه گروه قرار دادند: گروهی که از ویپ حاوی دارونما استفاده می‌کردند، گروهی که ۲۰ میلی‌گرم تی‌اچ‌سی مصرف می‌کردند و گروهی که ۴۰ میلی‌گرم از این ماده را دریافت می‌کردند.
دارونما هم حاوی اندکی تی‌اچ‌سی بود که باعث نشئگی نمی‌شد.
داوطلبان قبل از استفاده از ویپ به میزان استرس خود از صفر تا ۱۰ امتیاز دادند و این کار را حدود ۵ دقیقه بعد و دوباره ۱ ساعت بعد تکرار کردند. پژوهشگران برای اندازه‌گیری کورتیزول- هورمون استرس- از داوطلبان نمونه بزاق گرفتند و ضربان قلب و هدایت الکتریکی پوست آن‌ها را بررسی کردند. هدایت الکتریکی پوست به تغییرات جزئی در میزان تعریق اشاره دارد که میزان فعالیت سامانه «ستیز یا گریز» دستگاه عصبی را آشکار می‌کند.
میزان استرس اعلام‌شده از سوی داوطلبان در هرسه گروه بعد از استفاده از ویپ کاهش یافت و یک ساعت بعد به‌مراتب پایین‌تر بود. افرادی که تی‌اچ‌سی مصرف کرده بودند، در مقایسه با گروه دارونما وضعیت بهتری نداشتند.
کاتلر گفت: «این یافته‌ها نشان می‌دهند که با اثر انتظار مواجه هستیم.»
کاتلر افزود: «افرادی که به‌طور منظم ماری‌جوآنا مصرف می‌کنند، انتظار دارند هنگام مصرف استرس کمتری داشته باشند و درعمل استرس کمتری هم احساس می‌کنند؛ حتی اگر به‌جای ماری‌جوآنا دارونما دریافت کنند.»
قدرت انتظار
کاتلر گفت: «انتظار مصرف‌کنندگان این است که بعد از استفاده از ویپ حاوی ماری‌جوآنا استرس کمتری داشته باشند.»
خودِ ویپ هم به این مسئله دامن می‌زند: فاصله‌گرفتن از کار، حضور در محیط‌های آشنا و آرام و- در این مطالعه- مصرف آهسته و آگاهانه و حبس‌کردن نفس برای چند ثانیه قبل از بیرون‌دادن دود. این روال به‌خودی‌خود آرامش‌بخش است و فرقی ندارد ویپ حاوی چه ماده‌ای باشد.
از این‌رو، مطالعه ماری‌جوآنا دشوار است. پژوهشگران باید تأثیر مستقیم آن را از اثرات ذهنی آن تفکیک کنند.
پژوهش‌های قبلی نشان داده‌اند که انتظار مصرف‌کنندگان بر اثربخشی ماری‌جوآنا و شدت تأثیری که تجربه می‌کنند اثر می‌گذارد. پژوهش‌های مربوط به نیکوتین هم به یافته‌های مشابهی رسیده‌اند. داوطلبانی که در مطالعات کنترل‌شده در انتظار دریافت نیکوتین بودند، آرامش بیشتر و تنش کمتری داشتند؛ حتی زمانی که سیگارشان هیچ نیکوتینی نداشت.
پژوهشگران متوجه نشدند که تغییر میزان استرس تا چه حد از انتظار داوطلبان، روال استفاده از ویپ، گذشت زمان یا عوامل محیطی نشأت می‌گیرد. با این‌حال، یافته‌ها نشان می‌دهند که احساس نشئگی و آرامش ناشی از مصرف در خودِ ماری‌جوآنا خلاصه نمی‌شود.
بدن با احساس آرامش همراهی نکرد
داوطلبان می‌گفتند احساس آرامش می‌کنند، اما واکنش بدن آن‌ها بعضاً با این احساس هماهنگی نداشت.
گروهی که دوز بالای تی‌اچ‌سی دریافت کرده بودند، نسبت به گروه دارونما ضربان قلب تندتری داشتند.
کاتلر گفت: «قابل پیش‌بینی بود. افزایش ضربان قلب شایع‌ترین واکنش بدن به تی‌اچ‌سی است.» مصرف‌کنندگان باتجربه می‌دانند که این واکنش نتیجه مصرف ماری‌جوآنا بوده و ربطی به استرس و اضطراب ندارد.
سطح کورتیزول در هرسه گروه برای مدت کوتاهی کاهش یافت، اما میزان کاهش در داوطلبان گروه دوز بالای تی‌اچ‌سی بیشتر بود؛ امری که نشان می‌دهد ماری‌جوآنا از دارونما مؤثرتر عمل می‌کند. با این‌حال، کورتیزول ظرف مدت یک ساعت به سطح اولیه بازگشت. در آخرین اندازه‌گیری هم تفاوت خاصی میان سطح کورتیزول هرسه گروه مشاهده نشد.
تی‌اچ‌سی الگوی فعالیت غدد عرق را هم که میزان برانگیختگی دستگاه عصبی را نشان می‌دهد دستخوش تغییر کرد. میزان فعالیت این غدد در گروه تی‌اچ‌سی ضعیف‌تر از گروه دارونما بود، اما میزان فعالیت در داوطلبان گروه تی‌اچ‌سی با دوز بالاتر در هردقیقه بیشتر بود که پژوهشگران انتظارش را نداشتند.
این نتایج نشان می‌دهد که استرس نشانه زیستی واحدی ندارد. ممکن است از درون احساس آرامش کنید، اما ضربان قلب و فعالیت غدد عرق چیز دیگری بگویند.
کاتلر گفت: «یافته‌ها نشان می‌دهند که ماری‌جوآنا تأثیر متفاوتی بر سامانه‌های مرتبط با استرس دارد. تی‌اچ‌سی فقط میزان واکنش به استرس را مهار نمی‌کند و تأثیر پیچیده‌تری دارد.»
یافته‌های مربوط به اثر دارونما به درک بهتر این موضوع کمک می‌کنند. کاتلر گفت: «اثر دارونما واقعاً درخور توجه است.»
