درد مداوم میتواند انجام فعالیتهای روزمره را غیرممکن کند. حرکات کششی ساده به شما کمک میکنند که از چرخه معیوب درد رهایی پیدا کنید.
خیلیها صبحها با دردی از خواب بیدار میشوند که از آن بیزارند. با اینحال، کل روز را با همان درد سپری میکنند. در کنار مشکلاتی که با آنها دستوپنجه نرم میکنیم، درد مزمن یکی از بزرگترین موانع زندگی روزمره ما بهشمار میرود.
درد مزمن نهتنها عملکرد جسمانی را مختل میکند، بلکه وضعیت روانی ما را هم تحت تأثیر میگذارد. نرخ شیوع اضطراب و افسردگی در میان افراد مبتلا به درد مزمن بسیار بالاست و در برخی گروهها به ۸۰ درصد میرسد. با اینحال، نرخ ایندو عارضه در نمونههای مورد بررسی در گوشه و کنار جهان حدود ۴۰ درصد گزارش شده است.
این وضعیت میتواند به چرخهای معیوب تبدیل شود: درد مزمن ممکن است باعث افسردگی شود و افسردگی هم میتواند آستانه تحمل درد را پایین بیاورد و احساس درد را چندبرابر کند. هرچه بیشتر درد را تحمل کنید، شدت آن هم بیشتر میشود.
پنج حرکت ورزشی برای تسکین درد
حرکات کششی میتوانند شدت درد و خشکی عضلات و مفاصل را به حداقل برسانند؛ بهویژه اگر با تمرینات تقویتی و فعالیت بدنی منظم همراه شوند. حرکات کششی زیر برای نقاطی طراحی شدهاند که معمولاً دچار درد میشوند.
این تمرینات برای بیشتر افراد بیخطرند، اما بهتر است با پزشک یا متخصص مراقبتهای درمانی مشورت کنید تا مطمئن شوید برایتان دردسرساز نمیشوند. درد شما ممکن است دلایل متعددی داشته باشد. از اینرو، اگر دردتان ادامه پیدا کرد، درباره علائم و راهحلهای احتمالی با پزشک خود مشورت کنید.
۱. کمردرد و کاهش دامنه حرکتی مفصل ران: حرکت کششی گربه-گاو
گرفتگی عضلات و استفاده بیشازحد از آنها در بروز کمردرد و کاهش دامنه حرکتی مفصل ران دخیل هستند. عضلات راستکننده ستون فقرات و عضلات عمقی تثبیتکننده مهرهها، که وظیفه حمایت از ستون فقرات را برعهده دارند، گاهی دچار گرفتگی شده و هنگام حرکت باعث درد میشوند. خیلیها سعی میکنند فعالیتشان را بهشکلی تنظیم کنند که درد و ناراحتی کمتر آزارشان دهد، اما همین کار باعث میشود درد جزئی از زندگی روزمرهشان شود. اگر عضلهای که به ستون فقرات متصل است دچار گرفتگی شود، سازوکار طبیعی حرکت ستون فقرات مختل شده و شرایط برای بروز درد و ناراحتی فراهم میشود.
گرفتگی عضلات بسیار شایع است. تجربه شخصی من نشان داده که بسیاری از دردهای عضلانی معمول دستکم تا حدی با انجام حرکات کششی برطرف میشوند.
مرحله ۱: بهصورت چهاردستوپا روی سطحی صاف و محکم قرار بگیرید و کف دستها را دقیقاً زیر شانهها بگذارید.
مرحله ۲: برای قرار گرفتن در وضعیت «گربه» از دنبالچه شروع کنید و بهتدریج مهرههای ستون فقرات را بهسمت بالا قوس دهید تا چانهتان بهطور کامل داخل قفسه سینه قرار بگیرد. در عرض ۲ تا ۳ ثانیه در این وضعیت قرار بگیرید و سپس ۱۵ ثانیه در این حالت بمانید.
مرحله ۳: برای ورود به وضعیت «گاو» از حالت قوس خارج شوید و عضلات پشت خود را از دنبالچه تا ستون فقرات در جهت مخالف کش بیاورید؛ بهنحوی که فرق سرتان رو به بالا قرار بگیرد. به این ترتیب، کمر بهشکل طبیعی بهسمت پایین قوس برمیدارد. در عرض ۲ تا ۳ ثانیه در این وضعیت قرار بگیرید. ایندو حالت را بهتناوب تکرار کنید.
مرحله ۴: هربار که در وضعیت گربه و گاو قرار میگیرید، معادل یک ست است. این حرکت را در سه ست دوازدهتایی انجام دهید.
تغییرات پیشنهادی: اگر نمیتوانید بهطور کامل در وضعیت گربه یا گاو قرار بگیرید، تا جایی که برایتان امکانپذیر است پیش بروید. برای کاهش ناراحتی زانوها زیر آنها بالش بگذارید.
چرا این حرکت را میپسندم: حرکت گربه-گاو از بالاترین قسمت تا پایینترین بخش ستون فقرات باعث تسکین میشود. برخلاف تمریناتی که بر نقطه خاصی از ستون فقرات تمرکز دارند، این حرکت به بهبود انعطافپذیری و تحرک تمام ستون فقرات کمک میکند.
۲. گرفتگی همسترینگ و کمردرد ناشی از آن: حرکت کششی همسترینگ درحالت ایستاده
کمردردی که بر اثر گرفتگی همسترینگ (عضلات پشت ران) ایجاد میشود، معمولاً با وارد کردن نیروی چرخشی به بدن تحریک میشود. عضلات همسترینگ در ناحیه زانو به نقاط مختلفی متصل میشوند، اما همگی مبدأ مشترکی دارند.
مبدأ همان نقطهای است که عضلات از طریق آن به استخوان متصل میشوند. این نقطه حکم تکیهگاه ثابتی را دارد که عضله به کمک آن میتواند نیروی کششی ایجاد کند.
این نقطه همان جایی است که عضله به آن متصل میشود و معمولاً استخوانی است که دامنه حرکتی بیشتری دارد.
یکی از مشکلات عضلات همسترینگ این است که به ناحیه کوچکی از لگن به نام استخوان نشیمنگاهی متصل میشوند؛ همان بخش استخوانی لگن که هنگام نشستن وزن بدن را تحمل میکند. نیروی عضلانی قابلتوجهی در این ناحیه کوچک تولید میشود. وقتی عضلات همسترینگ دچار گرفتگی میشوند، ممکن است لگن را بهسمت خود بکشند. لگن هم به ستون فقرات متصل است. این وضعیت میتواند الگوی حرکتی بدن را مختل کند و ستون فقرات را تحت فشار بیشتری قرار دهد. از اینرو، عضلات اطراف کمر مجبور میشوند سختتر کار کنند.
برای انجام حرکت کششی همسترینگ باید پیش از هرچیز بدنمان را گرم کنیم.
خم کردن زانو برای گرم کردن عضلات همسترینگ
مرحله ۱: پشت یک صندلی بایستید. زانوی راست خود را خم کنید و پایتان را بهآرامی تا جایی که میتوانید از زمین بلند کنید و سپس آن را بهآرامی پایین بیاورید.
مرحله ۲: این حرکت را ۳۰ مرتبه با پای راست و ۳۰ مرتبه با پای چپ انجام دهید.
این تمرین عضلات همسترینگ را گرم میکند تا بتوانید آنها را راحتتر کش بیاورید.
حرکت کششی عضلات همسترینگ درحالت ایستاده
پس از آنکه عضلات همسترینگ را گرم کردیم، سراغ حرکت اصلی میرویم.
مرحله ۱: بسته به طول پاها حدود ۹۰ سانتیمتر از صندلی فاصله بگیرید و رو به آن بمانید.
مرحله ۲: پای راست خود را بهآرامی بالا بیاورید و پاشنه را در مرکز نشیمنگاه صندلی بگذارید. زانوی راست را کاملاً صاف نگهدارید.
مرحله ۳: درحالیکه زانوی راست را صاف نگهداشتهاید، زانوی چپ را اندکی خم کنید و همزمان بالاتنه را بهآرامی بهسمت جلو متمایل کنید و لگن را بهسمت عقب ببرید تا در عضلات همسترینگ راست احساس کشش کنید. حدود ۱۰ ثانیه در این وضعیت بمانید.
مرحله ۴: انجام این مراحل معادل یک ست است. سعی کنید این حرکت را برای هرپا ۱۵ مرتبه انجام دهید. چرا ۱۵ مرتبه؟ زیرا عضلات همسترینگ بزرگ و قدرتمند هستند و برای افزایش انعطافپذیری به تمرین و کشش زیادی نیاز دارند.
تغییرات پیشنهادی: فقط تا جایی که احساس راحتی میکنید، عضلات همسترینگ را کش بیاورید. با کاهش گرفتگی عضلات همسترینگ میتوانید دامنه حرکتی را افزایش دهید.
چرا این حرکت را میپسندم: این تمرین بهشکل مستقیم و مؤثر عضلات همسترینگ را کش میآورد و دامنه آن قابل کنترل است.
۳. گردندرد: حرکت کششی جانبی گردن
استفاده مفرط یا انقباض طولانیمدت عضلات بالابرنده کتف، ذوزنقهای و جناغیپستانکی، که بهدلیل کار با ابزارهای فناوری رواج بیشتری پیدا کرده است، میتواند به گرفتگی عضلات و درد در حین حرکت منجر شود. چرا؟ نخست اینکه این عضلات نقش مهمی در حفظ فرم طبیعی بدن دارند و رفع گرفتگی آنها بسیار دشوار است. دوم اینکه عضلات منقبض، هماهنگی میان عضلات گردن را برهم میزنند و باعث میشوند این عضلات هنگام حرکت نتوانند بهدرستی با یکدیگر همکاری کنند.
البته گردندرد میتواند دلایل دیگری هم داشته باشد، اما در اینجا تمرکز ما بر گرفتگی و استفاده مفرط از عضلات است، نه بیماریهای خاصی که برای درمان آنها به متخصص نیاز داریم.
مرحله ۱: روی یک صندلی با تکیهگاه مناسب بنشینید و کمرتان را صاف نگهدارید.
مرحله ۲: درحالیکه بالاتنه را صاف نگهداشتهاید و صورتتان رو به جلو قرار دارد، سرتان را بهآرامی بهسمت راست خم کنید و گوش راستتان را به شانه راست نزدیک کنید. همزمان شانه سمت راست را پایین نگهدارید و از بالا انداختن شانه خودداری کنید.
مرحله ۳: سرتان را تا جایی که برایتان مقدور است خم کنید و حدود ۱۵ ثانیه در این وضعیت بمانید. وقتی عضلاتتان شل شدند، در ۱۵ ثانیه بعدی تلاش کنید سرتان را کمی بیشتر به پهلو خم کنید. البته تا جایی ادامه دهید که احساس درد نکنید.
مرحله ۴: هر ۳۰ ثانیه کشش معادل یک ست است. این حرکت را برای هرطرف ۵ مرتبه انجام دهید. همیشه با سرعت کم پیش بروید و بهآرامی در وضعیت کششی قرار بگیرید.
تغییرات پیشنهادی: شاید اگر بالاتنه را بههمراه سرتان خم کنید، کشش مؤثرتری را تجربه کنید. اگر مایل بودید، این روش را امتحان کنید تا ببینید چه نتیجهای میگیرید. اگر نمیتوانید شانهتان را بدون بالا انداختن در وضعیت ثابت نگهدارید، لبه زیرین صندلی را بگیرید.
چرا این حرکت را میپسندم: این حرکت کششی ساده به تسکین عضلات گرفته گردن کمک میکند. انجام آن آسان است و در عین سادگی تأثیر بسزایی دارد.
۴. زانودرد: حرکت کششی با حوله
یکی از مهمترین دلایل زانودرد، همانطور که حدس میزنید، گرفتگی و خشکی مفصل است. این وضعیت ممکن است بر اثر حرکات تکرارشونده با دامنه محدود مانند دوچرخهسواری، یا بهدلیل کمتحرکی ایجاد شود. کمتحرکی باعث خشکی مفاصل میشود؛ بهویژه اگر مفصل همیشه در دامنه حرکتی محدود به کار گرفته شود.
در این حرکت باید حوله را لوله کنید و پشت زانوی خود بگذارید و با ایجاد کشش ملایم در حالتی قرار بگیرید که به آن «کشش مفصلی» یا «باز کردن فضای مفصل زانو درحالت خمیده» میگویند. اصطلاح دوم شاید جالبتر به نظر برسد، اما هردو به یک مفهوم اشاره دارند. این حرکت فضای مفصل را باز میکند، فشار وارده به آن را کاهش میدهد و جریان خون را در مفصل زانو به حداکثر میرساند. این حرکت گزینه بسیار خوبی برای افزایش دامنه خمشدن زانو بهشمار میرود، زیرا مستقیماً بر همین حرکت تمرکز دارد.
روشهای مختلفی برای کشش مفصلی وجود دارد، اما این حرکت یکی از ایمنترین حرکات است.
مرحله ۱: روی صندلی بنشینید و حوله لولهشده را پشت زانوی راست خود بگذارید. سپس مفصل ران و زانوی راست را بهآرامی خم کنید تا پای شما حوله را در جای خود نگهدارد. قسمت جلویی ساق پای راست را با دست بگیرید و پا را بهآرامی و با احتیاط بهسمت حوله بکشید.
مرحله ۲: ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید و پا را رها کنید. هر ۳۰ ثانیه کشش معادل یک ست است. این حرکت را برای هرپا ۵ مرتبه انجام دهید.
تغییرات پیشنهادی: تعداد ستها و مدتزمان کشش را تغییر دهید تا ببینید در کدام حالت راحتتر هستید. همچنین میتوانید حوله را در اندازههای مختلف لوله کنید تا ببینید کدام اندازه برای زانوهایتان بهتر است.
چرا این حرکت را میپسندم: این حرکت بسیار ساده است، بهراحتی انجام میشود و در بسیاری از افراد مؤثر است.
۵. درد ناحیه قدامی شانه: حرکت کششی چرخش خارجی شانه در مقابل دیوار
درد ناحیه قدامی شانه بسیار شایع است. بسیاری از ما از جمله خود من این درد را تجربه کردهایم. گرفتگی عضلات شانه میتواند یکی از دلایل درد ناحیه قدامی شانه باشد، اما این عارضه گاهی از سفتی کپسول مفصلی نشأت میگیرد. در این تمرین بر رفع گرفتگی و خشکی عضلات و مفصل تمرکز داریم. این حرکت کششی به افزایش تحرک مفصل شانه کمک میکند. شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما این حرکت به بسیاری از بیماران من کمک کرده است.
مرحله ۱: رو به دیوار بایستید و کف دست راست خود را صاف روی دیوار بگذارید. آرنج باید کاملاً صاف باشد و بازو با دیوار زاویه ۹۰ درجه بسازد. انگشتهای دست هم باید رو به بالا باشند.
مرحله ۲: دستتان را بهآرامی بهسمت بیرون بچرخانید. این حرکت را آنقدر ادامه دهید که انگشتها رو به پایین قرار بگیرند یا دستتان به حداکثر دامنه حرکتی خود برسد.
مرحله ۳: درحالیکه بازو و دستتان را در همان وضعیت نگهداشتهاید، بدنتان را ۹۰ درجه بچرخانید و از دیوار فاصله بگیرید.
مرحله ۴: درحالیکه بدنتان را صاف نگهداشتهاید، سرتان را از دیوار دور کنید، اما بالاتنه خود را نچرخانید. سپس بهآرامی زانوها را خم کنید. به این ترتیب، کشش را در ناحیه شانه احساس خواهید کرد. تا جایی که برایتان مقدور است پایین بروید و ۳۰ ثانیه در آن وضعیت بمانید.
مرحله ۵: این حرکت را برای هر شانه ۳ مرتبه انجام دهید.
تغییرات پیشنهادی: دستتان را فقط تا جایی که راحت هستید بچرخانید. برای ایجاد کشش، بهآرامی زانوهایتان را خم کنید و تا جایی پایین بروید که برایتان امکانپذیر و راحت باشد.
چرا این حرکت را میپسندم: این حرکت تا حدی غیرمعمول است، اما تجربه شخصی من نشان داده که خیلیها از این تمرین نتیجه میگیرند.
نکته: شانهها ساختارهای پیچیدهای دارند. این تمرین برای افرادی که دچار گرفتگی عضلات یا خشکی مفصل در قسمت قدامی شانه هستند، مفید است؛ اما برای همه مناسب نیست. با احتیاط تمرین کنید تا ببینید چه نتیجهای میگیرید.
حرکات کششی به بهبود وضعیت نقاط دردناک بدن کمک میکنند. پیشنهاد من این است که دستکم سه مرتبه در هفته و در بهترین حالت ۵ مرتبه در هفته تمرین کنید. اگر با وجود انجام این تمرینات همچنان درد دارید، با پزشک خود مشورت کنید تا مشکل را دقیقتر بررسی کند. ممکن است به برنامه درمانی اختصاصی نیاز داشته باشید یا علت زمینهای دردتان به درمان کاملتری احتیاج داشته باشد. امیدوارم این تمرینات به دردتان بخورند و برایتان آرزوی موفقیت دارم.

















