استامینوفن که با نام تجاری تایلنول و نامهای دیگر هم به فروش میرسد، بهعنوان ایمنترین مسکن برای خانمهای باردار شناخته میشود.
براساس مطالعات اخیر، مصرف استامینوفن در دوران بارداری میتواند احتمال ابتلای نوزاد به اختلال طیف اوتیسم یا ابتلا به اختلال کمتوجهی-بیشفعالی در دوران کودکی را افزایش دهد. استامینوفن در بعضی از کشورها «پاراستامول» نیز نامیده میشود.
محققان در مطالعهای که تحت نظارت آندریا باکارلی از دانشگاه هاروارد انجام شد و یافتههای آن در اوایل ماه جاری انتشار یافت، متوجه شدند که وقتی جنین در دوران بارداری در معرض استامینوفن قرار میگیرد، با افزایش خطر اختلالات رشد عصبی از جمله اوتیسم و اختلال کمتوجهی-بیشفعالی مواجه میشود. این خبر در روز ۲۰ اوت در بیانیه مطبوعاتی دانشگاه هاروارد اعلام شد.
محققان با بررسی نتایج ۴۶ مطالعه متشکل از ۱۰۰ هزار داوطلب، ارتباط احتمالی مصرف استامینوفن در دوران بارداری و بروز اختلالات رشد عصبی مانند اوتیسم و اختلال کمتوجهی-بیشفعالی را بررسی کردند.
به گفته محققان، بررسیها نشان داد که خطر بروز اختلالات رشد عصبی مانند اوتیسم و اختلال کمتوجهی-بیشفعالی بر اثر مصرف استامینوفن در دوران بارداری از نظر آماری افزایش قابلتوجهی داشته است. محققان در تعداد اندکی از مطالعات نتیجه گرفتند که ارتباطی بین استامینوفن و اختلالات فوق وجود ندارد.
یافتههای این مطالعه که در روز ۱۳ اوت در نشریه بهداشت محیط بیامسی انتشار یافت، به این معنی نیستند که استامینوفن بهطور مستقیم باعث اوتیسم یا اختلال کمتوجهی-بیشفعالی میشود. با اینحال، محققان نسبت به دستورالعملهای بالینی فعلی در رابطه با تجویز این مسکّن برای خانمهای باردار ابراز نگرانی کردهاند.
دیدیه پرادا، دانشیار مدرسه پزشکی آیکان در ماونت ساینای و از محققان مطالعه حاضر، در بیانیهای گفت: «یافتههای ما نشان میدهند که انجام مطالعات باکیفیت میتواند ارتباط بین مصرف استامینوفن در دوران بارداری و افزایش خطر اوتیسم و اختلال کمتوجهی-بیشفعالی را با دقت بیشتری ثابت کند. با توجه به مصرف گسترده این دارو، هرگونه افزایش جزئی در میزان خطر نیز میتواند تبعات سنگینی برای سلامت عمومی داشته باشد.»
پرادا افزود که «خانمهای باردار نباید مصرف دارو را بدون مشورت پزشک متوقف کنند» و توضیح داد که «بیتوجهی به درد یا تب نیز میتواند به جنین آسیب برساند.» او گفت: «مطالعه ما نشان میدهد که مشورت با متخصصان سلامتی درباره ایمنترین روش و در نظر گرفتن درمانهای غیردارویی بسیار حائز اهمیت است.»
این مطالعه به مجموعه تحقیقات قبلی درباره استامینوفن اضافه شده است. محققان دانشگاه جانز هاپکینز در سال ۲۰۱۹ با بررسی نمونه خون بند ناف دریافتند که میزان مواجهه نوزادان با استامینوفن با ابتلای آنها به اوتیسم یا اختلال کمتوجهی-بیشفعالی در دوران کودکی ارتباط مستقیم دارد.
محققان اعلام کردند نوزادانی که مواجهه بیشتری با استامینوفن داشتند، «تقریباً سهبرابر بیشتر از سایر نوزادان در معرض ابتلا به یکی از اختلالات عصبی در سالهای کودکی قرار داشتند.»
سال گذشته، مطالعه نشریه انجمن پزشکی آمریکا که با کمک مالی مؤسسه ملی سلامت انجام گرفت، نشان داد که هیچ ارتباطی بین مصرف استامینوفن در دوران بارداری و افزایش خطر اوتیسم وجود ندارد. محققان در این مطالعه ۲.۵ میلیون کودک سوئدی را که در فاصله سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۹ به دنیا آمده بودند، مورد بررسی قرار دادند.
محققان دریافتند که شاید در تحلیلهای قبلی پای عوامل دیگری در میان بوده که نتایج مربوط به ارتباط استامینوفن و اختلالات رشد عصبی را مخدوش کرده باشند.
سازمان غذا و داروی آمریکا در وبسایت خود نوشت که این نهاد از وجود مطالعاتی که ایمنی مصرف استامینوفن در دوران بارداری را به چالش کشیدهاند آگاه است.
این سازمان افزود: «با توجه به اینکه مطمئن نیستیم، استفاده از داروهای مسکّن در دوران بارداری باید با دقت مورد بررسی قرار گیرد. ما از خانمهای باردار میخواهیم که قبل از مصرف هر دارویی حتماً با پزشکان متخصص مشورت کنند.»
