یک مطالعه فراگیر نشان داد که مصرف الکل به هر میزان خطر دمانس را افزایش میدهد؛ عارضهای که حافظه و توانایی تفکر را تحت تأثیر میگذارد.
براساس این مطالعه، حتی نوشیدن یک لیوان شراب در هفته نیز میتواند خطر دمانس را چندبرابر کند. این مطالعه که دادههای مربوط به ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در آن مورد بررسی قرار گرفته نشان میدهد که مصرف الکل به هر میزان برای مغز خطرناک است.
این مطالعه که اخیراً در نشریه پزشکی شواهدمحور بیامجی انتشار یافته است، با تلفیق دادههای مربوط به مطالعات مشاهدهای و ژنتیکی به این نتیجه رسیده که خطر دمانس با مصرف الکل افزایش مییابد و نوشیدن الکل به هر میزان ایمن نیست.
دکتر لوک بار، عصبشناس و مدیر ارشد پزشکی مرکز سنسآیکیو، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «از نظر من این مطالعه نشان میدهد که رعایت «اصل احتیاط» در رابطه با الکل و سلامت مغز ضروری است. حتی نوشیدن متعادل نیز تا حدی خطرناک است. هرچه بیشتر بنوشید، خطر دمانس بیشتر میشود.»
او افزود که این یافتهها نقش نوشیدن کم یا متوسط الکل در محافظت از مغز را به چالش میکشند.
این مطالعه «هر سطحی از نوشیدن» را بررسی کرده است
مطالعات مشاهدهای معمولاً نوشیدن متعادل الکل را به حفاظت از عملکرد مغز ربط میدهند، اما بررسیهای ژنتیکی چیز دیگری میگویند.
دادههای مشاهدهای نشان میدهند که افراد غیرالکلی و افرادی که زیاد الکل مینوشند (بیش از ۴۰ نوشیدنی در هفته)، در مقایسه با افرادی که در حد اعتدال مینوشند (کمتر از ۷ نوشیدنی در هفته)، با افزایش ۴۱ درصدی خطر دمانس مواجه میشوند. همچنین افرادی که به الکل اعتیاد دارند، با افزایش ۵۱ درصدی خطر دمانس روبهرو میشوند.
محققان دادههای بالغ بر ۵۵۹ هزار داوطلب اروپایی، آفریقایی و آمریکای لاتین را که بین ۵۶ تا ۷۲ سال داشتند بررسی کردند. این افراد در مقطعی بین ۴ تا ۱۲ سال تحت ارزیابی قرار گرفتند و پرسشنامههای مربوط به عادت نوشیدن را تکمیل کردند. بیش از ۹۰ درصد اعلام کردند که الکل مصرف میکنند.
محققان دادههای ژنتیکی ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر را از طریق ۴۵ مطالعه مرتبط با دمانس بررسی کردند. آنها نشانگرهای ژنتیکی مرتبط با الگوی مصرف الکل از جمله مصرف هفتگی، نوشیدن پرخطر و اعتیاد به نوشیدن را با استفاده از روش «تصادفیسازی مندلی» بررسی کردند. این تحلیل به آنها کمک کرد که رابطه سببی ایندو را با به حداقل رساندن خطای مرتبط با متغیرها به اثبات برسانند و اثر انباشته مصرف الکل را در طول عمر داوطلبان تخمین بزنند.
اما مطالعات مشاهدهای فقط تصویری محدود از الگوی نوشیدن در اواسط یا اواخر زندگی ارائه میکنند و به گزارشات داوطلبان متکی هستند که دقت مطالعه را کاهش میدهد.
محققان دریافتند افرادی که به لحاظ ژنتیکی مستعد مصرف الکل هستند، با افزایش خطر دمانس دستوپنجه نرم میکنند. نکته مهم این است که تحلیل ژنتیکی نتوانست تأثیر محافظتی نوشیدن متعادل الکل را در قبال دمانس به اثبات برساند.
افرادی که بعدها دچار دمانس شدند، در سالهای منتهی به تشخیص بیماری خود معمولاً الکل کمتری مینوشیدند. محققان میگویند این مسئله نشان میدهد که مراحل اولیه افت شناختی باعث کاهش مصرف الکل میشود. از اینرو، شاید به همین دلیل باشد که مطالعات قبلی بر تأثیر محافظتی نوشیدن متعادل الکل تأکید داشتند.
تحقیقات قبلی اغلب افرادی را که پیشتر الکل مینوشیدند، از افرادی که هرگز الکل مصرف نکرده بودند، جدا نمیکردند؛ امری که باعث میشد تعیین نقش مستقیم الکل در ابتلا به دمانس دشوار باشد.
تأثیر یافتههای حاضر در قبال سلامت عمومی
محققان میگویند نتایج بهدستآمده تأثیر محافظتی نوشیدن متعادل الکل بر سلامت مغز را به چالش میکشند.
بار گفت که از منظر سلامت عمومی باید از تمرکز بر مقدار «ایمن» مصرف الکل برای سلامت مغز فاصله بگیریم و بر این نکته تأکید کنیم که «هرچه کمتر بنوشیم، بهتر است.»
او افزود که عوامل سبک زندگی نیز میتوانند در کنار مصرف الکل خطر دمانس را افزایش دهند که از جمله میتوان به سلامت قلب و عروق، مصرف سیگار، دیابت، کمتحرکی و خواب نامناسب اشاره کرد.
بار افزود که الکل میتواند تأثیر بسیاری از این عوامل را تشدید کند. برای نمونه، الکل با افزایش فشار خون، مختل کردن خواب یا ایجاد فشار متابولیک به افزایش خطر دمانس دامن میزند.
یکی از مطالعات قبلی نشان داد که نوشیدن الکل میتواند در بلندمدت به التهاب عصبی منجر شود؛ پدیدهای که افزایش خطر دمانس را در بین دوستداران الکل توجیه میکند.
بار افزود که عواملی مانند فعالیت بدنی منظم، تعاملات اجتماعی و رژیم غذایی متعادل و سرشار از غذاهای کامل میتوانند تا حدی تأثیر منفی الکل را کاهش دهند، اما نمیتوانند تأثیر آن را بهطور کامل خنثی کنند.
«برای افرادی که نگران دمانس هستند و بهویژه کسانی که سابقه خانوادگی دارند یا با سایر عوامل خطر دستوپنجه نرم میکنند، کاهش مصرف الکل اقدامی علمی و منطقی خواهد بود.»
