دولت کانادا روز سهشنبه مدعی شد که آمیت شاه، وزیر امور داخله هند، و از متحدان نزدیک نارندرا مودی، نخستوزیر این کشور، برای هدف گرفتن جداییطلبان سیک در خاک کانادا توطئهچینی کرده است.
کانادا در اواسط ماه اکتبر دیپلماتهای هندی را از کشور اخراج کرد و آنها را با ترور هاردیپ سینگ نیجار، رهبر جداییطلب سیک، در سال ۲۰۲۳ در خاک کانادا مرتبط دانست. هند نیز دستور اخراج دیپلماتهای کانادایی را صادر کرد.
دولت هند تاکنون پاسخی نداده اما اتهامات قبلی کانادا را بیاساس خوانده و هرگونه دخالت در این مسئله را رد کرده است.
روزنامه واشینگتن پست اولینبار به نقل از مقامات کانادایی گزارش داد که آمیت شاه، فرد شماره دو دولت مودی، پشت کارزار خشونت و ارعاب علیه جداییطلبان سیک در کانادا بوده است.
دیوید موریسون، معاون وزیر امور خارجه کانادا، روز سهشنبه گفت که آمیت شاه در این توطئهچینی دست داشته است.
موریسون بدون ارائه جزئیات یا شواهد بیشتر گفت: «روزنامهنگار واشینگتن پست با من تماس گرفت و پرسید که آیا پای آمیت شاه در میان است یا خیر و من تأیید کردم.»
وزارت امور داخله هند در اینباره از وزارت امور خارجه سؤال کرده است.
رویترز به نقل از یکی از منابع دولتی هند در دهلی نو گزارش کرده است که کانادا در مورد نقش ادعایی آمیت شاه در توطئهچینیهای اکتبر ۲۰۲۳ به هند اطلاع داده است.
به گفته این منبع، «دهلی نو تصور میکند که این اطلاعات بیپایه و اساس هستند و انتظار ندارد برای آمیت شاه یا دولت مشکلی ایجاد شود.»
هردو منبع به شرط ناشناس ماندن حاضر به صحبت شدند، زیرا اجازه ندارند با رسانهها گفتوگو کنند.
هند جداییطلبان سیک را تروریست و دشمن امنیت هند میداند. جداییطلبان سیک به دنبال جدایی سرزمین مستقل خالصتان از هند هستند. شورش آنها در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ جان دههاهزار هندی را گرفت.
این دوره با اعتراضات ضدسیک در سال ۱۹۸۴ همراه بود که در پی ترور ایندیرا گاندی، نخستوزیر وقت هند، به دست یک محافظ سیک، به مرگ هزاران نفر انجامید. ایندیرا گاندی پیشتر به نیروهای امنیتی دستور داده بود که برای بیرون راندن جداییطلبان سیک به مقدسترین معبد سیکها هجوم ببرند.
پرونده کانادا تنها اتهام هند در هدف گرفتن جداییطلبان سیک در کشورهای خارجی نیست.
واشینگتن یکی از مأموران اطلاعاتی سابق هند به نام ویکاش یداو را به اتهام توطئهچینی نافرجام برای ترور گورپاتوانت سینگ پانون، رهبر جداییطلب سیک، شهروند دوتابعیتی آمریکایی-کانادایی و منتقد هندی ساکن نیویورک، متهم کرده است.
افبیآی نسبت به این اقدام تلافیجویانه علیه یک شهروند آمریکایی هشدار داد. هند از آن زمان اظهارنظر عمومی چندانی نداشته است؛ اما در نوامبر ۲۰۲۳ اعلام کرد که درباره اتهامات آمریکا تحقیق میکند.
این اتهامات روابط واشینگتن و اتاوا با هند را که اغلب از سوی غربیها همسنگِ چین در نظر گرفته میشود، به بوته آزمایش میگذارد.
