نویسنده: کنراد بلک
جنگ جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل از این ظرفیت برخوردار است که باعث بهبود چشمگیر اوضاع سیاسی خاورمیانه شود، قدمی سرنوشتساز در جنگِ پایانناپذیر با تروریسم بردارد و روحِ تازهای در روند عدم اشاعه تسلیحات هستهای بدمد.
هیچ کشوری بهطور جدی به حمله اسرائیل به ایران اعتراض نکرده است. دیکتاتوری فاسد، تمامیتخواه و شبهتئوکراتیک ایران در بین اکثریت مردم این کشور منفور است و تنها متحدان آن، بهعنوان اصلیترین دولت حامی تروریسم جهانی در نزدیک به پنج دهه گذشته، گروههای تروریستی بهویژه حماس، حزبالله و حوثیها هستند که رژیم ایران تسلیح و تأمین مالی آنها را برعهده دارد. بعضی از کشورها بهصورت تشریفاتی و طبق روال مرسوم با توسل به زور ابراز مخالفت کردهاند. با اینحال، احساس آرامش در جهان عرب، بهعنوان دشمن دیرینه ایرانیان، کاملاً مشهود است.
لازم به ذکر است که بعضی از کشورهای مهم که در قبال اقدامات اسرائیل در غزه موضع انتقادی داشتند، در مورد ایران موضعی کاملاً متفاوت در پیش گرفتهاند. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در روز ۱۳ ژوئن اعلام کرد که ایران در دامن زدن به تنشهای جهانی مقصر بوده و اقدام اسرائیل در توسل به زور را موجه دانست. او حتی درباره احتمال اعزام سربازان فرانسوی صحبت کرد، اگرچه هنوز مشخص نیست که این سربازان در چه چارچوبی در خاورمیانه مستقر خواهند شد. این موضعگیری را میتوان به منزله بازگشت خوشایندِ فرانسه به اصول اخلاقی در نظر گرفت؛ موضعی در راستای واکنش اولیه نیکلا سارکوزی، رئیسجمهور سابق فرانسه، که مانند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهطور قاطع با دستیابی ایران به سلاح هستهای مخالف بود.
آرمان عدم اشاعه تسلیحات هستهای در سالهای اخیر رنگ باخته است. متعاقب فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، پیشرفتهایی در این زمینه حاصل شد، اما اکنون چین و روسیه با جدیت در حال گسترش زرادخانه هستهای خود هستند و آمریکا نیز به درستی اقداماتی را برای حفظ قدرت بازدارندگی خود در سطح جهان در دستور کار قرار داده است. با اینحال، باید گفت که ایران در این مورد حق دارد گلهمند باشد: تعداد کشورهای دارای سلاح هستهای بهتدریج افزایش یافته است. آغاز این روند با آمریکا بود. در سال ۱۹۴۹ نوبت به اتحاد جماهیر شوروی رسید و متعاقباً بریتانیا، فرانسه و چین وارد میدان شدند. زمانی که چین به سلاح هستهای دست پیدا کرد، هند داشتن سلاح هستهای را ضروری دانست و پاکستان نیز به این جمع پیوست. اسرائیل نیز با هدف مشروع دفاع از خود به توسعه زرادخانه هستهای خود روی آورد، چنانکه دولت آپارتاید در آفریقای جنوبی چنین کرد. البته این زرادخانه در دوران نلسون ماندلا بهصورت خودجوش برچیده شد.
سایر قدرتهای هستهای اقدام قاطعی برای خلع سلاح خود نکردهاند و درعمل چنین اقدامی مطلوب هم نیست. تردیدی وجود ندارد که داشتن سلاح هستهای برای دموکراسیهای مسئولیتپذیر (از جمله اسرائیل) بهطرز مؤثری بازدارنده بوده است. وینستون چرچیل در نطق مشهور خود در شهر فولتن در ایالت میزوری در سال ۱۹۴۶ گفت: «اگر آمریکا بمب اتم نداشت، ارتش سرخ به پاریس میرسید و حتی ممکن بود لندن بمباران شود.»
اگر ایران در توسعه و استقرار کلاهکهای هستهای به موفقیت برسد، بدیهی است که کشورهایی مانند مصر، عربستان سعودی، احتمالاً ترکیه و چند کشور دیگر بهناچار در همین مسیر قدم برخواهند داشت و دیری نمیپاید که شاهد گسترش فزاینده زرادخانههای هستهای در سراسر جهان باشیم. این امر بیتردید باعث تقویت بازدارندگی خواهد شد، اما همزمان خطر دستیابی تندروها از جمله حاکمان تهران به سلاح هستهای یا بروز یک حادثه هستهای را دوچندان خواهد کرد.
ترامپ بهطور مشخص از اطلاعات جامع و دقیقی که باعث شد بنیامین نتانیاهو فوراً به ایران حمله کند تا از تبدیل این کشور به یک قدرت هستهای نظامی و تهدید مرگبار برای اسرائیل جلوگیری کند، مطلع بود. ترامپ تلاش چندانی برای منصرف کردن نتانیاهو به خرج نداد و از ایرانیها خواست که مذاکرات خلع سلاح با آمریکا را از سر بگیرند و «قبل از اینکه همه چیز به نابودی کشیده شود به توافق برسند.»
ترامپ در روز ۱۵ ژوئن به شبکه ایبیسی نیوز گفت که آمریکا هیچ نقشی در این جنگ نداشت، اما ممکن است وارد میدان شود. این اقدام به واسطه حمله مستقیم یا تأمین منابع لازم برای اسرائیل جهت نابودی برنامه هستهای ایران با استفاده از بمبهای سنگرشکن ۱۵ تنی و به وسیله بمبافکنهای فوقپیشرفته و تقریباً غیرقابل شناسایی بی-۲ انجام خواهد گرفت که اکنون در جزیره دیهگو گارسیا در اقیانوس هند مستقر هستند.
برای ناظران خارجی دشوار است که با اطمینان بگویند اپوزیسیون داخلی ایران از آمادگی و توان لازم برخوردار است تا از فشار اسرائیل علیه رژیم استفاده کرده و علیه آن قیام کند. سرنگونی آیتاللهها و آزادی پارسیزبانان کهن، که جزو مهمترین ملل جهان در سه هزار سال اخیر به شمار میروند، ضربه مهلکی به پیکره تروریسم بینالمللی وارد خواهد کرد و اختلافات بین اسرائیل و کشورهای عربی مهم منطقه را به شکل قابلتوجهی کاهش خواهد داد.
مقامات و مدافعان رژیم کنونی ایران میگویند اگر صدام حسین، رهبر عراق، به واسطه حمله اسرائیلیها از برنامه هستهای خود محروم نمیشد و اگر معمر قذافی، رهبر لیبی، برنامه هستهای خود را بهصورت داوطلبانه کنار نمیگذاشت، هردو همچنان زنده و در رأس قدرت بودند. اگر کارزار خلع سلاح هستهای نظامی ایران به موفقیت برسد، این اصل حکمفرما خواهد شد: دولتهایی که با تهدید به خشونت گسترده و تلاش برای توسعه توان هستهای نظامی باعث خشم جهان متمدن نمیشوند، نسبت به دیگر دولتها از شانس بقای بیشتری برخوردار خواهند بود.
چه روحِ تازهای در روند عدم اشاعه تسلیحات هستهای دمیده شود و چه خیر، ترامپ با آغاز روند توسعه یک پدافند ضدموشکی نفوذناپذیر، پا به مرحله جدیدی از عصر هستهای میگذارد. این طرحِ دفاع راهبردی ریگان بود که اتحاد جماهیر شوروی را به واسطه تهدید حمله هستهای بازدارنده به وحشت انداخت.
یا ایران از توان هستهای خود محروم میشود و روند عدم اشاعه تسلیحات هستهای جانِ تازهای میگیرد- هرچند که ورود به باشگاه هستهای نظامی معیار مشخصی ندارد- و این پیام به همه مخابره میشود که کشورهای بیمسئولیت اجازه تبدیل شدن به قدرت هستهای را نخواهند داشت، یا اینکه ایران باعث میشود که دهها کشور دیگر به تسلیحات هستهای دست پیدا کنند. این وضعیت کشورهای پیشرفتهتر را مجاب میکند که مانند آمریکا در مسیر توسعه پدافندهای موشکی هستهای پیشرفته قدم بردارند. ترامپ در این مورد محکمکاری میکند: او تضمین خواهد کرد که ایران در بلندپروازیهای هستهای نظامی خود ناکام خواهد ماند و همزمان آمریکا را در مسیر حفاظت نسبی در برابر تهدیدات هستهای هدایت خواهد کرد.
اسرائیل در جنگ با ایران در آستانه پیروزی قرار دارد. این کشور به احتمال فراوان با یا بدون کمک مستقیم آمریکا فاتح میدان خواهد بود و جهان از این بابت به جای بهتری تبدیل خواهد شد.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: کنراد بلک به مدت ۴۰ سال از برجستهترین سرمایهگذاران کانادا بوده و جزو پیشگامان انتشار روزنامه در جهان است. او مؤلف زندگینامه فرانکلین دی. روزولت و ریچارد نیکسون و اخیراً «دونالد جی. ترامپ: رئیسجمهوری که مثل هیچکس نیست» است که نسخه جدید آن به تازگی منتشر شده است.
