Search
Asset 2

انتقادها از اختصاص اینترنت آزاد به عده‌ای خاص؛ زمانی که حق شهروندان تبدیل به «کالای لوکس» می‌شود

یک استاد ارتباطات اجتماعی با انتقاد از طرح اینترنت پرو گفت این طرح در عمل به معنای فروش یک حق عمومی و طبیعی به شهروندان است و دسترسی‌ای که باید برای همه فراهم باشد، به کالایی لوکس تبدیل شده است.
یکی از خیابان‌های تهران در ۲۱ آوریل ۲۰۲۶.(AFP via Getty Images)

یک استاد ارتباطات اجتماعی با انتقاد از طرح اینترنت پرو گفت این طرح در عمل به معنای فروش یک حق عمومی و طبیعی به شهروندان است و دسترسی‌ای که باید برای همه فراهم باشد، به کالایی لوکس تبدیل شده است.

قادر باستانی تبریزی روز سه‌شنبه اول اردیبهشت به ایلنا گفت: «اینترنت طبقاتی فقط یک مسئله فنی یا اقتصادی نیست، یک مسئله اجتماعی است. وقتی عده‌ای دسترسی دارند و عده‌ای ندارند، احساس تبعیض و بی‌عدالتی شکل می‌گیرد. این موضوع می‌تواند خشم اجتماعی تولید کند و شکاف‌های میان مردم را عمیق‌تر کند.»

بر اساس گزارش‌ها، طرح اینترنت پرو توسط دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی تصویب شده است.

رضا علیزاده، رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، روز گذشته اعلام کرد طرح اینترنت پرو پس از تصویب در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به اپراتورها ابلاغ شده و در گام نخست برای دارندگان کارت بازرگانی اجرا می‌شود و در گام دوم نیز با رعایت ملاحظات امنیتی به نهادهای مرتبط با تولید، صنعت و بازرگانی اختصاص می‌یابد.

اینترنت پرو یک روی سکه اینترنت طبقاتی

خبرآنلاین درباره اینترنت پرو نوشته است: «از اواخر سال ۱۴۰۴ و ابتدای سال ۱۴۰۵، پدیده جدیدی تحت عنوان «اینترنت پرو» اپراتورها مطرح شد. این سرویس درواقع نسخه تجاری‌سازی شده همان اینترنت طبقاتی است که از طریق پیامک به مشترکین خاص پیشنهاد می‌شود. البته لازم به ذکر است که این طرح با طرح بسته‌های اینترنت بین‌الملل متفاوت است و درواقع کاربر با داشتن اینترنت پرو، می‌تواند به همان اینترنت نرمال و آزادی دسترسی پیدا کند که در اکثر کشورها مردم از آن بهره می‌برند.»

در این میان «اینترنت پرو» و «سیم‌کارت‌های سفید» هر دو در چارچوب اینترنت طبقاتی تعریف می‌شوند، اما کارکرد متفاوتی دارند.

سیم‌کارت‌های سفید به خطوط تلفنی خاصی گفته می‌شود که بدون اعمال فیلترینگ به اینترنت بین‌المللی متصل هستند و معمولاً در اختیار گروه‌های محدودی مانند مقامات جمهوری اسلامی، خبرنگاران «خاص» یا دیگر مشاغل قرار می‌گیرند. این سیم‌کارت‌ها حتی در شرایط محدودیت یا قطعی گسترده اینترنت نیز فعال باقی می‌مانند.

اینترنت پرو بیشتر به‌عنوان یک سرویس دسترسی ویژه و اغلب تجاری‌شده شناخته می‌شود که برای کاربران یا سازمان‌های «خاص» ارائه می‌شود و ممکن است به‌صورت بسته‌های گران‌قیمت یا روی سیم‌کارت‌های عادی فعال شود.

پیش‌تر نیز مهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از تهیه لیستی از اساتید دانشگاه برای دسترسی به اینترنت بین‌المللی خبر داده بود.

بر اساس این طرح، دسترسی به اینترنت بین‌المللی تنها برای تعداد محدودی از اساتید دانشگاه و بر پایه فهرست تعیین‌شده از سوی وزارت علوم جمهوری اسلامی فراهم خواهد شد.

جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر طرح‌هایی مانند سیم‌کارت‌های سفید، اینترنت طبقاتی یا اینترنت پرو را اجرا کرده؛ طرح‌هایی که بر اساس جایگاه اجتماعی افراد و میزان نزدیکی آن‌ها به حاکمیت، دسترسی متفاوتی به خدمات ارتباطی فراهم می‌کنند.

پدرام سلطانی، فعال اقتصادی در مورد طرح اینترنت پرو گفته است: «طرح اینترنت پرو یک دهن‌کجی به جمع بزرگی از کاربران اینترنت است که در هزینه‌های ضروری زندگی و‌کار خود مانده‌اند، و شاهد هستند که طبقه جدیدی در کشور شکل می‌گیرد که چون از عهده پرداخت این مبلغ برمی‌آید، به این نیاز ضروری امکان دسترسی دارد.»

محمد شریفی، رئیس مرکز ملی نوآوری و شتاب‌دهی صادراتی، نیز با اشاره به اختلال گسترده در فعالیت کسب‌وکارهای دیجیتال در پی محدودیت‌های اینترنتی سال گذشته تأکید کرد که زیرساخت ارتباطی به یک نیاز حیاتی تبدیل شده است.

گفته او، اینترنت پرو به‌عنوان یک راهکار حمایتی توانسته از توقف کامل بخشی از این کسب‌وکارها جلوگیری کند، اما این مدل همچنان در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد و نیازمند بهبود کیفیت و گسترش دسترسی است.

پس از گذشت ۵۳ روز از قطع اینترنت بین‌المللی، برخی مقامات، حامیان موردنظر حکومت و رسانه‌های جمهوری اسلامی حضور فعالی در شبکه‌های اجتماعی دارند.

جمهوری اسلامی از روز نخست حملات آمریکا و اسرائیل در روز شنبه ۹ اسفند، اینترنت بین‌المللی را قطع کرد.

غلامحسین محمدی، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که جنگ بین جمهوری اسلامی، اسرائیل و آمریکا به‌طور مستقیم یک میلیون شغل و به‌طور غیرمستقیم دو میلیون شغل را از بین برده است.

افشین کلاهی، رئیس کمیسیون دانش‌بنیان در اتاق ایران، پیش‌تر گفته بود که خسارت هر روز قطعی اینترنت روزانه حدود ۸۰ میلیون دلار به صورت مستقیم و غیرمستقیم است.

اخبار بیشتر

عضویت در خبرنامه اپک تایمز فارسی