شاید برای شما هم پیش آمده باشد که چنان در زندگی تحت تاثیر موقعیتی قرار گرفته باشید که بهسختی کلماتی برای صحبت در مورد آن پیدا کنید. اما در یک لحظه شگفتانگیز، ناگهانی حسی مثبت و سرشار از معنا را تجربه میکنید که باعث میشود با وجود تمامی سختیها، رنجها و تاریکیها رو به سمت جلو حرکت کنید. نام این حس امید است.
امید باعث میشود سرعت خود را در زندگی کم کنیم و به آنچه برای ما مهم است مثل سلامتی، خانواده، اهداف یا آینده فکر کنیم و به شکلی عمیقی با دنیای اطرافمان ارتباط برقرار کنیم. امید بخش حیاتی از تجربه انسانی است و در چالشها و عدم قطعیتهای زندگی راهنمایمان میشود. در روانشناسی مثبتگرا، امید فقط یک احساس زودگذر نیست؛ بلکه عاملی حیاتی است که سلامت عاطفی و روانی ما را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد.
محقق مشهور امید، سی. آر. اسنایدر، میگوید: امید به این معنی است که احتمال آیندهای بهتر وجود دارد. این امید در بدترین زمان ممکن، زمانی که اوضاع وخیم و دشوار است، ظاهر میشود، اما میتواند ما را در آن لحظات سخت به حرکت وادارد. باربارا فردریکسون، محقق روانشناسی مثبتگرا، میگوید: اگر در طول سختی، بتوانیم کورسویی از چیزی بهتر را ببینیم، امید « مسیری را روی ما باز میکند» و ما را به سمت چیزی بهتر سوق میدهد.
امید یک تمرین منفعلانه در آرزو کردن نیست، بلکه یک رویکرد فعال به زندگی است و زمانی پدیدار میشود که چیزی را میخواهیم، زمانی که هدف روشنی در ذهن داریم. و اگرچه ممکن است رفتن به آنجا سخت باشد، اما برنامهای تدوین خواهیم کرد تا ما را به جایی که میخواهیم، نزدیکتر کند.
برخلاف خوشبینی، که صرفاً انتظار آیندهای بهتر است، امید عملمحور و مهارتی است که میتوان آموخت. چان هلمن، استاد روانشناسی و مدیر موسس مرکز تحقیقات امید در دانشگاه اوکلاهما، گفت: «ما اغلب به جای آرزو کردن از کلمه «امید» استفاده میکنیم، مثل اینکه امیدوارید امروز باران ببارد یا امیدوارید حال کسی خوب باشد. اما آرزو کردن در قبال یک هدف منفعلانه است و امید در مورد اقدام برای رسیدن به آن است.
تحقیقات نشان میدهد که ارتباط قوی بین امید و فواید مختلف سلامت روان وجود دارد. بهعنوان مثال، افرادی که سطح امید بالاتری دارند، ۱۴ درصد کمتر احتمال دارد از اضطراب و افسردگی رنج ببرند. علاوه بر این، امید بهعنوان یک مانع محافظ در برابر خودکشی و خودآزاری عمل میکند. در دوران سخت، میتواند قدرت عاطفی ایجاد کند. متخصصان سلامت روان بهطور فزایندهای رویکردهای خود را متناسب با توسعه استراتژی برای امید از طریق تعیین هدف و شناسایی مسیر، تنظیم میکنند.
امید یک فرد اغلب توسط ویژگیهای شخصیتی ذاتی تعیین میشود و تحت تأثیر شرایط روانی-اجتماعی، موفقیت در دستیابی به اهداف و مواجهه با عوامل استرسزا، حمایت اجتماعی، عوامل فیزیولوژیکی (از جمله هورمونهای استرس و انتقالدهندههای عصبی) و عوامل محیطی قرار میگیرد.
سه مؤلفه کلیدی امید
چارلز اسنایدر امید را دارای سه مؤلفه کلیدی تعریف میکند:
یک. اهداف: آرمانهای روشنی که قصد داریم به آنها دست یابیم.
دو. مسیرها: مسیرهایی که میتوانیم برای رسیدن به اهدافمان طی کنیم.
سه. عاملیت: باور به توانایی خود در برداشتن گامهایی برای رسیدن به اهدافمان.
این مدل نشان میدهد که امید چیزی بیش از رویاپردازی است. این شامل مشارکت فعال و یک برنامه روشن برای رسیدن به نتایج مطلوب ما میشود.
امید یکی از پیشبینیکنندههای کلیدی نیکزیستی در طول زندگی ما است. در نتیجه، جای تعجب نیست که سلامت روان ضعیف اغلب با از دست دادن انرژی و خستگی ناشی از فقدان امید مرتبط است. در اینجا به این موضوع میپردازیم که چطور در شرایط پیچیده و دشوار امید را در خود پرورش دهیم:
- اهداف خود را دوباره شناسایی کنید: داشتن یک دیدگاه روشن در مورد آنچه برای شما در زندگی اهمیت دارد و آنچه میخواهید به دست آورید، به حفظ امیدواری افراد کمک میکند. وقتی اهداف مهمی در سر دارید که باعث میشود صبحها با اشتیاق از خواب بیدار شوید، همچنین در سختیها به ارزشهای عمیق خود فکر میکنید، احتمال بیشتری وجود دارد که مصمم بمانید، کم نیاورید و با وجود موانع، پیروز شوید.
- قدر موانع را بدانید و از آنها عبور کنید: وقتی با مانعی روبرو میشوید ولی با وجود آن، مصمم میمانید، امید به طور تصاعدی تقویت میشود. دفعه بعد که با مانعی روبرو شوید، به آنچه که به شما ارائه میدهد دقت و توجه کنید، آن را فرصتی برای رشد رشد، فرصتی برای یادگیری چیزی که برای رسیدن به اهدافتان باید بدانید در نظر بگیرید و سپس از آن چالش عبور کنید.
- خودتان را با انرژی مثبت احاطه کنید: تمرکز بر افکار مثبت و امیدوارانه افراد را قادر میسازد تا دوباره در فعالیتهای لذتبخش شرکت کنند و خودگویی خود را بهبود بخشند. همچنین شبکههای اجتماعی بهطور قابل توجهی بر سطح امید شما تأثیر میگذارد. پرورش روابط با دوستان، آشنایان یا گروههای حامی میتواند دلگرمی ایجاد کند و چشمانداز امیدوارانه را تقویت کند.
و در آخر: امید، یک سازه روانشناختی مهم و حیاتی برای روانشناسی مثبتگرا است. تأثیر آن فراتر از خوشبینی صرف است و تابآوری را افزایش میدهد، سلامت روان را بهبود میبخشد و افراد را به سمت آرزوهایشان سوق میدهد.
با پرورش فعال امید از طریق راهبردهای عملی، افراد میتوانند چالشهای زندگی را بهتر مدیریت کنند. در جهانی پر از عدم قطعیت، پذیرفتن امید بسیار مهم است. امید میتواند دوران تاریک را روشن کند و انگیزه تغییر را چه به صورت شخصی و چه به صورت جمعی ایجاد کند. تحقیقات همچنان بر اهمیت امید در زندگی ما تأکید میکنند و نشان میدهند که این احساس ساده اما قدرتمند، کلید دستیابی به رضایت و تابآوری است.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
