در یک مطالعه جدید، ذرات بسیار ریز پلاستیکی در ۹ مورد از هر ۱۰ نمونه تومور سرطان پروستات شناسایی شد؛ بهطوریکه بافت سرطانی بیش از دو برابر بافت سالم مجاور، حاوی ریزپلاستیک بود.
این یافتهها حاصل یک مطالعه مقدماتی است که نمونههای بافتی ۱۰ مرد را بررسی کرده که بهدلیل سرطان، کل پروستات آنها برداشته شده بود؛ حجمی که پژوهشگران تأکید میکنند برای نتیجهگیری قطعی کافی نیست.
این نتایج اخیراً در نشست «انجمن انکولوژی بالینی آمریکا» درباره سرطانهای دستگاه ادراری-تناسلی ارائه شده است.
ویتوریو آلبرگامو، نویسنده ارشد مطالعه و استادیار بخش کودکان در دانشکده پزشکی گراسمن دانشگاه نیویورک، در بیانیهای گفت: «با آشکار کردن یک نگرانی بالقوه دیگر درباره سلامت ناشی از پلاستیک، یافتههای ما بر ضرورت اقدامات نظارتی سختگیرانهتر برای کاهش مواجهه عمومی با این مواد—که در همهجای محیط وجود دارند—تأکید میکند.»
پلاستیک در بافت سرطانی
پژوهشگران ذرات پلاستیکی را در ۹۰ درصد نمونههای توموری و در ۷۰ درصد بافتهای غیرسرطانی پروستات شناسایی کردند. بهطور میانگین، بافت سرطانی حدود ۲.۵ برابر بیشتر از بافت سالم پلاستیک داشت—حدود ۴۰ میکروگرم در هر گرم بافت، در مقایسه با ۱۶ میکروگرم در نمونههای سالم.
برای جلوگیری از آلودگی در طول تحلیل، اقدامات ویژهای انجام شد، از جمله استفاده از ابزارهای آلومینیومی و پنبهای و شرایط اتاق تمیز. تیم تحقیق بر ۱۲ نوع رایج مولکولهای پلاستیکی تمرکز داشت.
استیسی لوب، استاد بخشهای اورولوژی و سلامت جمعیت در دانشکده پزشکی گراسمن دانشگاه نیویورک و نویسنده اصلی مطالعه، گفت: «مطالعه مقدماتی ما شواهد مهمی ارائه میدهد که نشان میدهد مواجهه با ریزپلاستیکها ممکن است یک عامل خطر برای سرطان پروستات باشد.»
او افزود این نخستین بررسی از این نوع در کشورهای غربی است که سطح ریزپلاستیک در تومورهای پروستات را بررسی و آن را با تجمع پلاستیک در بافتهای غیرسرطانی مقایسه میکند.
نکته مهم این است که این مطالعه یک ارتباط را نشان میدهد—نه اثبات رابطه علت و معلولی. پژوهشگران هنوز ثابت نکردهاند که ریزپلاستیکها باعث سرطان پروستات میشوند و دانش علمی درباره اثرات آنها بر سلامت انسان همچنان قطعی نیست.
چرا سرطان پروستات اهمیت دارد؟
بر اساس اعلام انجمن سرطان آمریکا، سرطان پروستات پس از سرطان پوست، شایعترین سرطان در میان مردان در ایالات متحده است.
میزان بروز آن در آمریکا طی ۱۰ سال گذشته هر سال حدود ۳ درصد افزایش یافته است. از هر ۱۰۰ مرد آمریکایی، حدود ۱۳ نفر در طول عمر خود به این سرطان مبتلا میشوند و ۲ تا ۳ نفر از آن جان خود را از دست میدهند.
ریزپلاستیکها میتوانند از طریق خوردن، تنفس و تماس پوستی وارد بدن شوند. مطالعات پیشین این ذرات را در تقریباً تمام اندامهای بدن انسان شناسایی کردهاند؛ اما اثرات آنها هنوز بهخوبی مشخص نشده است.
یافتهها یک «هشدار جدی» تلقی میشوند
برخی پزشکان این یافتهها را نشانهای هشداردهنده میدانند که باید جدی گرفته شود.
جوزف مرکولا، پزشک دارای بورد تخصصی طب خانواده، به اپک تایمز گفت: «این مطالعه دانشگاه نیویورک نشان داد میزان پلاستیک در داخل تومورها ۲.۵ برابر بیشتر از بافت سالم مجاور آنهاست.»
او افزود: «این موضوع ثابت نمیکند که پلاستیک باعث سرطان شده؛ اما یک زنگ خطر جدی است.» مرکولا پیشتر بهدلیل برخی ادعاهای بهداشتیاش مورد انتقاد نهادهای فدرال قرار گرفته و در این مطالعه مشارکت نداشته است.
او گفت برخی ویژگیهای سرطان پروستات نشان میدهد عوامل محیطی میتوانند نقش داشته باشند.
«اول اینکه پروستات به هورمونها وابسته است. ریزپلاستیکها حاوی مواد شیمیایی هستند که تعادل هورمونی را مختل میکنند—بهویژه فتالاتها و بیسفنولها. این مواد در پلاستیک قفل نشدهاند؛ بلکه نشت میکنند. وقتی به پروستات میرسند، تعادل هورمونی را که رشد طبیعی سلولها را تنظیم میکند، بر هم میزنند.»
او همچنین گفت سرطان پروستات «تقریباً همیشه» در بافتی ظاهر میشود که از قبل دچار التهاب است و التهاب واکنش بدن به مواجهه مکرر با مواد سمی است، از جمله ریزپلاستیکها. «این ذرات به سلولها فشار وارد میکنند، به میتوکندری آسیب میزنند و نوعی التهاب مزمن ایجاد میکنند که زمینهساز سرطان میشود.»
نهان نگوین، پزشک و وکیل مستقر در هیوستون که در پروندههای مربوط به مواد شیمیایی PFAS تخصص دارد، این یافتهها را به یک نشت نفت تشبیه کرد.
او گفت: «با این تفاوت که این نشت مزمن است و نسلها را از طریق آب، غذا و وسایل روزمره تحت تأثیر قرار میدهد.»
در مقابل، برخی کارشناسان نسبت به نتیجهگیری عجولانه هشدار میدهند.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ نشان داد زمانی که ماهیها پلاستیکهایی مانند پیویسی، نایلون، پلیاتیلن و سایر مواد را میبلعند، این مواد بدون اثر از بدن آنها عبور میکنند.
کریس دیآرمیت، دکترای شیمی و رئیس شورای پژوهش پلاستیک، گفت: «این مطالعه جدید هم مشابه است.»
او افزود: «آنها پلاستیک پیدا کردهاند، اما هیچ ارتباطی با اثرات سلامت نشان ندادهاند. ما بیدلیل ترسانده میشویم.» او همچنین اشاره کرد که در حال حاضر هیچ ارتباط مستقیمی بین ریزپلاستیکها و سرطان ثابت نشده و ذرات طبیعی مانند کوارتز، گرد و غبار چوب و چرم نیز میتوانند سرطانزا باشند.
دیوید شوسترمن، متخصص اورولوژی در نیویورک، نیز نسبت به نتایج این مطالعه تردید دارد.
او گفت این مطالعه «فرضیهساز است، نه تغییردهنده عمل پزشکی.»
او توصیه کرد مردانی که نگران عوامل محیطی هستند، بر راهکارهای مبتنی بر شواهد تمرکز کنند، از جمله:
حفظ وزن سالم
ورزش منظم
بهبود سلامت متابولیک
پرهیز از دخانیات
کاهش مصرف الکل
انجام غربالگری مناسب سرطان پروستات
او افزود: «نکته مهم این است که ترس نباید مبنای تصمیمگیری باشد. در حال حاضر هیچ آزمایش بالینی برای اندازهگیری ریزپلاستیک در پروستات وجود ندارد و هیچ روش تأییدشدهای برای حذف آنها نداریم.»
